fermentlarning tuzilishi, xususiyati va ta'sir etish mexanizmi

PPT 26 pages 1.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

slayd 1 10-ma'ruza. fermentlarning tuzilishi, xususiyati va ta'sir etish mexanizmi. reja: 1. fermentlar. fermentativ reaktsiyalar kinetikasi. 2. fermentlar kofaktorlari: metall ionlari va kofermentlar. 3. fermentlar klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. fermentlar faolligini aniqlash va ularni o'lchash birliklari. 4. fermentlarning hujayra ichida joylashishi. izofermentlar, multifermentlar, kofaktorlar va kofermentlar. 5. fermentlar spetsifikliklari. fermentlar (lot. fermentum — achitqi) , enzimlar — hayvon, o'simlik va bakteriyalarning tirik hujayralaridagi oqsilli katalizatorlar. f. maxsus xususiyatlari va kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtirishi bilan odatdagi katalizatorlardan farqlanadi. ular katalizatorlar kabi kimyoviy reaktsiyalarning faollanish energiyasini pasaytiradi. 1914y. rus kimyogari k.g.kirxgof undirilgan arpa donidan olingan ekstrakt ta'sirida kraxmalni monosaxaridgacha parchaladi. 1933 y. da frantsuz kimyogarlari a. payen va j. perso birinchi marta arpa donidan amilaza fermentini ajratib oldilar. 19-a. o'rtalarida mikrobiolog l. paster achish jarayonini tirik mikroorganizmlar (achitqilar) ko'zg'atadi va bu jarayon ularning hayoti bilan bog'liq deb ko'rsatdi. 1897 y. da nemis kimyogari e. buxner achitqidan spirtli achish jarayonini chaqiruvchi fermentni ajratib oldi. 20-a. …

2 / 26

entlar molekulyar tuzilishning to'rt darajasiga ega. birlamchi struktura aminokislotalarning ketma-ket birikmasidan iborat bo'lib, organizmning irsiy xususiyatlari bilan belgilanadi, fermentlarning individual xususiyatlarini ko'p jihatdan tavsiflaydi. fermentlarning ikkilamchi tuzilishi alfa spiral shaklida tashkil etilgan. uchinchi darajali struktura globul shaklida bo'lib, faol va boshqa markazlarning shakllanishida ishtirok etadi. to'rtlamchi struktura bir nechta bo'linmalarning kombinatsiyasi bo'lib, ularning har biri bir-biridan sifat va miqdoriy jihatdan farq qiluvchi molekulalarning uchta tashkiliy darajasi bilan tavsiflanadi. ko'pchilik fermentlar a'zo va to'qimalarda shu darajada kamki, xatto ularning absolyut mikdorini (mas, milligrammlarda) bilish qiyin. shu sababli fermentlarning istalgan a'zodagi mikdorini, ularning faolligiga qarab aniklanadi. fermentlarning faollik birligi uchun bir min. da ma'lum mikdordagi substratning o'zgarishini katalizlashga ketgan fermentlar miqtsori qabul qilingan. fermentlarning ta'sir etishi bir qator omillarga, xususan, t-ra va muhit rn ga bog'liq. fermentlarning ta'sir etish optimal t-rasi 38—60°, t-ra bundan yuqori bo'lsa, fermentlar odatda, denaturlanib o'z faolligini yo'qotadi. ba'zi fermentlar (mas, ribonukleaza, miokinaza) 100° issiqlikka ham chidaydi. odam …

3 / 26

ionlar, xususan, turli xil metall ionlari fermentlar aktivatorlari hisoblanadi. fermentlar faolligini susaytiruvchi birikmalar — ingibitorlar fermentlar bilan qo'shilib, fermentativ faollikni yo'qotadigan kompleks hosil qiladi. fermentlarning biosintezi genetik kod tomonidan nazorat etiladi. ular ichki va tashqi omillar: mutatsiyalar, ionlovchi radiatsiya, ovkatlanish sharoiti va b. ta'sirida o'zgarishi mumkin. hujayrada fermentlar faolligini boshqarishda hujayra tarkibiy qismini tashkil etuvchi strukturalar — mitoxondriyalar, mikrosomalar va b. katta rol o'ynaydi. enzimopatiya yoki fermentopatiya deb ataluvchi turli fermentlar tizimi funktsiyalarining buzilishi kishida ko'pchilik kasalliklarning kelib chiqishiga sabab bo'ladi. turli omillar (radiatsiya, kimyoviy moddalar, viruslar, bakteriyalar va b.) tufayli fermentlarning optimal ta'sir etish sharoiti o'zgarganda fermentlarning qondagi faolligi pasayishi kuzatilgan. uning bu xususiyatidan diagnostikada foydalaniladi. fermentlarning kon zardobidagi faolligini aniqlash usuli keng qo'llaniladi. bu usul yordamida kasallikni boshlanish paytida aniqlash mumkin. fermentlar kasalliklarni aniqlashdagina emas, balki shu kasalliklarning ayrimlarini davolashda (enzimoterapiya) ham qo'llaniladi. kofermenti: nukleozidtrifosfati. mineralnie veshestva (tsink, med, magniy). aktivnie formi vitaminov (v1 vxodit v sostav fermenta …

4 / 26

ermentlar faoliyatini tartibga solishda ishtirok etadi. enzimatik kataliz mexanizmi kataliz- bu kimyoviy reaktsiyani unda faol ishtirok etadigan katalizatorlar ta'sirida tezlashtirish jarayoni, ammo reaktsiya oxirida kimyoviy jihatdan o'zgarishsiz qoladi. katalizator boshlang'ich moddalar va reaktsiya mahsulotlari o'rtasida kimyoviy muvozanatni o'rnatishni tezlashtiradi. kimyoviy reaktsiyani boshlash uchun zarur bo'lgan energiya faollashuv energiyasi deb ataladi. e + s es e + p ferment-biokatalizator bo'lib, ferment-substrat kompleksini hosil qilib, reaksiyani faollashtirish energiyasi kamroq bo'lgan alohida bosqichlarga ajratadi va shu bilan reaksiya tezligini keskin oshiradi. fermentlar va oqsillarning umumiy xossalari barcha fermentlar oqsildir. fermentlar yuqori molekulyar og'irliklarga ega. ular suvda yaxshi eriydi, eritilganda kolloid eritmalar hosil qiladi. barcha fermentlar termolabildir, ya'ni. optimal harakat 35 – 45 c kimyoviy xossalariga ko'ra ular amfoter elektrolitlardir barcha fermentlar kuchli kislotalar, ishqorlar, spirtlar, og'ir metallarning tuzlari ta'sirida denatürasiyaga uchridi. fermentlarning individual xossalari fermentlar substratlarga nisbatan juda sezgirdir. ularning ta'siri uchun fermentlar qat'iy belgilangan ph qiymatini talab qiladi (pepsin 1,5 - 2,5). …

5 / 26

ng ma'lum bir turiga, bu holda peptid bog'iga ta'sir qiladi. ushbu fermentlarning ta'siri ko'p miqdordagi substratlarga ta'sir qiladi (pepsin hayvonlardan olingan barcha oqsillarni parchalaydi) mutlaq o'ziga xoslik ferment faqat bitta moddaga ta'sir qilganda va bu moddaning faqat ma'lum bir transformatsiyasini kataliz qilganda namoyon bo'ladi. (saxaroza faqat saxarozani parchalaydi) harakatning qaytarilishi: ba'zi fermentlar ham oldinga, ham teskari reaktsiyani (ldh) katalizlashi mumkin. nomenklatura fermentov tizimli nomenklatura: fermentning nomi murakkab va 4 qismdan iborat: 1. substratning nomi, ya'ni ferment ta'sir qiladigan modda 2. katalizlangan reaksiya turining nomi. 3. reaksiya mahsulotlaridan birining nomi. 4. ferment nomiga -aza oxiri qo`shiladi. glyukozo – 6 fosfatfosfogidrolaza substrat – glyukozo - 6 – fosfat. produkt reaktsii - fosfornaya kislota. tip reaktsii – gidroliz. okonchanie – «aza». fermentlarning tasnifi oksidoredduktazalar - (ldh piruvatning laktatga qaytarilishini katalizlaydi). transferazalar - (aminotransferazalar aminokislotadan ketokislotaga aminokislotalarning o'tishini katalizlaydi). gidrolazalar - (deyarli barcha oshqozon-ichak fermentlari gidrolazalar sinfiga kiradi - pepsin, tripsin, amilaza, lipaz). liazalar …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlarning tuzilishi, xususiyati va ta'sir etish mexanizmi"

slayd 1 10-ma'ruza. fermentlarning tuzilishi, xususiyati va ta'sir etish mexanizmi. reja: 1. fermentlar. fermentativ reaktsiyalar kinetikasi. 2. fermentlar kofaktorlari: metall ionlari va kofermentlar. 3. fermentlar klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. fermentlar faolligini aniqlash va ularni o'lchash birliklari. 4. fermentlarning hujayra ichida joylashishi. izofermentlar, multifermentlar, kofaktorlar va kofermentlar. 5. fermentlar spetsifikliklari. fermentlar (lot. fermentum — achitqi) , enzimlar — hayvon, o'simlik va bakteriyalarning tirik hujayralaridagi oqsilli katalizatorlar. f. maxsus xususiyatlari va kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtirishi bilan odatdagi katalizatorlardan farqlanadi. ular katalizatorlar kabi kimyoviy reaktsiyalarning faollanish energiyasini pasaytiradi. 1914y. rus ki...

This file contains 26 pages in PPT format (1.3 MB). To download "fermentlarning tuzilishi, xususiyati va ta'sir etish mexanizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlarning tuzilishi, xusus… PPT 26 pages Free download Telegram