konfutsiy ta’limoti

PDF 13 pages 565.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 565.7 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu:qadimgi xitoyda ijtimoiy-falsafiy va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. mavzu rejasi: 1.konfutsiy ta’limoti. 2. konfutsiyning qarashlarida komil inson tarbiyasi. oliy odam mayda ishlar bilan ko„zga ko„rinmas, aksincha buyuk ishlarga bel bog„laydi. mayda odam esa buyuk ishlarga ishonmaydi, uni safsata deb biladi, shu bois uning taqdiri ham o„zi kabi mayda bo„lib qoladi. tarjimondan yunon falsafasida suqrotning o„rni qay darajada bo„lsa, xitoy falsafasi ham konfutsiy nomi bilan mashhuri jahondir. oradan qancha vaqt o„tmasin, oltin yillar osha sayqal topgani singari uning purma‟no hikmatlari ham asrlar osha yangi- yangi qirralari bilan jilolanmokda. konfutsiy ilgari surgan g„oyalar nafaqat xitoy, ayni vaqtda yaponiya, koreya, vetnam xalqlarining o„y-fikri va hayotiga chuqur ta‟sir ko„rsatgan.konfutsiyning o„gitlari, pand-nasihatlari xitoyda hanuzgacha e‟zozlanib, qadrlanib kelinadi. quyida faylasufning “hikmatlar”idan parchalar e‟tiboringizga havola etiladi. chin mamlakati deganda, barchaning ko„z o„ngida eng avvalo tobora yuksalayotgan mamlakatu uzun cho„pchalarni mohirona ishlatib taom yeyayotgan odamlar, buyuk xitoy devoriyu pekin operasi… va, albatta, buyuk donishmand …

2 / 13

aniqroq aytganda, bunday odam oliy hukmdorga nisbatan chuqur ehtiromli, xalqqa muruvvatli bo„lib, butun kuch va qobiliyatini jamiyat oldidagi burchini oqlashga, milliy urf-odat va an‟analarning to„la-to„kis bajarilishini ta‟minlashga sarf etuvchi kishidir. konfutsiyning o„gitlari, pand-nasihatlari xitoyda hanuzgacha e‟zozlanib, qadrlanib kelinadi. quyida faylasufning “hikmatlar”idan parchalar e‟tiboringizga havola etiladi. konfutsiy hikmatlar xitoychadan sevara alijonova tarjimasi ustoz aytadi: — men bilimdon bo‘lib yaralgan emasman, shu bois bilimni o‘tmishdan olishga jiddu jahd qildim. — haqiqiy bilim — kimningdir bilimsizligidan saqlanmakdir. — fikrlamay ilm olmoq — behudalik; bilim bilan sug‘orilmagan tafakkur esa xatardir. — haqiqatni ko‘rmoq va unga intilmoq — yoki jasorat, yoki tarbiya mahsuli. — kimki nokamtarlik bilan yolg‘on so‘zlar ekan, uning jimjimador so‘zlari faqat va faqat musibat keltiradi. — sadoqat va samimiyatni saqlab qolmoq — cho‘qqining qorni ushlab qolishidek chiroylidir. — ezgulik uchun yaralgan yoxud ezgulikdan mutlaqo mosuvo insonni ko‘rmadim. kimki ezgulikka intilar ekan, hamisha hurmatda bo‘lur. — jarohat uchun adolatni, ezgulik uchun faqatgina ezgulikni …

3 / 13

aydi, demakki, uning vatani ham, xalqi ham bexatar. — moddiyotning ortida ezgulik nish urmog‘i uchun besh narsa kifoya: ko‘ngil kengligi, samimiyat, shiddat, yaxshilik va jiddiylik. — o‘z xatolaringni tan olishdan uyalma, aks holda ular jinoyatga aylanadi. — intiqomga taraddudlanishdan avval ikki qabrni hozirlab qo‘y. — har bir hilqatning o‘z go‘zalligi bor, biroq har kim ham uni ko‘ra olmaydi. — jarohatlarni unut, lek zinhor yaxshilikni yodingdan chiqarma. — kimki isrofni bilmasa, azobni bilur. — eshitdim — unutdim. ko‘rdim — eslab qoldim. bajardim — tushundim. — bilimsizlik — insoniyat uchun eng qorong‘u tundir. — harakatdaman-ku deya emaklamoq — bu harakat emas. — erkaklar tabiati o‘xshash, ularni faqatgina odatlari ajratib turur. — biz uchun eng katta huzur — uyquda emas, har tong uyg‘onishdadur. — oliy odamning nutqi sokin, harakati jo‘shqin bo‘ladi. — agar inson yo‘lga maqsadsiz chiqsa, qadam bosar-bosmasdanoq falokatga yo‘liqur. — haqiqatparvar insonning birinchi qadami — no‘noq, ammo manzili — porloq bo‘lajak. …

4 / 13

bo‘ladi. — ezgulik uzoq-uzoqlarda, olisdami? men oqko‘ngil, yaxshilik ulashguvchi inson bo‘lmoqchiman. bas, yaxshilik o‘z qo‘lingda! konfutsiy, kun fuszi, ( 孔子) kun-szu,kun syu, kun chjunni (mil. av. taxm. 552 — syuyfu sh., xitoyning shandun viloyati — 479) — qad. xitoy faylasufi, konfutsiychilik asoschisi, siyosiy arbob. kambag‘allashib qolgan aristokrat va harbiylar oilasida tug‘ilgan. 22 yoshida ta’lim berish b-n shug‘ullanib, xitoyning eng mashhur o‘qituvchisi sifatida shuhrat qozongan. konfutsiy o‘zi ochgan maktabida 4 ta fan: axloq, til, siyosat va adabiyot o‘qitilgan. 50 yoshida konfutsiy siyosiy faoliyatini boshlab, lu davlatida yuqori amaldor bo‘lib xizmat qiladi. fitnalar natijasida xizmatidan ketadi, 13 y. mobaynida xitoyning turli o‘lkalariga boradi, biroq u joylarda o‘z g‘oyalarini qo‘llay olmagach, mil. av. 484 y. luga qaytib keladi. ta’lim berishdan tashqari qadimiy xitoyning 5 ta mumtoz asari — «shus- zin», «shiszin», «iszin», «yueszin» va «liszi»ni to‘plash, tahrir qilish, tarqatish b-n shug‘ullanadi. konfutsiy ta’limoti uning «lun yuy» («suhbatlar va mulohazalar») kitobida bayon etilgan. bu …

5 / 13

, odob qoidalari (li), fazilat (de) tushunchasi muhim o‘rin egallaydi. insonparvarlik tushunchasiga ko‘ra, odamlar axloqiy va ijtimoiy munosabatlarda yoshi ulug‘, mavqei baland kishilarni xurmat qilishlari, podshohga sadoqatli bo‘lishlari kerak. odob qoidalari tushunchasiga ko‘ra, u tufayli yuksak fazilatlar shakllanadi, jamiyat rivoj topadi, adolat tantana qiladi. burchni ado etish tufayli inson kamolotga erishadi. uning negizida «sen o‘zing nimaga erishishni istasang, unga boshqalarning erishishiga ko‘maqlash», «sen nimani orzu qilmasang, uni boshqalarga ravo ko‘rma» kabi hayotiy tamoyillar yotadi. «buyuk ta’limot» va «o‘rtalik haqida ta’limot» degan asarlarni konfutsiy yozgan deb taxmin qilinadi. bu kitoblarga ko‘ra, odamlarning birgalikda oqilona yashashi tartibining muhim shartini 5 ta oddiy va buyuk fazilat tashqil etadi: donolik; insonparvarlik; sadoqat; kattalarni hurmat qilish; jasorat. bu fazilatlar o‘ziga va boshqalarga halollikni va chuqur hurmatni anglatadi. faqat mumtoz va komil insonlargina bunday fazilatga ega bo‘ladi. konfutsiychilikda ta’kidlanishicha, qonun inson manfaatlariga xizmat qilmog‘i lozim. qonun o‘zgarishi b-n manfaatdorlik va manfaatsizlik tushunchalari ham boshqacha ma’no kasb …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konfutsiy ta’limoti"

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu:qadimgi xitoyda ijtimoiy-falsafiy va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. mavzu rejasi: 1.konfutsiy ta’limoti. 2. konfutsiyning qarashlarida komil inson tarbiyasi. oliy odam mayda ishlar bilan ko„zga ko„rinmas, aksincha buyuk ishlarga bel bog„laydi. mayda odam esa buyuk ishlarga ishonmaydi, uni safsata deb biladi, shu bois uning taqdiri ham o„zi kabi mayda bo„lib qoladi. tarjimondan yunon falsafasida suqrotning o„rni qay darajada bo„lsa, xitoy falsafasi ham konfutsiy nomi bilan mashhuri jahondir. oradan qancha vaqt o„tmasin, oltin yillar osha sayqal topgani singari uning purma‟no hikmatlari ham asrlar osha yangi- yangi qirralari bilan jilolanmokda. konfutsiy ilgari surgan g„oyalar nafaqat xitoy, ayni vaqtda yaponiya, koreya, vetnam xalqlarining ...

This file contains 13 pages in PDF format (565.7 KB). To download "konfutsiy ta’limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: konfutsiy ta’limoti PDF 13 pages Free download Telegram