кадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси

DOC 158,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1349879346_11007.doc кадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси www.arxiv.uz қадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси р е ж а : 1. ўзбекистон худуди ахолисининг этник таркиби. (э.ав. vii – vi асрлар). 2. сак-массагеклар жисмоний тарбияси. 3. зардуштийлар. 4. грек-бактрия давлатида жисмоний тарбия. 5. канг. даван ва кушон давлатларида жисмоний тарбия. 1. ўзбекистон худуди ахолисининг этник таркиби (э.ав. vii-vi асрлар). кадимги ёзма манбаларнинг шохидлик беришича милоддан аввалги vi-vii асрларда ўзбекистон худудида сугдийлар бактрияликлар, хоразмликлар, сак ва массагет элатлари яшаганлар. зарафшон ва кашкадарё водийси, яъни бу худуд сугда («авесто»да) сугуда (бехистун ёзувларида), арриан, страбон, курций руф асарларида сугдиёна деб номланган. бу худудда яшайдиган ахоли эса сугдийлар деб аталган. амударёнинг куйи окимида яшаган окимида хоразмликлар бўлган. уларнинг юрти хваризам («авесто») да, хваразмиш (бехустун ёзувларида), хорасмия (ариан, страбон асарларида) дейилган. сугдийларнинг энг якин кушнилари бактрияликлар бўлиб уларнинг юрти сурхон водийси, афгонистоннинг шимоли тожикистоннинг жанубий сархадларида жойлашган. ёзма манбаларда у бахдий «авесто» да, бактриш (бехустун ёзувларида) деб номланган. юнон-рим муаллифлари …
2
сарт) куйи окимида яшаганлар. помирнинг тогли туманларида ва фаргонада сака-хаумоварака деб аталувчи саклар яшашган. марказий осиёнинг кенг чўл худудларида яшаган халклар юнон манбаларда скифлар номи билан юритилган. скифлар тарихи тўгрисида юнон муаррихлари кимматли маълумотлар берадилар. жумладан помпей трон скифларни дунёдаги энг кадимий халклардан бири деб хисоблайдилар. кадимийликда улар мисрликлар билан бахислашадилар: «скиф» сўзи халкнинг аник номи эмас балки уларнинг турмушини сифатловчи маънони англатган. якин ўтмишларга кадар хам дашт, хам сахроларда яшовчи халкнинг маиший турмушини англатувчи «сахрат», «сартлар» каби иборалар ишлатиб келинганлиги тарихда сир эмас. юнон муаррихларининг маълумотларига караганда, скифлар кадимги гарбда днепр дарёсида тортиб шаркда тяньшан тогларигача чўзилган дашт ва сахроларда яшаганлар. уларнинг кабилалари массагет, дах сах (шак), дебрик каби номлар билан аталган. кадимги скиф кабилаларининг волга, днепр, дунай дарёлари бўйларида яшаганликларини кайд этишган. кадимшуносликлар афросиё (самарканд), еркургон ва узункир (кашкадарё водийси), кўзаликлар (хоразм), кизилтепа (сурхондарё) каби доимий шахарларни ўрганиш куйидагилардан далолат берди. кадимги шахарларда хос умумий белги уларнинг мудофаа …
3
ак ва кўшимчаларни ажратиб «масья» балик, «ка» егувчи, «га» лар, яъни «балик егувчилар» деган лакаб бўлганини тахмин киладилар. эронликлар хоразмликларни «баликхурлар» деб камситиб атаганлари хам тарихдан маълум. кадим замонлардан бери сиёсий адоват ва уруш туфайли эронликлар хоразмийларни «баликхўрлар» деб келган бўлса, хоразмийлар хам эронликларни «кизил бошлар» лакаби билан камситиб келганлар. баъзи муаррихлар массагетлар шак кавмининг харбий бирлашмаси бўлган деб кўрсатадилар. дашти кипчок, ўрта осиё, олтой, марказий осиёда яшаган халклар бундан уч минг йиллар скиф деб аталган халклар хунлар номи билан машхур бўлган. скифларнинг этнографик, антопологик хусусиятлари хунларга ёки турк халкларига ўхшашдир. махмуд кошгарийнинг таъкидлашича. искандар зулкарнайн ўрта осиёни босиб олаётганда турклар ўк ёйни тўгрига кандай отса орка тарафга худди шундай махорат билан ўк отишган. бу этнографик хусусиятлар хунлар ёки туркий халкларнинг удумлари скифларникига ўхшаш деб карашга асос беради. сак-массагетлар жисмоний харбий тайёргарлигида отда юриш, киличбозлик, камон отиш, найза ва чукморларни жанг пайтида иштаха билиш мухим ўрин тутган. ахолисининг зодагон ва …
4
олти-етти ёшидаёк елиб бораётган отда туриб чумчукни мўлжалга олишган. мидияликлар эса бу гапни неча замон илгари скифлардан эшитган эдилар. скифларнинг ўзи камон отишда бутун кичик осиё халкларини койил колдирганларига карамай, бу ишда массагетлар улардан машхуррок эканларини айтган эканлар (хуршид даврон самарканд хаёли-т. камалак. 1981-105 б.). херодотнинг «тарих» китобида мунтазам равишда ахмонийлар харбий кўшинларидаги юртимиз халкларининг жангчилари хакида маълумот беради: «бактрияликларнинг усти-боши мидияликларнинг уст-бошига ўхшаган, улар ўк-ёй ва калта найзалар билан куролланганлар. саклар (скиф кабиласи) узун чўккили калпоклар кийиб, камон ва ханжарлар билан куролланганлар, яна уларда икки киррали харбий болталар-сагарислар бўлган». «бактрия чавандозларнинг куроллари пиёда аскарлари куролларига ўхшаган». херодот хикояларининг асосий кисми массагетларга багишланган.тарих 1.201. «шу халкларга эга бўлганидан сўнг, кир массагетларни истило килиш максадини ўз олдига кўйган. бу масагетлар жасур ва бехисоб кабилардир. улар шаркда, куёш чикиши йўналишида, аракс дарёсининг нариги ёгида иссендонларга рупара бўлиб жойлашганлар. баъзилар уларни скиф кабиласи деб хисобланганлар». 1.125.»массагетларнинг кийим-кечаклари ва турмуш тарзи скифларникидан унча фарк …
5
шугулланиб, турли хунарларни эгаллашган. шуни алохида кўрсатиб ўтиш лозимки, кадимги аждодларимиз хотин-кизлари хурмат килиб, уларга иззат-икром билан карашган. чет эл боскинларига карши курашда аёллар хам эркаклар катори бир сафда курашишган. малика спаретра ва тумарис шундай жасур аёллар эдики, улар хакидаги ривоятлар ханузгача эл огзидан тушмайди. улар хакида хозирги пайтда поэмалар, киссалар битилган, ундаш ташкари тумарис хотирасига багишлаб, хозирги пайтда мамлакатимиз хотин-кизлари учун хар икки йилда бир марта миллий халк ўйинларининг 11 та тури бўйича «тумарис» фестивал ўйинни ўтказилмокда. жанглардан бирида сак подшоси а.морг эрон шохи куруш томонидан асир олинади. бундан хабар топган малика спаретра эркаклар ва хотин-кизлар аралаш катта кўшин тўплаб, куруш лашкарларига хужум килади ва эрини туткунликдан озод килади. милоддан аввалги 530 йилда эрон шохи куруш марказий осиёга хужум бошлади. у шунда биринчи бор массагетлар билан тўкнашади. малика тумарис массагетлар йўлбошчиси бўлиб у урушда, кон тўкиши истамаган, эрон шохи куруш эса бойликка, шон-шухратга берилган бўлиб, доимо урушга интилган. дастлабки …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси"

1349879346_11007.doc кадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси www.arxiv.uz қадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси р е ж а : 1. ўзбекистон худуди ахолисининг этник таркиби. (э.ав. vii – vi асрлар). 2. сак-массагеклар жисмоний тарбияси. 3. зардуштийлар. 4. грек-бактрия давлатида жисмоний тарбия. 5. канг. даван ва кушон давлатларида жисмоний тарбия. 1. ўзбекистон худуди ахолисининг этник таркиби (э.ав. vii-vi асрлар). кадимги ёзма манбаларнинг шохидлик беришича милоддан аввалги vi-vii асрларда ўзбекистон худудида сугдийлар бактрияликлар, хоразмликлар, сак ва массагет элатлари яшаганлар. зарафшон ва кашкадарё водийси, яъни бу худуд сугда («авесто»да) сугуда (бехистун ёзувларида), арриан, страбон, курций руф асарларида сугдиёна деб номланган. бу худудда яшайдиган ахоли эса сугдийлар деб аталган. ...

Формат DOC, 158,0 КБ. Чтобы скачать "кадимги аждодларнинг жисмоний тарбияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кадимги аждодларнинг жисмоний т… DOC Бесплатная загрузка Telegram