turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash

PPTX 16 pages 265.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.0 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash reja: praksis tushunchasi praksis buzilishlari (apraksiya) mohiyati praksis buzilishlari kuzatiladigan asosiy nutq nuqsonlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar praksis tushunchasi praksis — bu insonning harakatlarni ongli ravishda rejalashtirish, tashkil etish va bajarish qobiliyatidir. u markaziy asab tizimi faoliyatiga bog‘liq bo‘lib, murakkab harakatlar (masalan, so‘zlash, yozish, ovqatlanish, kiyinish)ni muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. nutq jarayonida praksis — artikulyatsion harakatlarni (til, lab, jag‘, yumshoq tanglay harakatlari) to‘g‘ri bajarish va ketma-ketlikda boshqarish qobiliyatini bildiradi. nutq praksisi – bu tovush hosil qilishda ishtirok etuvchi mushaklarning (til, lab, yumshoq tanglay, halqum) harakatini aniq rejalashtirish va boshqarishdir. agar bu tizimlardan biri zararlansa, artikulyatsion harakatlarni tashkil etish buziladi va turli nutq nuqsonlari vujudga keladi. qiyosiy tahlil ko‘rsatkich dislaliya dizartriya alaliya afaziya rinolaliya asosiy sabab artikulyatsion organlar noaniqligi asab tizimi shikastlanishi nutq markazlarining yetilmasligi miya zararlanishi burun bo‘shlig‘i yoki tanglay nuqsoni praksis darajasi qisman buzilgan to‘liq yoki og‘ir buzilgan yetarli …

2 / 16

ulyatsion apraksiya yoki nutq apraksiyasi deb ataladi. bunday holatda bola yoki kattada so‘z tovushlarini to‘g‘ri talaffuz qilish uchun zarur artikulyatsion harakatlarni rejalashtirish buziladi. praksis buzilishlari kuzatiladigan asosiy nutq nuqsonlari t/r nutq nuqsoni turi praksis buzilishining xususiyati ko‘rinishlari 1 dislaliya artikulyatsion praksisning qisman buzilishi tovushlarni noto‘g‘ri talaffuz etish, artikulyatsion harakatni chalkashtirish 2 dizartriya markaziy asab tizimi shikastlanishi bilan bog‘liq kompleks buzilish nutq mushaklarining sustligi, harakat koordinatsiyasining buzilishi, tovushlar aralashib ketishi 3 alaliya praksisni shakllanishining kechikishi yoki to‘liq yetishmasligi bola so‘zlarni hosil qilishda qiynaladi, artikulyatsion harakatlar ketma-ketligini saqlay olmaydi 4 afaziya oldin shakllangan praksisning buzilishi nutqni qayta tiklash jarayonida artikulyatsion harakatlar chalkashligi, tovushlarni o‘rnini almashtirish 5 rinolaliya rezonans va artikulyatsion praksisning muvofiqlashmasligi havo oqimining noto‘g‘ri yo‘nalishi sababli tovush shakllanishi buziladi 6 stammering (duduqlanish) harakatlar ketma-ketligining to‘xtab qolishi, spazmlar artikulyatsion praksisning vaqtli uzilishi, mushak spazmlari praksis buzilishlari kuzatiladigan asosiy nutq nuqsonlari dislaliya asosan nutq apparatining periferik qismi bilan bog‘liq. bola tovushni to‘g‘ri talaffuz …

3 / 16

shakllanmasligi bilan kechadi. bola tovushlarni ayta olish imkoniga ega bo‘lsa ham, ularni artikulyatsion jihatdan to‘g‘ri tashkil qila olmaydi. praksisning harakat tasvirlari yetilmagan bo‘ladi. afaziya oldin shakllangan nutqning yo‘qolishi bilan tavsiflanadi. bunda praksis buzilishi qayta shakllanayotgan artikulyatsion ko‘nikmalarda namoyon bo‘ladi. so‘z va tovush o‘rnini almashtirish, so‘zlarni yutib yuborish, sintaktik chalkashliklar kuzatiladi. rinolaliya tanglay yoki burun bo‘shlig‘i nuqsonlari sababli havo oqimi noto‘g‘ri yo‘naladi. artikulyatsion praksis tovush hosil qilishdagi rezonansni boshqarish bilan muvofiqlashmaydi. natijada tovushlar burun orqali chiqadi, nutq tovushi o‘zgaradi. praksis buzilishlarini tuzatish yo‘llari artikulyatsion gimnastika — til, lab, tanglay mushaklarini harakatlantirishni mashq qilish. kinestetik mashqlar — harakatni his qilish, joyini aniqlashni rivojlantirish. nutqni eshitish va qayta tiklash mashqlari — tovush va harakat muvofiqligini mustahkamlash. ko‘rgazmali metodlar — oynada artikulyatsiyani kuzatish, suratlar asosida tovushlarni mashq qilish. logoritmik mashg‘ulotlar — harakat va ritm orqali artikulyatsion praksisni tiklash. praksisni tiklash va rivojlantirish metodlari artikulyatsion motor mashqlari — nutq a’zolarini harakatlantirish, ularni moslashtirish (tilni burish, …

4 / 16

kter kasb etadi. praksisni to‘g‘ri shakllantirish nutqni rivojlantirishning poydevoridir. shu sababli logopedik mashg‘ulotlarda praksisni tiklashga yo‘naltirilgan metodlar eng muhim o‘rin egallaydi. foydalanilgan adabiyotlar axmedova, m. sh. “nutq nuqsonlari psixologiyasi va logopediyasi.” – toshkent: fan va texnologiya, 2020. – 224 bet. qayumova, g. r. “bolalarda nutq nuqsonlarini korreksiya qilish metodikasi.” – toshkent: tdpu nashriyoti, 2021. lalaeva, r. i. “narusheniya rechi u detey: diagnostika i korrektsiya.” – moskva: akademiya, 2018. – 312 s. temirova, n. x. “logopediya asoslari.” – toshkent: o‘qituvchi, 2019. – 180 bet. volkova, g. a. “logopediya: teoriya i praktika korrektsii rechevix narusheniy.” – sankt-peterburg: piter, 2021. artemova, l. n. “praksis i ego narusheniya u detey s rechevimi rasstroystvami.” – moskva: vlados, 2017. – 264 s. xomskaya, e. d. “neyropsixologiya: visshie funktsii mozga i ix narusheniya.” – moskva: mgu, 2020. – 340 s. mirzaeva, sh. t. “maktabgacha yoshdagi bolalarda nutq rivojlanishidagi nuqsonlar va ularni bartaraf etish yo‘llari.” – samarqand: samdu …

5 / 16

turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash"

turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash reja: praksis tushunchasi praksis buzilishlari (apraksiya) mohiyati praksis buzilishlari kuzatiladigan asosiy nutq nuqsonlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar praksis tushunchasi praksis — bu insonning harakatlarni ongli ravishda rejalashtirish, tashkil etish va bajarish qobiliyatidir. u markaziy asab tizimi faoliyatiga bog‘liq bo‘lib, murakkab harakatlar (masalan, so‘zlash, yozish, ovqatlanish, kiyinish)ni muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. nutq jarayonida praksis — artikulyatsion harakatlarni (til, lab, jag‘, yumshoq tanglay harakatlari) to‘g‘ri bajarish va ketma-ketlikda boshqarish qobiliyatini bildiradi. nutq praksisi – bu tovush hosil qilishda ishtirok etuvchi mushaklarni...

This file contains 16 pages in PPTX format (265.0 KB). To download "turli nutq nuqsonlarida praksis buzilishlarini qiyoslash", click the Telegram button on the left.

Tags: turli nutq nuqsonlarida praksis… PPTX 16 pages Free download Telegram