lipidlar va terpenlar

PPT 66 pages 2.3 MB Free download

66 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPT

Pages 66

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 66

slayd 1 8-maruza klassifikatsiyasi izoprenoidlar yoglarning umumiy formulasi yog`lar asosan triglitseridlardan (triatsilglitserinlardan) tashkil topgan bo`lib, ularning tarkibida yo`ldosh moddalar sifatida boshqa lipidlar ham bo`ladi. lipidlarning fizik xossalari yog’lar suvda erimaydi dietil efir, petroley efiri yaxshi erituvchi hisoblanadi to’yingan kislotalar qoldig’i ko’proq bo’lgan yog’lar- qattiq boladi to’yinmagan kislotalar qoldig’i ko’proq bo’lgan yog’lar- yumshoq (suyuq) boladi yog’ molekulasida uglerod atomining soni ortib borishi bilan ularning qaynash xaroati ham ortadi gidrolizlanish soni bir gram yog’ning glitserin va sovunga parchalanishi uchun sarflangan koh miqdori gidrolizlanish soni deyiladi va u yog’ kislotasining molekulyar og’irliklari haqida malumot beradi. gidrolizlanish soni bir gram yog’ning glitserin va sovunga parchalanishi uchun sarflangan koh miqdori gidrolizlanish soni deyiladi va u yog’ kislotasining molekulyar og’irliklari haqida malumot beradi. gidrolizlash oksidlash gidrogenlash galogenlash terpenlar terpenlar haqida tushuncha terpenlarning tasniflanishi alifatik terpenlar monotsiklik terpenlar bitsiklik terpenlar tritsiklik terpenlar ularnng namoyondalari, xosilalari va kimyoviy xossalari terpenlar – tabiiy birikmalar bo'lib, lipidlar yoki moysimon moddalar …

2 / 66

ni izoprenning otsimen va mirtsen izomerlari tashkil qiladi. xmel moyida uchraydigan mirtsen, atir gul roza efir moyida uchraydigan geraniol, marvarid gul xidini eslatadigan linalool-spirt va evkalit moyida bo'ladigan tsitral, alifatik terpenlar gruppasiga kiradi, va bu gruppaga misol bo'la oladi. yoki bunday yozish mumkin tsitral. 3,7-dimetil-2,6-oktadienal-1 tsitral-a, geranial, tsis- izomer tsitral-b, neral, trans- izomer xmel efir moyidagi mirtsen s10n16 tsitralning tuzilishi oksidlash va parchalanish maxsulotlarini oksidlash bilan isbotlangan. tsitral o'tkir limon xidli moysimon suyuqlik bo'lib u meditsinada ko'z kasalliklarini davolashda, og'riq qoldiruvchi va yallig'lanishni to'xtatuvchi preparat sifatida qo'llaniladi. olinishi geraniol, tsis-3,7-dimetiloktadien-2,6-ol-1 nerol, trans-3,7-dimetiloktadien-2,6-ol-1 tsitral-a, geranial tsitral-b, neral α – terpeniol monotsiklik terpenlar monotsiklik terpenlar o'z molekulalarida bitta tsikl va ikkita qo'sh bog' saqlaydi. bu terpenlarning asosini mentan skeleti tashkil etadi. mentan tabiatda uchramaydi. uni aromatik uglevodorod-tsimoldan olish mumkin. tsimol (n-metil-izopropil mentan (p-metil-izopropil- benzol) tsiklogeksan) limonen. limonen ko'pchilik efir moylari tarkibida bo'ladi, shulardan limon moyi tarkibida ko'proq bo'ladi. limonen degan nomni o'zidan …

3 / 66

imyoviy xossalari shu birikmalarning tarkibidagi funktsional gruppalarning xossalaridan kelib chiqadi. limonen molekulasidagi 2 ta qo'sh bog' bir-biridan ajratilgan dienlarning xossasini qaytaradi. 1,2,8,9 -tetrobrom mentan kimviy xossalari 1,2,8,9 -tetraoksi mentan mentanning kislorodli hosilalari. mentanning kislorod atomi saqlagan hosilalaridan ikkitasi bilan tanishib chiqamiz. 3 -mentanol yoki mentol. mentol yalpiz moyi tarkibini asosiy qismini tashkil etadi. yalpiz moyini sovutilsa mentol kristalga tushadi va uni ajratib olinadi. mentolni ko'p miqdorda sintetik usul bilan timoldan olinadi. m-krezol timol mentol kimyoviy xossalari. mentol molekulasida ikkilamchi spirt gidroksili bo'lganligi uchun u ikkilamchi spirtlarga xos bo'lgan hamma reaktsiyalarga kirishadi. ishlatilishi. mentolni teriga surkalsa, badanda sovish alomati seziladi. mentol meditsinada burun-tamoq kasalliklarida qo'llaniladi. antiseptik. mentol xushbo'y xidli modda bo'lganligi uchun u parfyumeriya, oziq-ovqat, konfet va tamaki ishlab chiqarishda keng qo'llaniladi. mentol ko'pgina dorivor preparatlar tarkibiga kiradi. masalan: validol, brommentol. ii. terpinlar yoki 1,8-mentandiol. terpin ikki atomli spirt bo'lib u tabiatda o'simliklar olamida uchraydi. ba'zi bir efir moylarining ko'proq turib …

4 / 66

a pinenlar terpentin moylarining asosiy qismini tashkil etadi. pinanlar qaragay daraxtidan olingan. qarag'ayni-pinus deb ataldi. α-pinen β-pinen tsuyuq = 155-156os tsuyuq =162-163os kamfan hosilalari kamfara.(bornanon-2) kamforani sanoat miqyosida α-pinendan olinadi. α-pinen kamfora kamfora. yaponiyada kamforani dafna daraxtlaridan olingan. kamfora meditsinada yurak faoliyatini yaxshilash uchun qo'llaniladi. brom kamfora yurakni yaxshilab markaziy nerv sistemasini ta'sir qiladi. kamforani tishenko usuli bo'yicha sintezlash. α – pinen borneolatsetat borneol kamfora kamfora molekulasida 2 ta assimetrik atom bo'lib, uning 4 ta optik izomeri bo'lishi kerak edi. ammo kamforani 2 ta optik izomeri ma'lum. buning sababini kamfora molekulasining stereoximiyaviy tuzilishi bilan tushuntiriladi. seskviterpenlar. (s5n8)3 seskviterpenlar - bir yarim terpenlar degan ma'noni anglatadi. seskviterpenlarning hosilalaridan samtonin meditsinada gijaga qarshi kurashda eng yaxshi preparat sifatida keng qo'llanib kelingan. uning tuzilishi quyidagi ko'rinishga ega. santonin. santonin darmana o'simligidan (tsitvarnoy polin) olinadi. bu preparatni sanoat miqyosida o'simlikdan olishni 1899 yilda chimkent shaxrida qurilgan farmatsevtika zavodida olina boshlangan. diterpenlar. diterpenlarga misol qilib …

5 / 66

r bo'lgan bemorlarga jigarni yaxshi qovurmasdan iste'mol qilishni maslahat beradi. ota bobolarimiz tajriba yo'li bilan, bundan bir-nechcha ming yillar burun shabko'rlini davolash usulini bilishgan. oksidlanganda retinal hosil bo'ladi. triterpenlar (s5n8)6 triterpenlarning namoyondalaridan biri s k v a l e n d i r. skvalen s30n50 tarkibga ega. skvalen molekulasi 6 ta izopren qoldig'ini saqlaydi. skvalen ba'zi bir baliqlarning jigar yog'ining asosini tashkil etadi. yog' va moylarning gidrolizlanmaydigan qismida uchraydi. skvaleini tuzilishini karer aniqlagan. tabiiy skvalenni hamma qo'sh bog'idagi gruppalar trans konfiguratsiyaga ega. skvalen singetik usul bilan ham olingan. skvalen izopren qoidasi bo'yicha tuzilgan. organizmda skvalendan steroidlar hosil bo'lishi aniqangan. tetraterpenlar (s5n8)8 tetraterpenlar gruppasiga karatinoidlar kiradi. karatinoidlar tabiiy pigment bo'lib s40n56 umumiy formulaga ega. karatinoidlar tabiatda sabzi, johari, smorodina, qovoq va boshqa o'simlliklar tarkibida bo'ladi. karatinoidlar molekulasida 8 ta izopren qoldig'i bo'lib 2 ta vitamin-a molekulasida tashkil topgan. karatinoidlarning α-, β- va γ- izomerlari mavjud. bulardan β-izomeri ahamiyatga egadir. β- karotin …

Want to read more?

Download all 66 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lipidlar va terpenlar"

slayd 1 8-maruza klassifikatsiyasi izoprenoidlar yoglarning umumiy formulasi yog`lar asosan triglitseridlardan (triatsilglitserinlardan) tashkil topgan bo`lib, ularning tarkibida yo`ldosh moddalar sifatida boshqa lipidlar ham bo`ladi. lipidlarning fizik xossalari yog’lar suvda erimaydi dietil efir, petroley efiri yaxshi erituvchi hisoblanadi to’yingan kislotalar qoldig’i ko’proq bo’lgan yog’lar- qattiq boladi to’yinmagan kislotalar qoldig’i ko’proq bo’lgan yog’lar- yumshoq (suyuq) boladi yog’ molekulasida uglerod atomining soni ortib borishi bilan ularning qaynash xaroati ham ortadi gidrolizlanish soni bir gram yog’ning glitserin va sovunga parchalanishi uchun sarflangan koh miqdori gidrolizlanish soni deyiladi va u yog’ kislotasining molekulyar og’irliklari haqida malumot beradi. gidroliz...

This file contains 66 pages in PPT format (2.3 MB). To download "lipidlar va terpenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: lipidlar va terpenlar PPT 66 pages Free download Telegram