merkantilizmiqtisodiy ta’limoti

PPTX 15 pages 137.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 137.7 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint 22-mavzu:merkantilizm iqtisodiy ta’limoti reja: merkantilizm vujudga kelishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati merkantilizm iqtisodiy ta’limotining tarixiy taqdiri merkantilizm va hozirgi zamon merkantilizm – bu muomala sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarning rivojlanishiga bo‘lgan qarashlar tizimi va feodal ishlab chiqarish usulining yemirilish davridagi proteksionizm prinsiplariga asoslangan bir qator mamlakatlarning iqtisodiy siyosati. «merkantilizm» iborasi birinchi bo`lib adam smitning asarlarida o`z ifodasini topdi. lug’aviy ma`nosiga ko`ra bu so`z ital’yancha bo`lib, savdogar mazmuniga ega. bu so`z yangi ta`limotning mazmun va mohiyatini o`zida aks ettiradi. bu ta’limotning kelib chiqishiga bir qancha sotsial-iqtisodiy sabablar turtki bo’ldi. avvalo feodal tuzumining yemirilishi, tovar-pul munosabatlarining o’sishi, fan va madaniyatning rivoji, ayniqsa yangi yerlarning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlar, mustamlakachilik tizimining paydo bo’lishi, ayniqsa savdo-sotiqning rivojiga turtki bo’ldi. noekvivalent savdo tufayli metropoliya koloniyalar hisobiga beqiyos boyidi. ana shu o’zgarishlarni asoslab beruvchi iqtisodiy ta’limot- merkantilizm yuzaga keldi va muomala sohasini o’rganish bilan shug’ullandi. merkantilizmga xos bo‘lgan umumlashtirilgan tavsiflar o‘rganish predmeti ishlab chiqarish …

2 / 15

gi savdo boylikni bir xo‘jalik yurituvchi sub’ektdan ikkinchisiga o‘tkazadi, xolos; aholining ko‘payishi ish haqini past darajada ushlab turishning samarali vositasi hisoblanadi, u o‘z navbatida, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishni ta’minlaydi. merkantilizmning rivojlanish bosqichlari keyingi merkantilizm (xvi asr o‘rtalaridan xviii asrgacha) dastlabki merkantilizm (xv-xvi asr o’rtalari) dastlabki merkantilizm kontseptsiyasi mazmunini quyidagicha tavsiflash mumkin: boylik deganda muayyan ishlab chiqarish vositalari emas, balki faqat pul kapitali tushunilgan; pul faqat qimmat metallardan (oltin, kumush) ishlangan qimmatbaho monetalardan iborat deb bilingan; chetga pul chiqarishni man etish, chetdan keladigan tovarlarga yuqori boj to‘lovlarini o‘rnatish talab qilingan; davlat iqtisodiy hodisa va jarayonlarning rivojlanishiga, ayniqsa pul muomalasiga, eksport qilinadigan tovarlarga yuqori narxlarni o‘rnatishga, importni har tomonlama cheklashga faol aralashuvi kerak, deb hisoblangan. keyingi merkantilizm konsepsiyasining asosiy mazmuni tovarlarni nisbatan arzon bahoda sotish yo‘li bilan tashqi bozorlarni egallash, shuningdek, xorijiy tovarlarni uchinchi mamlakatlarga ancha yuqori bahoda sotish (reeksport siyosati); aktiv savdo balansini saqlab turgan sharoitdagi import tovarlarga (zeb-ziynat tovarlardan tashqari) …

3 / 15

i; hukumatni o‘z mamlakati savdogarlariga tashqi savdoda monopol huquq berishga chaqiradi; fransiyaning iqtisodiy mavqeini mustahkamlash uchun mustamlakalarga egalik qilish zarurligini tashviqot–targ‘ibot qiladi; tashqi bozorda sotish uchun tovar ishlab chiqaradigan milliy sanoatni rivojlantirish va yangi manufakturalarni tashkil etish taklifi bilan chiqadi; “ko‘p sotishu kam sotib olish” asosiy g‘oyasini ilgari surgan; jan batist kolber (1619-1683 yy.) fransiyada lyudovik xiv davrida yangi merkantilizm siyosati hukumat a’zosi, moliya nazoratchisi va dengiz ishlari vaziri bo‘lgan j.b.kolber tomonidan keng olib borildi va ushbu siyosat “kolbertizm” deb ataldi. davlatda feodal munosabatlar keng tus olgan paytda kolber asosiy e’tiborni sanoatga qaratdi va agrar sohani deyarli e’tiborga olmadi. asosiy g‘oyalari va ularning hayotga tatbiq etilishi quyidagicha fransiya tashqi savdosini faollashtirishga har tomonlama ta’sir ko‘rsatdi; tashqi bozorga tovar ishlab chiqarishni hisobga olgan holda manufaktura sanoatini rivojlantirishga imkoniyat yaratib berdi; manufaktura sanoati rivojlanishiga alohida e’tibor bergan holda, qishloq xo‘jaligining ancha orqada qolib ketishini keltirib chiqardi, ayniqsa, mamlakatdan don olib chiqishni noto‘g‘ri …

4 / 15

i qattiq kurashadi, qimmatbaho xorijiy tovarlarni iste’mol qilishdan o‘zni tiyishni taklif etadi. jon lo (1671-1729) asosiy asari «pul va savdo …» (1705) milliy iqtisodiyot rivojlanishining kaliti sifatida, banknotlarni chiqarish yo‘li bilan mamlakatda pulning mo‘l-ko‘lligini ta’minlashga harakat qildi; kredit emissiya banklarining davlatga qarashli bo‘lishini, hukumatning iqtisodiy siyosat olib borishini va uning yordamidan foydalanishni talab qilib chiqdi; tovarlar bahosining ozgina oshishi, tovarlar taklifining ancha ko‘payishiga olib kelishi qoidasini asoslab berdi; davlat, qo‘shimcha ish joylarini yaratishga imkon beruvchi muomaladagi pul miqdorini ko‘paytirish yo‘li bilan, ishlab chiqarish miqdoriga ancha katta ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi to‘g‘risida gapirib o‘tadi; aksionerlik jamiyatlarini tashkil etish yo‘li bilan kapital markazlashuvi va birlashuvi g‘oyasiga ta’sir ko‘rsatdi. rivojlangan merkantilizm ta’limotida boylik savdo-sotiq sohasida savdo balansi asosida yuzaga kelgan, imkon boricha ko’proq eksport qilish va mumkin qadar kamroq import qilish g’oyasi ilgari surilgan. merkantilizmning ayrim mamlakatlardagi ko’rinishi milliy xususiyat kasb etgan, ayniqsa fransiyada kolbertizm, germaniyada kameralistka shakllari yaxshi ma’lum. bu ta’limot yangi tug’ilayotgan …

5 / 15

i monetarizm (ya`ni pul degani) xv-xvi asrlarda (qisman xvii asrda) mavjud bo`ldi va boylik asosan oltin, kumush va boshqa qimmatbaho javohirlardan iborat bo`ladi, degan g’oyani ilgari surdi. shunga oid siyosat ham olib borilgan, unda chetdan imkoni boricha ko`proq nodir metallar keltirish va ularni chetga kamroq chiqarish targ’ib qilingan. 2. rivojlangan merkantilizm ta`limotida boylik savdo-sotiq sohasida savdo balansi asosida yuzaga kelgan, imkoni boricha ko`proq eksport qilish va mumkin qadar kamroq import qilish g’oyasi ilgari surilgan. e’tiborlaringiz uchun rahmat image2.bmp image3.jpeg image4.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "merkantilizmiqtisodiy ta’limoti"

prezentatsiya powerpoint 22-mavzu:merkantilizm iqtisodiy ta’limoti reja: merkantilizm vujudga kelishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati merkantilizm iqtisodiy ta’limotining tarixiy taqdiri merkantilizm va hozirgi zamon merkantilizm – bu muomala sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarning rivojlanishiga bo‘lgan qarashlar tizimi va feodal ishlab chiqarish usulining yemirilish davridagi proteksionizm prinsiplariga asoslangan bir qator mamlakatlarning iqtisodiy siyosati. «merkantilizm» iborasi birinchi bo`lib adam smitning asarlarida o`z ifodasini topdi. lug’aviy ma`nosiga ko`ra bu so`z ital’yancha bo`lib, savdogar mazmuniga ega. bu so`z yangi ta`limotning mazmun va mohiyatini o`zida aks ettiradi. bu ta’limotning kelib chiqishiga bir qancha sotsial-iqtisod...

This file contains 15 pages in PPTX format (137.7 KB). To download "merkantilizmiqtisodiy ta’limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: merkantilizmiqtisodiy ta’limoti PPTX 15 pages Free download Telegram