jismoniy harakat ko’nikma va malakalarini rivojlantirishning fiziologik asoslari

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474654998_65061.doc jismoniy harakat ko’nikma va malakalarini rivojlantirishning fiziologik asoslari reja: 1. harakatlar boshqarilishining reflektor mexanizmlari 2. harakatning dinamik stereotipi 3. harakat malakasi dasturining shakllanishi 4. harakat malakalarida afferent sintezining amalga oshishi 5. harakat malakalarining shakllanish fazalari 6. harakat malakasining somatik va vegetativ komponentlari harakat boshqarilishining reflektor mexanizmlari. i.m sechenov birinchi bo‘lib, bizning hamma harakatlarimiz kelishi chiqishi bo‘yicha reflekslardir va «miya faoliyatining jamiki tashqi ko‘rinishlari muskul harakatiga kelib taqaladi», deb ko‘rsatgan. harakat malakalari fiziologik nuqtai nazardan shakllanish mexanizmi bo‘yicha shartli harakat reflekslaridir. bu reflekslarning hosil bo‘lishi uchun, turli analizatorlardan (harakat, vestibulyar, ko‘rish va boshqalar) keladigan ma’lumotlar va qanday harakat qilish zarurligi hamda harakatni bajarish xususiyatlari haqidagi xabarlar muhim ahamiyatga ega. katta yarim sharlar po‘stlog‘ida vaqtinchalik bog‘lanishlarning hosil bo‘lishi va mustahkamlanishi mashq qilish natijasida avtomatlashgan harakat malakalarini hosil qilishga asos bo‘ladi. harakat malakalarining shakllanishi fiziologik jihatdan shartli reflekslar mexanizmi bo‘yicha yuzaga keladi. i.p.pavlov va uning xodimlari olib borgan ishlar shartli reflekslar shartsiz …

arning boshqariluvchi mexanizmi harakatni boshqarish mexanizmiga nisbatan ancha sekin bo‘ladi. bunda vegetativ reaksiyalar harakat «talabi»ni aks ettirish xususiyatiga ega bo‘ladi. masalan, statik kuchlanishlarda kichik qon aylanish doirasiga va vena qonining yurakni o‘ng bo‘lmasi tomon oqib kelishiga alohida talab qo‘yiladi. uzoq vaqt yugurilganda nafas olish va qon aylanishi aktivlashadi. mashq qilish oqibatida vegetativ asab markazlari o‘rtasida hamda vegetativ markazlar bilan harakat markazlari o‘rtasida shartli reflektor bog‘lanishlar hosil bo‘ladi. harakatning dinamik stereotipi harakat malakasi qanday bo‘lishidan qat’iy nazar, -u juda oddiymi yoki murakkabmi-harakat elementlari kompleksi shartli refleksdan iborat bo‘ladi.kishilarning mehnat yoki sport faoliyatida harakatlarning elementlari ma’lum tartib bilan bir necha marta takrorlanishi harakat reflekslarining ma’lum shakldagi zanjirini yuzaga keltiradi, bu reflekslar zanjiri harakatning dinamik stereotipi deb yuritiladi. demak, harkatning dinamik stereotipini yuzaga kelishi uchun harakat bir xilligi, bir shaklda ko‘p marta takrorlanishi kerak. bu nuqtai nazardan qaraganda, sportning ba’zi turlarida harakatning dinamik streotiplarining shakllanishi tez va oson, boshqalarida aksincha bo‘lishi ma’lum. masalan, …

b sistemasi uchun yengil bo‘ladi. har bir yangi harakat mashq boshlanishi oldidan yoki uning bajarilishi davomida yuzaga kelgan afferent sintez asosida dasturlanadi. shunga asosan, yakkama-yakka sport turlarida bajariladigan harakatlar dasturning shakllanishi ancha qiyin bo‘ladi, chunki ish bajarilishi davomida yuzaga keladigan vaziyatlarning turlicha bo‘lishi, harakatlarning bir necha marta vaqt tig‘izligida, bir necha marta afferent sintez va shu sintez asosida shakllanishining talab etadi. bajarilgan harakatning shakllangan programmaga mos kelishi harakatning samarali bo‘lishini ta’minlaydi bu narsa ishchi organlar, ya’ni harakat apparati tomonidan harakatning samarali bajarishini ta’minlaydigan vegetativ organlarning funksiyasini amalga oshirilish bilan bog‘liq. harakat malakasi qanday bo‘lishidan qat’iy nazar, -u juda oddiymi yoki murakkabmi harakat elemenlari kompleks shakli reflekslardan iborat bo‘ladi. kishilarning mehnat yoki sport faoliyatida harakatlarning elementlari ma’lum tartib bilan bir necha marta takrorlanishi harakat reflekslarining ma’lum shakldagi zanjirni yuzaga keltiradi. bu reflekslar zanjiri harakatning dinamik stereotipi deb yuritiladi. dinamik harakatning dinamik stereo tipi yuzaga kelishi uchun harakat bir xilda, bir shaklda …

mni o‘rab turgan tashqi muhitdagi va organizmning o‘zida yuzaga kelayotgan o‘zgarishlarni qabul qiladi. ularda hosil bo‘lgan qo‘zg‘alish afferent neyronlari orqali markaziy asab sistemasidagi tegishli markazlarga o‘tadi va analiz-sintez yuzaga keladi. p.k.anoxin ta’rifiga ko‘ra, afferent sintez asosan to‘rtta omilning o‘zaro ta’siri orqali hosil bo‘ladi. bu omillarga 1) motivasiya 2) xotira, 3) vazir ma’lumoti, 4) ishga tushiradigan belgi kiradi. motivasiya hayvonlarda odamlardagiga nisbatan ancha oddiy bo‘lib u asosan ovqatlanish, bir jinsni ikkinchi jinsga intilishi , himoyalanish kabi maqsadlardan iborat bo‘ladi. bunday motivasiya odamlarda ham bo‘ladi,lekin ularning mehnat va sport faoliyatidagi jamiyat bilan bog‘liq bo‘lgan motivasiyalari muhim rol o‘ynaydi. xotira- bu oldingi boshdan kechirgan ishlarning markaziy asab sistemasida qoldirgan izlari bo‘lib, yuzaga kelayotgan vaziyatni belgilashda katta ahamiyatga egadir. sport faoliyatida yuzaga kelgan vaziyat bo‘yicha ma’lumotlar (jismoniy mashq bajariladigan joyning ko‘rinishi, sharoitlari va x.k ) afferent sintezining hosil bo‘lishida muhim rol o‘ynaydi. nihoyat, ishga tushuvchi belgi (pistolet otilishi, hushtak chalish, bayroqcha harakati, komanda va …

i ekstrapolyasiya orqali hal qilinishi kerak bo‘lgan vazifani oson yechadi. harakat malakasining somatik va vegetativ fazalari harakat malakalarining shakllanishida asosan uchta faza farqlanadi: 1. irradiasiya 2. qonsentrlanish 3. avtomatlashish irradiasiya fazasi qo‘zg‘alish jarayoni markaziy asab sistemasini juda ko‘p qismiga yozilishi bilan xarakterlanadi. natijada, muayyan harakatni yuzaga kelishida ishtirok etmaydigan mushaklar ham ishga jalb etiladi. bunday holatda harakatni bajarish qiyin bo‘ladi, ko‘p quvvat sarflanib tez charchashga olib keladi. qonsentrlanish fazasi mashqni takrorlash natijasida qo‘zg‘alish jarayonining tegishli asab markazlariga to‘planishi balan ifodalanadi. harakat malakasi shakllanishining bu ikkinchi fazasida differensirovka tormozlanishining (o‘xshash ta’sirlovchilarni farqlash) muayyan harakat uchun kerak bo‘lmagan ortiqcha mushaklar markazi tormozlanadi va mushaklar ishdan chetlanadi, ya’ni qo‘zg‘alish jarayoni harakatni bajarishda bevosita ishtirok etadigan mushaklar markaziga to‘planadi. bundan tashqari, qonsentrlanish fazasida harakatning dinamik stereotipi shakllana boshlaydi. avtomatlashish fazasi deganda, biz ikkinchi fazada shakllana boshlagan harakatning dinamik stereotipining puxtalanishini va harakatning o‘z-o‘zidan avtomat tarzda bajarilishini tushunamiz. avtomatlashgan harakatlarni bajarishda quvvat sarfi tejamli, ish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy harakat ko’nikma va malakalarini rivojlantirishning fiziologik asoslari"

1474654998_65061.doc jismoniy harakat ko’nikma va malakalarini rivojlantirishning fiziologik asoslari reja: 1. harakatlar boshqarilishining reflektor mexanizmlari 2. harakatning dinamik stereotipi 3. harakat malakasi dasturining shakllanishi 4. harakat malakalarida afferent sintezining amalga oshishi 5. harakat malakalarining shakllanish fazalari 6. harakat malakasining somatik va vegetativ komponentlari harakat boshqarilishining reflektor mexanizmlari. i.m sechenov birinchi bo‘lib, bizning hamma harakatlarimiz kelishi chiqishi bo‘yicha reflekslardir va «miya faoliyatining jamiki tashqi ko‘rinishlari muskul harakatiga kelib taqaladi», deb ko‘rsatgan. harakat malakalari fiziologik nuqtai nazardan shakllanish mexanizmi bo‘yicha shartli harakat reflekslaridir. bu reflekslarning hosil bo‘lishi...

DOC format, 53.5 KB. To download "jismoniy harakat ko’nikma va malakalarini rivojlantirishning fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy harakat ko’nikma va ma… DOC Free download Telegram