урта осие халкларининг кадимги тарихи тарихшунослиги

DOC 67,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1555317329_74091.doc урта осиё халкларининг кадимги тарихи тарихшунослиги режа: 1. зардуштийлик дини тарихи тарихшунослиги 2. эрон ахомонийлари ва юнон-македон боскини ва уларга карши курашнинг тарихий адабиётларда ёритилиши зардуштийлик дини тарихи тарихшунослиги зардуштийлик - дунёдаги энг кадимги динлардан биридир ва инсоният маданиятига куп таъсир курсатгандир. айни вактда, зардуштийлик дини энг мураккаб, тушуниши кийин булган динлардан хисобланади. бундан 2700 йил мукаддам осиё даштларида вужудга келган бу дин эрондаги уч кудратли давлатларда (каёнийлар, ахамонийлар, сосонийлар) узок асрлар хукм сурган дин булиши билан бирга, у жуда куп шарк мамлакатларида, хусусан урта осиёда хам таркалган эди. европада зардуштийлик таълимоти антик давр- кадимги замонлардаёк катта кизикиш уйготган, зардушт ва унинг таълимоти хакида купчилик юнон ва римлик ёзувчилар, файласуфлар ва тарихчилар илмий асарлар ёзишган. сосонийлар сулоласи даврида iii-vii асрларда зардуштийликнинг мукаддас китоби - "авесто" матнлари урта форсий тилга кучирила бошлаган вактлардаёк мазкур дин тарихшунослиги тугила бошлаган эди. абу райхон берунийнинг "осору-л бокия" ("кадимги халклардан колган ёдгорликлар") асарида (х …
2
адимги динлар, жумладан, зардуштийлик хакида илмий-тадкикотлар вужудга келган. америкалик олим р.фрай, француз олими э.бенвенист, белгиялик олим ж.дюшен - гюйимен, швед олимлари х.ю.нюберг, г.виденгран, даниялик к.барр, немис олими б.хинц ва совет олимлари и.алиев, в.и.абаева, м.а.дандамаев, и.м.дьяконов, в.а.лившиц, б./афуров ва бошкаларнинг асарларини курсатиш мумкин. "авесто"ни тадкик килиш ва уни урганишни абу райхон беруний бошлаб берган булса, европада 1723 йил жорж боуже ва айникса француз олими анкетиль дюперроннинг хизмати катта булди. лондон университети профессори мери бойс эрон тарихи ва маданиятига оид асарлар билан зардуштийликнинг урта асрлардаги ва янги замонлардаги тарихини урганишга катта хисса кушди. мери бойс 1963-64 йилларда язд водийси шимолидаги олиб борган дала-казилма ишлари вактида хозирги зардуштийларнинг эътикодлари ва расм-русумларини урганди. юкоридаги ишлари натижасида мери бойс 4 жилддан иборат "зардуштийлик тарихи" номли йирик илмий асарини тайёрлади ва кисман нашр этди. шунингдек, мери бойс зардуштийликнинг качон вужудга келганлиги хакида фикрлари мунозаралидир. милоддан аввалги (v аср охири) тарихшунослар ёзишича, геродотнинг замондоши лидиялик ксанор зардушт …
3
шу фикрдалар. зардуштийлик дини тарихига оид куплаб маколалар ва асарлар яратилган булсада, аммо мамлакатимиз халклари тарихида зардуштийликнинг урни ва ахамияти хакида жиддий, умумлашма асарлар хануз юзага келмаган. шунингдек, бугунги кунгача "авесто" форсий тилдаги манба сифатида урганилар эди. эндиликда тарихчи олимлар "авесто" туркий тилдаги манба булганлиги хакидаги фикрлар уртага ташланмокда. хозир ана шу фикрни исботлаш учун тадкикотлар олиб борилмокда. ахомонийлар ва юнон-македон боскини ва уларга карши кураш тарихи хакида маълумот берувчи эрон ва юнон манбалари хакида маълумот бериш. бу даврдаги адабиётларда характеристика бериш. талабалар онгида юртга мухаббат, озодлик ва ватанга садокат хиссини тарбиялаш. тарихнинг халкни узлигини билишда ёки авлодни тарбиялашда ахамиятини курсатиш. ахомонийлар шохи кир ii мил. аввалги 530 йилда аракс дарёсидан утиб массагетлар худудига бостириб кирганлиги хакида v аср юнон тарихчиси геродот маълумот беради. шунингдек ахомонийлар шохи доро 1 нинг саклар устига юриши хакида бехистун коя тош ёзувларида ёзиб колдирилган. доро 1 нинг сакларга юриши ва унга карши курашган халк …
4
ва эсдаликлардан фойдаланганлар. искандарнинг урта осиё юришлари тасвири юнон тарихчиси арриан (мил.ав. ii аср) ва рим тарихчиси квинт курций руф (милоднинг 1 асри) асарларида сакланиб колган искандарнинг килган юришларини муфассал ёритилган. плутарх (1- ii асрлар) билан юстин (ii аср) эса унинг урта осиёга килган юришлари хакида деярли огиз кечмайдилар. сициялик диодорнинг "тарихий кутубхона" асарида (мил.ав 1 аср) куп уринлар йуколган. бу асар 17 китобдан иборат булиб, искандарнинг амударё ортига юриши тасвирланган бобларнинг факат сарлавхаларигина сакланиб колган. квинт курцит руф асарларига нисбатан аррианнинг асари урта осиё вокеалари баёни анча ишончли хисоланади. аррианнинг узи осиёдаги жангларда катнашган. унинг асари аслида харбий санъатга багишланса-да, у искандар замондошлари аристобул ва птолемей лаг эсдаликларидан фойдаланган. баъзи уринларда улардан кучирмалар келтирилган. аристобул билан птолемей лаг асарларида факат узлари катнашган вокеаларни баён этганликлари учун арриан уларда булмаган вокеаларнинг етишмаган уринларини курций руф китобидаги хикоялар билан тулдиради. македониялик искандар ва унинг даврига багишланган жуда куп адабиётлар булишга карамай, …
5
чилар кирилиб кетади. 8 минг ярадор, аёллар ва болалар асирликка олинади. орадан куп утмай, сугдиёна яна 7 шахар истилочиларга кузголон кутаради. диодор маълумотларига караганда искандар кузголончилардан 120 мингини улимга хукм этади. бу ракам муболагали булиб куринса-да, кузголон канчалик кенг тус олганлигини курсатади. страбоннинг ёзишича искандар урта осиёда янги шахарлар барпо эта бошлайди. чекка александрия шахри хужанд якинида курилган македонияликлар учун таянч истехкомларидан бири хисобланар эди. милодан аввалги 329-327 йилларда искандар узига карши бош кутарган сугдиёнани уч марта кайтадан забт этишга мажбур булди. айникса урта осиё кабилаларининг миллий кахрамони спитамен бошчилигидаги ватанпарвар кучларнинг истилочиларга карши озодлик кураши македолнияликлар учун катта хавф тугдирар эди. узига карши халк харакатларини бостириш учун искандар жуда куп харбий ва моддий кучларни сарфлашдан ташкари махаллий зодагонлар билан "дустона" алокалар урнатишга харакат килди. искандар махаллий зодагонларнинг сиёсий таъсирини ва ер-мулкларини кенгайтирди. у махаллий зодагонларга саховат билан мол-дунё, кул, чурилар совга килишдан ташкари, сугдиёнанинг бой ва таъсирли мансабдори оксиартнинг …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"урта осие халкларининг кадимги тарихи тарихшунослиги" haqida

1555317329_74091.doc урта осиё халкларининг кадимги тарихи тарихшунослиги режа: 1. зардуштийлик дини тарихи тарихшунослиги 2. эрон ахомонийлари ва юнон-македон боскини ва уларга карши курашнинг тарихий адабиётларда ёритилиши зардуштийлик дини тарихи тарихшунослиги зардуштийлик - дунёдаги энг кадимги динлардан биридир ва инсоният маданиятига куп таъсир курсатгандир. айни вактда, зардуштийлик дини энг мураккаб, тушуниши кийин булган динлардан хисобланади. бундан 2700 йил мукаддам осиё даштларида вужудга келган бу дин эрондаги уч кудратли давлатларда (каёнийлар, ахамонийлар, сосонийлар) узок асрлар хукм сурган дин булиши билан бирга, у жуда куп шарк мамлакатларида, хусусан урта осиёда хам таркалган эди. европада зардуштийлик таълимоти антик давр- кадимги замонлардаёк катта кизикиш уйготган, з...

DOC format, 67,0 KB. "урта осие халкларининг кадимги тарихи тарихшунослиги"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.