turli xorijiy tillardagi terminologiyalarni qiyoslash

DOCX 30 pages 80.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.1 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

kurs ishi mavzu: turli xorijiy tillardagi terminologiyalarni qiyoslash mundarija kirish...................................................................................................................3 asosiy qism: i bob. terminologiya fanining nazariy asoslari va tillararo farqlari........ 1.1. terminologiyaning fan sifatida shakllanishi va asosiy nazariy yondashuvlari..6 1.2. har xil tillarda termin yaratish usullari va lingvistik xususiyatlari................10 ii bob. tillar kesimida terminlarning qiyosiy tahlili va tarjimada uchraydigan muammolar 2.1 soha doirasida terminlarning maʼno tafovutlari va tarjima strategiyalari........14 2.2. terminlarni tarjima qilishdagi muommolar va ularning hal etish yoʻllari......18 xulosa ..29 foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati.......................................30 kirish hozirgi globallashuv va xalqaro hamkorlik kuchayib borayotgan davrda turli sohalarda axborot almashinuvi tobora faollashmoqda. bu holat ilmiy-texnikaviy taraqqiyot, yuridik munosabatlar va tibbiy xizmatlar sohasida ham yaqqol namoyon bo‘lmoqda. bunday jarayonlar zamirida terminologiyaning roli alohida ahamiyat kasb etadi. chunki har bir sohaning tushunchaviy asosini aynan terminlar tashkil qiladi. terminologiya fanining shakllanishi, rivojlanishi va amaliy qo‘llanilishi ushbu fan doirasida terminlarning turli tillarda qanday ifodalanishi va tarjima qilinishini chuqur o‘rganishni taqozo etadi. terminologiya fani tilshunoslikning mustaqil yo‘nalishi …

2 / 30

oha doirasida ishlatiladigan terminlar mazmunan bir-biriga yaqin bo‘lsa-da, ularning shakli, semantik maydoni va uslubiy xususiyatlari jihatidan farqlanishi mumkin. ayniqsa, yuridik, texnik va tibbiyot sohalarida bu farqlar yanada sezilarli bo‘lib, tarjima jarayonida ko‘plab muammolarni keltirib chiqaradi. misol uchun, ingliz tilidagi "contract" va o‘zbek tilidagi “shartnoma” termini semantik jihatdan yaqin bo‘lsa-da, yuridik amaliyotda ularning qo‘llanilish doirasi farq qiladi. texnik sohada esa “engine” va “dvigatel” so‘zlari har doim to‘g‘ri muvofiqlasha olmaydi, chunki texnologik kontekst ularning ma’nosini o‘zgartiradi. tibbiyotda esa “diagnosis” va “tashxis” o‘rtasidagi semantik farqlar ba’zan tarjimada noaniqlikka olib keladi. ushbu kurs ishida terminologiya fanining nazariy asoslari yoritilib, turli tillarda termin yaratish usullari, lingvistik xususiyatlari va tarjimada uchraydigan asosiy muammolar o‘rganiladi. shuningdek, yuridik, texnik va tibbiy sohalar misolida terminlarning qiyosiy tahlili olib boriladi hamda tarjima jarayonidagi muammolarni hal etish yo‘llari taklif qilinadi. ishning dolzarbligi shundan iboratki, terminlarni to‘g‘ri tarjima qilish nafaqat tilshunoslik uchun, balki sohalararo xalqaro hamkorlikda ham katta ahamiyat kasb etadi. muammoning …

3 / 30

cha ishlari, texnika terminologiyasida esa d. cabre castellví tomonidan ilgari surilgan “theories of terminology” nazariyasi asosiy manbalardan biri bo‘lib xizmat qiladi..ushbu kurs ishining muhim jihati shundaki, ilgari olib borilgan izlanishlarda yuridik, tibbiy va texnik sohalar alohida ko‘rib chiqilgan bo‘lsa-da, ularning terminologik tizimlari va tarjima muammolarini qiyosiy holda birgalikda tahlil qilish kam yoritilgan. shu sababli ushbu ish mavzuning o‘ziga xos jihatlarini aniqlashda yangi yondashuvlarni taqdim etishga harakat qiladi. kurs ishining maqsadi. mazkur kurs ishining asosiy maqsadi – yuridik, texnika va tibbiyot sohalariga oid terminlarni ingliz, rus va o‘zbek tillari misolida qiyosiy tahlil qilish, tarjimada uchraydigan terminologik muammolarni aniqlash va ularga mos tarjima strategiyalarini ishlab chiqishdan iborat. kurs ishining vazifalari. kurs ishining maqsadlaridan uning vazifalarni belgilaylik : har xil tillarda termin yaratish usullarini o‘rganish · har xil tillarda termin yaratish usullarini o‘rganish · yuridik, texnik va tibbiyot sohalaridagi asosiy terminlarni tahlil qilish · tarjimada uchraydigan semantik tafovutlar va ularning sabablarini aniqlash · …

4 / 30

lishi va hajmi. kurs ishi kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. kurs ishining umumiy hajmi 35 sahifadan iborat. i bob. terminologiya fanining nazariy asoslari va tillararo farqlari. terminologiyaning fan sifatida shakllanishi va asosiy nazariy yondashuvlari “v.p.danilenkoning ta’kidlashicha, terminologiya deganda umumadabiy tilning mustaqil funksional turi, ya’ni an’anaviy fan tili (fan, ilm yoki texnika tili) nazarda tutiladi[footnoteref:1]”. fan tili umumadabiy tilning funksional sistemalaridan biri sifatida jonli so‘zlashuv tili va badiiy adabiyot tili tushunchalari bilan bir qatorda turadi. x. xyuellning qayd etishiga ko‘ra, terminologiya muayyan fanga oid terminlar yoki texnika sohasida qo‘llanadigan so‘zlar yig‘indisidir. biz terminlar ma’nosini qayd etish orqali ular ifodalaydigan tushunchalarni ham qayd etamiz. [1: hamidulla dadaboyev. o‘zbek terminologiyasi. – toshkent: yoshlar nashriyot uyi, 2019. – b. 5.] “termin so‘zi interpretatsiyasining substansional, funksional, dervatsion, semantik va pragmatik prinsiplari e’tirof etilmoqda. substansional nuqtai nazar vakillariga ko‘ra, termin maxsus so‘z yoki so‘z birikmasi bo‘lib, boshqa nominativ birliklarga nisbatan birma’noliligi, aniqligi, sistemliligi, …

5 / 30

n ajratib turadi . o‘zbek tiliga davlat maqomi berilgach, ba’zi subyektiv qarashlar ta’sirida “termin” o‘rniga “atama” so‘zining qo‘llanilishi faollashdi. dastlab, xalqaro terminlarga mos keladigan o‘zbekcha so‘zlardan foydalanish to‘g‘ri tuyuladi. ammo “termin” va “atama” so‘zlarining mazmuniy chegaralarini solishtirsak, ularni sinonim sifatida ishlatish har doim ham to‘g‘ri emasligi ayon bo‘ladi. [2: hamidulla dadaboyev. o‘zbek terminologiyasi. – toshkent: yoshlar nashriyot uyi, 2019. – b. 8.] a.hojiyev o‘z vaqtida bu masalaga jiddiy e’tibor qaratib, “termin” so‘zini “atama” bilan almashtirish noto‘g‘ri ekanligini, buning sabablari va oqibatlarini tahlil qilgan edi .shu nuqtai nazardan qaraganda, “termin” atamasi ilm-fan, texnika va boshqa sohalarda ishlatiladigan so‘z va iboralarni ifodalash uchun, “atama” esa shartli nomlar (masalan, geografik obyektlar, joy nomlari – toponimlar) uchun ishlatilgani ma’qul. arab tilidan kirib kelgan istilohlarni esa tarixiy manbalar va ularning terminologiyasi doirasida ishlatish maqsadga muvofiq. terminologiya fanining shakllanishi terminologiya — bu ilmiy, texnik, ijtimoiy va boshqa sohalarda ishlatiladigan maxsus so‘z va iboralarning (terminlarning) o‘rganilishi, tizimlashtirilishi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli xorijiy tillardagi terminologiyalarni qiyoslash"

kurs ishi mavzu: turli xorijiy tillardagi terminologiyalarni qiyoslash mundarija kirish...................................................................................................................3 asosiy qism: i bob. terminologiya fanining nazariy asoslari va tillararo farqlari........ 1.1. terminologiyaning fan sifatida shakllanishi va asosiy nazariy yondashuvlari..6 1.2. har xil tillarda termin yaratish usullari va lingvistik xususiyatlari................10 ii bob. tillar kesimida terminlarning qiyosiy tahlili va tarjimada uchraydigan muammolar 2.1 soha doirasida terminlarning maʼno tafovutlari va tarjima strategiyalari........14 2.2. terminlarni tarjima qilishdagi muommolar va ularning hal etish yoʻllari......18 xulosa ..29 foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati.........................

This file contains 30 pages in DOCX format (80.1 KB). To download "turli xorijiy tillardagi terminologiyalarni qiyoslash", click the Telegram button on the left.

Tags: turli xorijiy tillardagi termin… DOCX 30 pages Free download Telegram