o’lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash

PPTX 38 pages 912.2 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 912.2 KB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

prezentatsiya powerpoint o’lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash 11-mavzu: o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. qiyoslash xususiyatlari. www.calibrate.co.uk ma’ruzachi: akhrorbek ermatov 11-mavzu: o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. qiyoslash xususiyatlari. reja: 1. o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. 2. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. 3. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. 4. qiyoslash xususiyatlari. ma’ruzachi: akhrorbek ermatov o’zgaruvchan magnit oqimi f1 va shu oqim diskni kesib o’tishi natijasida induktivlangan uyurma tokni o’zaro ta’siridan hosil bo’lgan aylantiruvchi momentning oniy qiymati quyidagicha ifodalanadi: bu yerda, s - proportsionallik koeffitsienti. induktsion mexanizmning qo’zg’aluvchan qismi aylantiruvchi momentning o’rtacha qiymati ta’siridangina xarakatga keladi, ya’ni ikki oqimli induktsion mexanizmlarning ko’zg’aluvchan qismi f1 va f2 oqimlaridan hosil bo’luvchi ikkita momentlaming summasi ta’sirida aylanadi va u quyidagicha ifodalanadi bu yerda s …

2 / 38

ntiruvchi moment o’zining maksimal qiymatiga yetadi. aylantiruvchi moment o’zgaruvchan tok chastotasiga bog’liqdir. induktsion tizimli o’lchash mexanizmlari asosan quvvat o’lchashda - vattmetr, elektr energiyasini hisoblashda - hisoblagich (schyotchik) sifatida ishlatiladi. reostatli o‘zgartkichlar reostatli o‘zgartkich (datchik) - bu sirpang‘ichi (polzunchasi) o‘lchanayotgan kattalik qiymatiga mos ravishda siljiydigan va burchakli, chiziqli, chiziqli siljishlarni elektr qarshilik yoki kuchlanishni o‘zgartirish uchun hizmat qiladigan reostat. bu o‘zgartkichning bitta prinsp asosida harakatlanadigan, biroq tuzilishi va tavsiflariga ko‘ra ancha farq qiladigan ko‘plab variantlari mavjud. sirpang‘ich siljishi burchakli yoki chiziqli bo‘lishi mumkin. reostatli o‘zgartkichlarning chiqish kattaligi linya bo‘ylab yoki ayrim qonun bo‘yicha (funksional reostatli o‘zgartkich holida) surilgich (dvijok) yo‘li bo‘ylab taqsimlangan aktiv qarshilikdir. reostatli o‘zgartkichlar karkasga o‘ralgan sim bilan ham, reohord turida ham bajariladi. reostatli o‘zgartkichlarning afzalligi - nisbatan oddiyligi va odatda, keyingi kuchlanishga zaruratr yo‘qligi. 2-rasm. reostatli potentsiometr kamchiliklari: shovqin va kontaktli termoeyuk mavjudligi, sirpang‘ich kontakt (sirpang‘ich) ishlatilishi oqibatida yetarli darajada ishonchli emassligi, uni siljishiga ancha kuch zarurligi. reostatli …

3 / 38

g‘ich siljishiga bogdiqligi rkir=f(x); qisqa tutashgan kirish qisqichlarida; umumiy holda sezgirlik ifoda bilan belgilanadi. reostatli o‘zgartkichning asosiy tavsiflari reostatli datchik siljishining materiali sifatida manganin, nixrom, konstantan va boshqa qotishmalar ishlatiladi. qotishma (o‘ram materiali)ga bo‘lgan asosiy talablar uning yuqori solishtirma qarshilikka va katta chidamlilikka ega bo‘lishi kerakligidan iborat. o‘ram simi yonidagi o‘ramlarni qisqa tutashuvdan saqlash uchun yoki emal yoki oksidli plyonka qatlami bilan izolatsiya qilingan bo‘lishi kerak. reostatli datchik o‘ramlaridagi simining kontakt yuzasi polirovka (silliqlangan) qilinadi. reostatli datchiklarning induktiv hamda sig‘imli qarshiligi juda ham kam; o‘zgartkichning reaktiv qarshiligi, o‘lchash zanjiriga bo‘lgan aniq talablarga bog‘liq holda, chamasi bir necha o‘nlab ming gerts (gts) chastotagacha e’tiborga olinmasligi mumkin. sirpang‘ichning siljishida zanjirdagi tokni o‘zgartiruvchi oddiy reostat o‘lchash texnikasida deyarli qo‘llanmadi. asosan reostatning potensiometr sxemasi (10- rasm) bo‘yicha ulanishi ko‘proq qo‘llaniladi. bu holda datchik tavsifi potensiometr ish rejimining to‘g‘ri tanlanishi bilan chiziqli qilinishi kerak. yuklangan reostatli datchiklarda (masalan, o‘lchash asbobi yoki keyingi o‘zgartkichning kirish qarshiligi …

4 / 38

mkun. bu holda reostatli datchik tavsifi punktlari to‘g‘ri chiziq bilan ifodalanadi (10-rasm). rh kattaligi bo‘yicha rchiq bilan solishtirilishi mumkun bo‘lgan umumiy holdagi tavsif turi (10-rasm) yahlit egri chiziq bilan ko‘rsatilgan. reostatli datchik bilan ishlaganda yo nochiziqli tavsif sababli yuzaga keladigan moslashuv hatoligini baholash, yoki datchikning ishchi uchastkasini juda oz nochiziqlilikka ega tavsif intervali bilan chegaralashda bu mulohazalarni doim hisobga olish kerak. bundan tashqari, agar datchik kuchlanish manbaidan emas, tok manbaidan ta’minlansa, moslashuv hatoligi chiziqqa ko‘ra x ga bog‘liq bo‘lishi va uni oson hisobga olish mumkinligini yodda tutish kerak. reostatli datchiklarning o‘lchash zanjirlari yuqorida bayon etilgandan reostatli datchikka ega asbob shkalasining tavsifi o‘lchash zanjiriga bog‘liqligi ayon. reostatli datchikning eng ko‘p qo‘llanadigan 10 a,b rasmlarda reostatli datchiklar ulanish sxemasining boshqa variantlari ko‘rsatilgan. 10 a rasmda reostatli datchik kuchlanish bo‘luvchisi bilan ulangan. nagruzka ulanganda tavsif nochiziqligi yuzaga kelganligi sababli 9 b) rasm sxemasi/ tavsifni yahshilaydigan qo‘shimcha kuchlanish ulanadi. datchik 1 a) rasmsxemasi bo‘yicha …

5 / 38

elli siljishlar. magnitli taqsimlangan oqimli o‘zgartkichlar qator ishlarda deyarli to‘liq o‘rganilgan va analiz qilinganligi uchun, biz faqat ular asosida ishlab chiqilgan hamda texnologik jarayonlar nazorat uchun turli chiziqli va uzelli siljishga ega bo‘lishi o‘zgartkichlari ishlab chiqilishi mumkin bo‘lgan asosiy (bazaviy) o‘zgartkich turlarni ko‘rib chiqarish bilan chegaralanamiz. elektromagnit o‘zgartkichlar tuzilishining prinsplari ko‘rilayotgan o‘zgartkichlar orasida harakatlanadigan ferromagnit o‘zakli konstruksiyalar juda keng rivojlangan. 0‘zgartkichning eng oddiy konstruksiyasi 1-rasmda taqdim etilgan unda 1 va 2 cho‘lg‘mlar induktivlikning hamda ular o‘rtasidagi o‘zaro induktivlikning o‘zgarishi 3 harakatlanadigan o‘zakning p simon 4 magnit o‘tkazgichga nisbatan siljishida yuz beradi. 1-rasm. qo‘zg‘aluvchan ferromagnit o‘zakli o‘zgartkich harakat prinspi magnit o‘tkazgichi po‘latining magnit qarshiligi taqsimlangan tavsifga asoslangan. o‘xshash konstruksiya 2-rasmda taqdim etilgan 2-rasmda 2 cho‘lg‘am magnit o‘tkazgich bo‘ylab, ya’ni 2 cho‘lg‘mning ham, magnit, ham elektr parametrlari ham taqsimlangan 3 o‘zak siljish yo‘li bo‘ylab taqsimlangan konstruksiya tasvirlangan. agar harakatlanadigan qism bilan harakatsiz sterjenlar orasida tirqish mavjudligi oqibatidagi magnit qarshilkka e’tibor berilmasa, bu …

6 / 38

gan bir cho‘lg‘amli o‘zgartkichlar ham keng tarqalgan. harakatlanadigan bir joyga to‘plangan 3 cho‘lg‘amli o‘zgartkichning eng oddiy konstruksiyasi 6-rasmda namoyon qilingan. bu yerda 3-magnit o‘tkazgich, 1-harakatsiz cho‘lg‘ami to‘plangan, 2-harakatlanadigan bir joyga to‘plangan otchash cho‘lg‘ami. 6-rasm. qo‘zg‘aluvchan chulg‘amli o ‘zgartkich 8-rasm. elektromagnit o‘zgartkichlarning grafikli modeli asosiy tip elektromagnit o‘zgartkichlarning fizik modeli 8-rasmda elektromagnit elementni fizik modeli tasvirlangan botib, uning magnit zanjiri 1 - uzunlik bo‘yicha yoyilgan, hamda uzunligi bir necha o‘n va bir necha yuzdan ming mm, gacha botishi mumkin. qo‘zg‘tuvchi cho‘lg‘am 2 magnit o‘tkazgich 1 ni asosida joylashgan, shakli g‘altak ko‘rinishida bo‘lib, aktiv qarshiligi va induktivligi bir joyda to‘plangan. magnit o‘tkazgich sterjenlaridan biriga otchovchi cho‘lg‘am 3 sterjenni qoplab olgan holda joylashgan. shu sterjen bo‘ylab ekran harakatlanadi. 2 rasmda induktivlikni magnit o‘tkazgichning ko‘ndalng kesimida va havo bo‘shlig‘ida tarqalishi tasvirlangan. havo bo‘shlig‘ining magnit o‘tkazuvchanligi sterjen uzunligi bo‘ylab tarqalganidan ko‘rsatilgani kabi bo‘ylab o‘zgaradi. 9-rasm. elektromagnit elementni fizik modeli. havoli tirqishda va magnit o‘tkazgich kesimida …

7 / 38

icha qo‘zg‘aluchan element 0 0 kesimdan 01 01 kesimga qarbharakatlanadiganda har bir dx elementda magnit oqimi qiymati quyidagicha: df=fqdx miqdorga kamayishi kuzatiladi. bu yerda f - magnit oqimi, f - magnit kuchlanishi, q - havo bo‘shligdning solishtirma magnit odkazuvchanligi, x - siljish koordinatasi. huddi shunga o‘xshash qo‘zg‘aluvchan element magnit odkazgich bo‘ylab dx elementga siljiganda magnit kuchlanishi df uzunlikga mos miqdorda kamayadi; olingan matematik modellar asosida magnit oqimi f va magnit kuchlanishi f ni magnit odkazgich bo‘ylab taqsimlanishi va 11 - rasmda kodsatilgan kabi bodadi. 11-rasm. elektromagnit o‘zgartkichini asosiy harakteristikalari f=f(x), f=f(x) magnit kuchlanishi va oqimi, boshlang‘ich qiymatlari f0 va f0 larni aniqlash magnit kuchlanishi va oqimining boshlang‘ich qiymatlari f0 f0 larni aniqlash. f0 va f0 ni qiymatlari qo‘zg‘atuvchi cho‘lg‘amga berilayotgan kuchlanish qiymatlaridan manba uc va chastota fc hamda magnit o‘tkazgich o‘lchamlaridan, po‘latning magnit xsusiyatlaridan va qo‘zg‘atuvchi uchu ramka o‘lchamlaridan kelib chiqib topiladi. f0 va f0 ni aniqlashda pshakildagi magnit o‘tkazgichni …

8 / 38

lash natijasida quyidagi kattaliklar olinishi kerak: mp sterjenini ko‘ndalang kesimi. mp sterjenlar orasidagi havo bo‘shlig‘ining yuzasi, s. mp parametrlari: b va h qo‘zg‘aluvchi va o‘lchovchi cho‘lg‘am balandligi. o‘lchovchi cho‘lg‘am o‘ramlar soni wu.o (o‘.r) qo‘zg‘aluvchi cho‘lg‘am o‘ramlar soni wob (q.r) qo‘zg‘aluvchi va o‘lchovchi cho‘lg‘amli emo‘ ni hisoblash tartibi qo‘zg‘aluvchi va o‘lchovchi cho‘lg‘amli emo‘ hisoblash tartibi. mo‘ ni hisoblash algoritmi quyidagicha: berilgan nochiziqlilik darajasi e da p koifitsent aniqlanadi, k koifitsent qiymati aniqlanib, u yordamida mo‘ ko‘ndalang kesimi o‘lchamlari orasidagi munosabat topiladi. shuni hisobga olish kerakki, magnit o‘tkazgichni ko‘ndalang kesimi kerakki, magnit o‘tkazgichni ko‘ndalang kesimikvadrat shakilda bo‘lganda samaraliroq bo‘ladi. bu holatda b=h, bo‘ladi va k koifitsent qiymatini oldindan 2 ga teng deb qabul qilinishi mumkun. bir tomonlama to‘liq o‘tgan 2hl+hmga teng bo‘ladi. raqamli o’lchash asbobi deb, o’lchash borasida uzluksiz o’lchanayotgan kattalikni natijasi raqamli qayd etish qurilmasida yoki raqamlarni yozib boruvchi qurilmada diskret tarzda o’zgartirilib, indikatsiyalanadigan asboblarga aytiladi. raqamli o’lchash asboblari hozirgi kunda …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash"

prezentatsiya powerpoint o’lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash 11-mavzu: o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. qiyoslash xususiyatlari. www.calibrate.co.uk ma’ruzachi: akhrorbek ermatov 11-mavzu: o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. qiyoslash xususiyatlari. reja: 1. o’lchash uzgartkichlarini qiyoslash usullari va vositalari. 2. o’lchash o’zgartkichlarini qiyoslash da me’yoriy xujjatlarni aniqlash exmni qo’llash. 3. raqamli o’lchash vositalarini qiyoslash. 4. qiyoslash xususiyatlari. ma’ru...

This file contains 38 pages in PPTX format (912.2 KB). To download "o’lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash", click the Telegram button on the left.

Tags: o’lchash vositalarini qiyoslash… PPTX 38 pages Free download Telegram