merkantilizmniqtisodiy ta’limoti

PPTX 22 pages 749.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 749.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati. 2 reja: merkantilizm, uming mohiyati, nazariy va metodologik xususiyatlari. dastlabki va keyingi merkantilizmninh o’ziga xosligi turli mamlakatlarda merkantilizm ta’limotining o’ziga xos xususiyatlari merkantilizmning tarixiy ahamiyati 2 3 merkantilizm iqtisodiy ta'limoti merkantilizm – bu muomala sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarning rivojlanishiga bo'lgan qarashlar tizimi va feodal ishlab chiqarish usulining emirilish davridagi protektsionizm printsiplariga asoslangan bir qator mamlakatlarning iqtisodiy siyosati. merkantilizm - jamiyatning boyligi puldan, oltindan iborat bo'lib, u savdoda, asosan tashqi savdoda paydo bo'ladi va ko'payadi, deb tushuntiradi. merkantilizm – italyancha “mercante” so'zidan olingan bo'lib, “savdogar” degan ma'noni anglatadi. 4 merkantilizmga xos bo'lgan umumlashtirilgan tavsiflar o'rganish predmeti ishlab chiqarish sohasi emas, balki muomala sohasi; tadqiqot metodi – kuzatilayotgan hodisalarni tavsiflash va ularni klassifikatsiyalash; tadqiqot maqsadi – hukumatga amaliy tavsiyalar berish; tadqiqot natijasi – xo'jalik jarayonlari rivojlanishining empirik qonuniyatlarini shakllantirish; foydaning, shuningdek, boylikning bevosita manbai ishlab chiqarish sohasi emas, balki – muomala sohasi, mehnat emas, balki …

2 / 22

mas, balki faqat pul kapitalini tushungan; pul faqat qimmat metallardan (oltin, kumush) ishlangan qimmatbaho monetalardan iborat deb bilgan; chetga pul chiqarishni man etish, chetdan keladigan tovarlarga yuqori boj to'lovlarini o'rnatish talab qilingan; davlat iqtisodiy hodisa va jarayonlarning rivojlani-shiga, ayniqsa pul muomalasiga, eksport qilinadigan tovarlarga yuqori narxlarni o'rnatishga, importni har tomonlama cheklashga faol aralashuvi kerak, deb hisoblangan. dastlabki merkantilizm kontseptsiyasi mazmunini quyidagicha tavsiflash mumkin: 7 turli mamlakatlardagi merkantilizm ta'limotining vakillari uilyam stafford 1554-1612y tomas man 1571-1641y antuan monkreten 1575-1671y. jan batist kolber 1613-1683 jan lo 1671-1779y. gasparo skaruffi 1519-1584 8 a.monkreten tashqi savdoni millat hayotining maqsadi va mazmuni deb hisoblaydi; hukumatni o'z mamlakati savdogarlariga tashqi savdoda monopol huquq berishga chaqiradi; frantsiyaning iqtisodiy mavqeini mustahkamlash uchun mustamlakalarga egalik qilish zarurligini tashviqot–targ'ibot qiladi; tashqi bozorda sotish uchun tovar ishlab chiqaradigan milliy sanoatni rivojlantirish va yangi manufakturalarni tashkil etish taklifi bilan chiqadi. merkantilizm bilan birga siyosiy iqtisod tushunchasi ham kirib keldi. bu tushuncha frantsiyalik …

3 / 22

da dehqonchilikning qashshoqlashuviga olib keldi. merkantilizm ta'limot sifatida ham, iqtisodiy siyosatdagi yo'nalish sifatida ham turlicha edi: eskirayotgan feodal munosabatlarga qarama-qarshi va yangi burjuaziyani qo'llash orqali o'z davri uchun progressiv bo'lgan ilk kapitalizmning shakllanishiga yaxshi imkoniyat yaratdi. ammo frantsiyada lyudovik xiv («davlat bu men» degan) va kolber tomonidan manufakturalarni ko'paytirish usuli milliy sanoatni rivojlantirish uchun emas, absolyutizmni mustahkamlash, qirol xonadonining sarf-harajatlarini qoplashga qaratildi. germaniyadagi kameralistlar ham mavjud hoqimiyatni qo'llash, aholini esa ularga so'zsiz buysundirishga harakat qildilar. 12 u.stafford muomalada buzilgan pullar emas, balki to'la qimmatli pullar bo'lishi kerak, chunki faqat ular tashqi tovar aylanmasida yaroqli hisoblanadi; chetga xom ashyo chiqarishni man etishni taklif etadi (keyin undan tayyor mahsulot ishlab chiqarilib, yuqori bahoda angliyaga qaytib kelmasin); katta miqdordagi pulning chetga chiqib ketishiga yo'l qo'y-maslik uchun qimmatli xorijiy tovarlarni (zeb-ziynat buyumlari) iste'mol qilishni man etishni talab qilib chiqdi; angliyada ishlab chiqarilishi mumkin bo'lgan tovarlarni mamlakatga olib kirishni to'liq man etishni tavsiya etdi. 13 …

4 / 22

o oborotida boshlangich maskannni tashkil etadi, ya'ni p-t-p. t.mannning fikricha har bir savdo kapitalisti o'z pulini ma'lum foyda olish uchun oborotga qo'yadi. shunday yo'l bilan, ya'ni savdo yo'li bilan boyish kerak. tovar chiqarish miqdori (eksport), uni kiritish (import) dan ortiq bo'lishi zarur. ishlab chiqarishni rivojlantirish savdoni kengaytirish vositasi sifatida qaraladi. tovar, pul, foyda va kapital orasidagi aloqadorlikning sababini topishga harakat qilingan. u makedoniya podshosi filipp makedonskiyning «kuch natija bermagan joyda pulni ishga solish kerak», degan iborasini yaxshi ko'rgan. “angliyaning tashqi savdodan kelgan xazinasi” deb nomlangan kitobida, mann angliya xazinasi xalqaro savdodan boyishini ta'kidlagan. u oddiy mercantilist edi, chunki u ham halqning boyligini davlatda mavjud bo'lgan qimmatbaho toshlar bilan tenglashtirdi, shuning uchun oltin va kumushning oqib kelishini ta'minlash maqsadida ijobiy savdo balansini ushlab turish lozim deb hisobladi. uning fikricha, hukumat ijobiy saldoga ega bo'lish uchun tashqi savdoni nazorat qilishi, arzon xom – ashyo importini rag'batlantirishi, ishlab chiqarilgan tayyor tovarlar importini tariff …

5 / 22

larini tashkil etish yo'li bilan kapital markazlashuvi va birlashuvi g'oyasiga ta'sir ko'rsatdi 1690 yili jon lokk baholarning muomaladagi pulning miqdoriga ma'lum proportsiyada o'zgarishini aniq ko'rsatib berdi. lekin import kapital ko'proq qo'llaniladigan xom ashyo va yarim fabrikatlardan, eksport va mehnat intensiv qo'llaniladigan oxirgi mahsulotdan bo'lishi umumiy qoida sifatida qabul qilingan, chunki mehnatning sof eksporti mamlakat ichida aholini ish bilan bandligini qullaydi va chet el manbalaridan foydani ko'paytiradi. merkantilistlar o'zlarining yuqoridagi yaxshi ma'lum g'oyalariga harbiy va strategik sohani hamda hali mustahkam oyoqqa turmagan sanoatni himoya qilish kerakligini ham qo'shadilar. merkantilizm inqirozi xviii asrning oxirida merkantilizm iqtisodiy ta'limot yo'nalishi sifatida tarix sahnasidan tushdi. sanoat inqilobi (to'ntarishi) sharoitida bu ta'limot va unga asoslangan siyosat hayot talabiga javob bermay qo'ydi. xush, bu ta'limot nega tarix sinovidan o'ta olmadi, uning «bo'sh joylari» nimalardan iborat? taniqli ingliz iqtisodchisi r.kantilon (1680-1734) va d.yum (1711-1776)lar ham merkantilistlar g'oyasining noto'g'ri ekanligini isbotlab berdilar. sof avtomatik mexanizmlar savdo kilayotgan davlatlar o'rtasidagi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "merkantilizmniqtisodiy ta’limoti"

prezentatsiya powerpoint merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati. 2 reja: merkantilizm, uming mohiyati, nazariy va metodologik xususiyatlari. dastlabki va keyingi merkantilizmninh o’ziga xosligi turli mamlakatlarda merkantilizm ta’limotining o’ziga xos xususiyatlari merkantilizmning tarixiy ahamiyati 2 3 merkantilizm iqtisodiy ta'limoti merkantilizm – bu muomala sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarning rivojlanishiga bo'lgan qarashlar tizimi va feodal ishlab chiqarish usulining emirilish davridagi protektsionizm printsiplariga asoslangan bir qator mamlakatlarning iqtisodiy siyosati. merkantilizm - jamiyatning boyligi puldan, oltindan iborat bo'lib, u savdoda, asosan tashqi savdoda paydo bo'ladi va ko'payadi, deb tushuntiradi. merkantilizm – italyancha “mercante” so'zidan ol...

This file contains 22 pages in PPTX format (749.4 KB). To download "merkantilizmniqtisodiy ta’limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: merkantilizmniqtisodiy ta’limoti PPTX 22 pages Free download Telegram