butun nomanfiy sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi

DOCX 31 pages 68.2 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.2 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

butun nomanfiy sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi reja: 1. kirish 2. asosiy qism i. “o’nlik” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. ii. “yuzlik” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. iii. “minglik” va “ko’p xonali sonlar” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. 3. xulosa kirish. mavzuning dolzarbligi butun nomanfiy sonlarni nomerlash va ular ustida arifmetik amallar bajarish boshlang’ich matematika kursi asosini tashkil qiladi. butun nomanfiy sonlar ustida ishlash boshlang’ich maktabda 4 yil o’qish davomida olib boriladi. matematika dasturi natural sonlar va nol haqidagi ma’lumotlarni o’nlik, yuzlik, minglik, ko’p xonali sonlar konsentrlari bo’yicha kiritishni nazarda tutadi. har bir konsentr o’z mazmuniga ko’ra sistematik arifmetika kursining asosiy masalalarini aks ettiradi, shuning uchun o’quvchilar u yoki bu chegaralar ichida sonlarni nomerlashni va bu sonlar ustida amallarni o’rganadilar, umuman arifmetikaning mohiyati to’g’risida tasavvur hosil qiladilar. o’nliklarni ajratish o’nlik sanoq sistemasining xususiyatlari bilan sonlarni og’zaki va yozma nomerlash bilan bog’liq bo’lgan asosiy masalalarni o’rganishga imkon beradi. birinchi o’nlikni o’rganishda predmetlarni …

2 / 31

sonlarni nomerlash qaraladi. sonlarni nomerlashni o’rganishda ikkinchi o’nlikni ajratish sonlarning o’nli tarkibini varaqamlarning o’rin qiymati prinsipini yaxshi o’zlashtirish imkonini beradi. ikkinchi o’nlik sonlarini nomerlashni o’rganish tushunchasini shakllantirishdan boshlanadi. shundan keyin 11–20 ichida sonlarni og’zaki va yozma nomerlash hamda shu sonlarning o’nli tarkibi, 21–100 ichida sonlarni og’zaki va yozma nomerlash hamda shu sonlarning o’nli tarkibi o’rganiladi. sonlarni 1000 ichida nomerlash bilan o’quvchilarni tanishtirish yangi sanoq birligi yuzlik bilan tanishtirishdan boshlanadi. bunda bolalarga yangi sanoq birliklari o’nta birlik o’nlikni, o’nta o’nlik yuzlikni, o’nta yuzlik minglikni, yangi sinf tushunchasini kiritish o’rgatiladi. iii sinfda uch xonali sonlarni yozish va o’qishga doir bu sonlar sonlarning yuzliklardan, o’nliklardan va birlikdan hosil bo’lishiga doir uch xonali sonni o’nga qo’shiluvchilarning yig’indisi shaklida tasvirlashga doir mashqlar beriladi. iv sinfda sinf tushunchasini kiritilib, ikki va yuz sinflar sonlarini og’zaki va yozma nomerlash prinsiplarini o’zlashtirishga oid mashqlar beriladi. i bosqich: bir xonali songa ko’paytirish va bo’lish. bu bosqichga katta e’tibor beriladi, …

3 / 31

v · 0 = 0. yozma ko’paytirish usulini ochib berishga tayyorlash maqsadida yig’indini songa ko’paytirish qoidasini va ikki xonali sonni bir xonali songa ko’paytirish usulini takrorlash kerak, uch, to’rt va undan ortiq sonlar yig’indisini ham har xil usullar bilan songa ko’paytirish mumkinligini ko’rsatish kerak. ko’paytirishning taqsimot xossasini o’quvchilar ko’p xonali sonni bir xonali songa og’zaki ko’paytirishga tadbiq qila oladilar. masalan: 234 · 3 = (200 + 30 + 4) · 3 = 200 · 3 + 30 · 3 + 4 · 3 = 600 + 90 + 12 = 702. shundan so’ng o’quvchilarni bir xonali sonlarga yozma ko’paytirish bilan tanishtiriladi. yozuvni ustun qilib yozilishini ko’rsatadi va shu misolning echilishini to’liq tushuntirish beriladi. tushuntirish: 3 324 324 ni 3 ga ko’paytirish kerak. ikkinchi ko’paytuvchini birinchi ko’paytuvchining birlari tagiga yozamiz, chiziq chizamiz. chap tomonga ko’paytirish belgisini yozamiz. yozma ko’paytirishni birliklardan boshlaymiz. 4 birlikni 3 birlikka ko’paytiramiz. 12 birlik hosil bo’ladi. bu …

4 / 31

i ko’paytuvchi bitta yoki bir nechta nollar bilan tugaydigan hollar bilan tanishtiriladi. masalan: 150 · 4 = 15 o’n · 4 = 60 o’n = 60 800 · 7 = 8 yuz · 7 = 56 yuzlik = 5600 18000 · 3 = 18 ming · 3 = 54 minglik = 54000 27000 · 3 = 27 ming · 3 = 81 minglik = 81000 8100 3 2700 43 × - - - bunday hollar hisoblashlarni osonlashtirish uchun ko’paytirishni ustun qilib yozish kerakligini o’qituvchi aytadi va bolalarga bir xonali sonni ko’p xonali songa ko’paytirishda 4 · 9687, 8 · 2084 ... misollarni echishda ko’paytirishning o’rin almashtirish xossasidan foydalanish mumkinligi ko’rsatiladi. shundan keyin o’quvchilar o’lchov birliklarida ifodalangan ismli sonlarni bir xonali songa ko’paytirish usuli bilan tanishtiriladi. buning uchun son oldin bir xil ismli maydaroq birliklarda ifodalanadi, so’ngra ismsiz sonlar ustida amallar bajariladi va topilgan natija yirikroq o’lchov birliklarida ifodalanadi: 8 kg …

5 / 31

r xonali songa og’zaki bo’lish usullari bilan tanishtiriladi. bunda yig’indini songa bo’lish qoidasi nazariy asos bo’lib hisoblanadi. masalan: 36963 : 3 = (30000 + 6000 + 900 + 60 + 3) : 3 = 30000 : 3 + 6000 : 3 + +900 : 3 + 60 : 3 + 3 : 3 = 12321 shundan keyin bo’linuvchi qulay qo’shiluvchilari yig’indisi shaklida ifodalanadigan misollar echiladi. 168 : 3 = (150 + 18) : 3 150 : 3 + 18 : 3 = 50 + 6 = 56 bir xonali songa yozma bo’lish algoritmini bunday tushuntiriladi. 3 289 0 27 27 24 26 6 867 bo’linuvchi 867 bo’luvchi 3. birinchi to’liqsiz bo’linuvchi 8 yuzlik. 8 yuzlikni 3 ga bo’lib, yuzliklarga ega bo’lamiz. yuzliklar o’ngdan uchinchi o’ringa yoziladi. demak, bo’linmaning yuqori xonasi yuzliklar xonasi bo’lib, bo’linmada uchta raqam bo’ladi. bu raqamlar o’rnini nuqtalar bilan belgilash mumkin. bo’linmada nechta yuzlik bo’lishini bilib olamiz. …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "butun nomanfiy sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi"

butun nomanfiy sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi reja: 1. kirish 2. asosiy qism i. “o’nlik” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. ii. “yuzlik” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. iii. “minglik” va “ko’p xonali sonlar” mavzusida sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi. 3. xulosa kirish. mavzuning dolzarbligi butun nomanfiy sonlarni nomerlash va ular ustida arifmetik amallar bajarish boshlang’ich matematika kursi asosini tashkil qiladi. butun nomanfiy sonlar ustida ishlash boshlang’ich maktabda 4 yil o’qish davomida olib boriladi. matematika dasturi natural sonlar va nol haqidagi ma’lumotlarni o’nlik, yuzlik, minglik, ko’p xonali sonlar konsentrlari bo’yicha kiritishni nazarda tutadi. har bir konsentr o’z mazmuniga ko’ra sistematik arifmetika kursini...

This file contains 31 pages in DOCX format (68.2 KB). To download "butun nomanfiy sonlarni nomerlashni o’rganish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: butun nomanfiy sonlarni nomerla… DOCX 31 pages Free download Telegram