o‘simlik to‘qimalari

PPTX 53 pages 9.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 53
marketing faoliyatini tahlil qilish va istiqbollash o’tilgan mavzu yuzasidan savollar yodroning qanday tarkibiy qismlari mavjud ? mitoz bo’linishning o’ziga xos xususiyatlarini ayting ? meyoz bo’linishning o’ziga xos xususiyatlarini ayting ? yodroning hujayra hayotidagi roli 5. hujayra hayot faoliyatining mahsulotlari nimalardan iborat? bo’linish fazalarini to’g’ri ta’riflab bering reja o‘simlik to‘qimalari 1 2 hosil qiluvchi to‘qima (meristema) xillari va vazifasi 4 3 qoplovchi to’qima, xillari vazifasi 5 to‘qimalar to’g’risida tushuncha va ularning klassifikatsiyasi asosiy to’qima. ajratuvchi to’qimalar mexanik to’qimalar. turlari, tuzilishi faoliyati o’simlik to‘qimalari kelib chiqishi, tuzilishi va organizmda bajaradigan vazifasi o‘xshash bo‘lgan hujayralar guruhiga to‘qimalar deyiladi. marchello mal’pigi 1628-1694 to’qimalar to’g’risida umumiy tushunchaga ega bo’lmasdan, o’simlik organlarining anatomik tuzilishini o’rganib bo’lmaydi. o’simlik to’qimasi haqidagi dastlabki ma'lumotlar xvii asrda malpigi asarlarida bayon etilgan. neemiy gryu (1641-1712) o’siliklar anatomiyasi nomli asarida to’qimalar to’g’risida yozgan 1807-yili g. link to’qimalarni parinximatik va prozinximatik to’qimaga ajratgan fiziolog p.van tigem to’qimalarni tirik va o’lik t’qimalarga ajratgan 1868 …
2 / 53
liklarning o‘sishini ta’minlaydi. meristema to‘qimasi behisob bo‘linish xususiyatiga ega va uni ko‘p vaqt saqlab qoladigan bir qancha initsial hujayralarga ega. ulardan o‘simliklarning barcha to‘qima va organlari hosil bo‘ladi. hosil qiluvchi to‘qima hosil qiluvchi to’qima 1) uchki (apikal); 2) yon (laterial): a) birlamchi (prokambiy, perisikl); b) ikkilamchi (kambiy, fellogen); 3) oraliq (interqalyar); 4) jarohat to’qimalar. poyaning o’sish zonasida ildizning uchki o’sish zonasida kambiy hosil qiluvchi to’qima sxemasi: 1 – inisal hujayra, 2 – promeristema, 3 – merestema, 4 – prokambiy, 5 – kambiy. a – dermatogen, b – periblema, v – pelroma, a1 – epidermis, b1 – birlamchi po’stloq, v1 – markaziy silindr. 12 hosil qiluvchi to’qima hosil qiluvchi to‘qimalar o‘simliklarda joylashgan o‘rniga ko‘ra 4 xil bo‘ladi. 1). tepa- apikal meristema. 2). interkalyar meristema. 3).yon meristema. 4). yara meristemalari. ildiz (a) va poyaning (b) o’sish konusi: 1,4 — tunika ( bu yerda o’sish konusining meristemasi joylashgan); 1,5 — shakllanayotgan konus meristemasi; …
3 / 53
stni hosil qiladi 16 prokambiy to’qimasi o’simlik organlarining o’sish nuqtalarida ildizning va poyaning uchida, ya’ni o’sish konusida bo’ladi. o’sish konusidagi hujayralarning bo’linishi hisobiga ildiz va poya bo’yiga o’sadi. birlamchi hosil qiluvchi to’qima (meristema) o’sish konusining eng uchida joylashgan bitta dastlabki hujayraning ketma- ket bo’linishi natijasida rivojlanadi. prokambiy to’qimasi asosan bir pallali o’simliklarda uchraydi. birlamchi yogochlik va birlamchi lubni hosil qilgandan keyin bir pallali o’simliklarda o’zi yo’q bo’lib ketadi. ikki pallali o’simliklarda esa yoshlik vaqtida bo’ladi. yo’qolib borayotgan bir qism prokambiy hujayralarini qayta bo’linib ko’payishidan kambiy to’qimasi vujudga keladi. kambiy to’qimasi hosil qilishda davom etadi va chetga tomon ikkilamchi lub, markazga tomon ikkilamchi yog’ochlik kattalashadi. natijada ikki pallali o’simliklarni o’z organlari o’sib, yo’g`onlashadi. yillik halqalar kambiy to’qimasining faoliyati tufayli vujudga keladi. alohida qoplovchi to’qima-po’kak hosil qiluvchi kambiy ham ikkilamchi hosil qiluvchi to’qimaga kiradi. hosil qiluvchi to’qimalar o’simliklar hayotida muhim rol o’ynaydi, chunki ularning ishtirokisiz o’simliklar o’smaydi va yangi organlar hosil qilmaydi. …
4 / 53
erma. birlamchi qoplag’ich to’qima yupqa parda-epidermisdan iboratdir. epiderma (yunoncha "epi" - yuqori, "derma" -teri ma'nosini bildiradi). epiderma sellyuloza po’st bilan o’ralgan tirik parenxima hujayralardan hosil bo’ladi. birlamchi meristemadan hosil bo’lgan epiderma, bir-biriga zich joylashgan hujayralardan tuzilgan. epidermis hujayralari rangsiz bo’lib, ular ichida tirik protoplazma va yirik markaziy vakuolalar bor. xloroplastlar epiderma hujayralarida uchramaydi. bu hujayralarning po’sti esa hamma joyda bir xil qalinlashmaydi, bundan tashqari kutin qavati, mum qatlami yoki mayda tukchalar zich bo’lib joylashgan. tukchalar oddiy va bezli bo’ladi. bezli tuklarda efir moylari kislotalar va fermentlar mavjud. bu tukchalar ham himoya vazifasini bajaradi. a. gulsapsar bargining epidermasi. b. no’xat bargining epidermisi: 1-hujayra po’sti, 2-sitoplazma, 3-yadro, 4-vakuola v. tukchalar: 1-shoxlangan, 2-oddiy, 3-ayrisimon epidermis hujayralari orasidagi og’izchalarning ko’rinishi o’simlik epidermsidagi tuklar. 1-jiyda (elaeagnus angustifolia) 2-olma (malus domestisa); 3-sigirquruq; (verbascum songoricu 4-kartoshka (solanum tuberozum);) 5; d-tamaki (nicotiana tabacum); 6-qo’g’a, 7 -gazanda (urtica dioica) trixomalar. o‘simliklarning epiderma qavatida hosil bo‘ladigan tuklar, bezlar, qipiqchalar trixomalar …
5 / 53
sti subrin moddasi bilan to’yinib, po’kaklashadi va po’kak to’qimasiga aylanadi. ostki tomonga ajratgan hujayralar tirik bo’lib, felloderma hosil qiladi. po’kak, fellogen, felloderma to’qimalari birgalikda qoplovchi to’qima – peridermani hosil qiladi. a. peridermaning ko’ndalang kesimi:(marjon daraxt-buzina)1-tukcha, 2-epidermis, 3-birlamchi po’sloq,4-periderma, 5-po’kak, 6-fellogen, 7-felloderma,8-lub b.yasmiqcha. 1-eridermis, 2-po’kak, 3-fellogen, 4-to’ldiruvchi to’qima uchlamchi qoplovchi to’qima-po’stloq (ritodorm) dub po’stlog’ining ko’ndalang kesimi 1-2-3- po’kak qatlamlari, 4- o’lik po’stloq to’qimasi , 5- tirik po’stloq to’qimasi 6-tosh xujayralar, 7-lub to’qimalari po’stloq (ritidom). ko’p yillik daraxt o’simliklarning poyalarida po’kak o’rnini asta-sekin quruq po’stloq egallaydi. shu sababli uni ba'zan uchlamchi qoplovchi to’qima ham deyiladi. markaziy silindrdan ajralgan va uning tashqi tomonida joylashgan po’stloqning o’lik to’qimalar yig’indisiga quruq po’stloq deyiladi. demak, quruq po’stloq bu hujayralari o’lgan har xil to’qimalar yig’indisidir. quruq po’stloq daraxt va butalarning qoplovchi to’qimasi hisoblanadi . 30 mexanik to’qima mexanik to’qimalar o’simlik organlarini mustahkamlaydi. bu to’qimalarning hujayralari tirik yoki o’lik, ba’zan juda qalinlashgan va qobiqlari yog’ochlangan bo’lishi mumkin. mexanik …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simlik to‘qimalari"

marketing faoliyatini tahlil qilish va istiqbollash o’tilgan mavzu yuzasidan savollar yodroning qanday tarkibiy qismlari mavjud ? mitoz bo’linishning o’ziga xos xususiyatlarini ayting ? meyoz bo’linishning o’ziga xos xususiyatlarini ayting ? yodroning hujayra hayotidagi roli 5. hujayra hayot faoliyatining mahsulotlari nimalardan iborat? bo’linish fazalarini to’g’ri ta’riflab bering reja o‘simlik to‘qimalari 1 2 hosil qiluvchi to‘qima (meristema) xillari va vazifasi 4 3 qoplovchi to’qima, xillari vazifasi 5 to‘qimalar to’g’risida tushuncha va ularning klassifikatsiyasi asosiy to’qima. ajratuvchi to’qimalar mexanik to’qimalar. turlari, tuzilishi faoliyati o’simlik to‘qimalari kelib chiqishi, tuzilishi va organizmda bajaradigan vazifasi o‘xshash bo‘lgan hujayralar guruhiga to‘qimalar deyiladi...

This file contains 53 pages in PPTX format (9.2 MB). To download "o‘simlik to‘qimalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simlik to‘qimalari PPTX 53 pages Free download Telegram