terpenlar

PPTX 14 стр. 347,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 347,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint terpenlar reja: 1.terpenlar tabiiy birikmalarning muhim sinfi. 2.terpenlarning organik kimyo nazariyasi rivojidagi o’rni. 3.mono- va seskviterpenlarni ajratish (atsiklik, monosiklik, bitsiklik). tayanch iboralar: terpen, monoterpen, seskviterpenlar, diterpenlar, triterpenlar, politerpenlar, kamfora, karotinoidlar, alifatik terpenlar, monosiklik terpenlar, bitsiklik terpenlar,trisiklik terpenlar terpenlar tabiiy birikmalarning muhim sinfi terpenlar tabiiy birikmalarning katta guruhi bo’lib, ular ham uglevodorodlar jumlasiga kiradi. bu uglevodorodlarning umumiy formulasi (c5h8)n bo’lib, odatda n ning qiymati 0 dan 8 gacha bo’ladi. c10h16 formulaga to’g’ri keladigan uglevodorodlar terpenlar, c15h24 ga to’g’ri keladiganlari seskvi- terpenlar, c20h32 –diterpenlar, c30h48 –triterpenlar deyiladi. terpenlar, seskvi- terpenlar va diterpenlar efir moylarida bo’ladi. triterpenlar, saponinlar hamda tetraterpenlar tabiatda ko’p uchraydigan karotinoidlar tarkibida bo’ladi. terpenlar 4 guruhga bo’linadi: 1.alifatik terpenlar 2.monosiklik terpenlar 3.bitsiklik terpenlar 4.trisiklik terpenlar terpenlar yoki izoprenoidlar sinfi o’simlik va hayvonot dunyosida keng uchraydigan biologik faol moddalarning katta guruhini tashkil etadi. o’simlik va hayvon organizmlarida mavjud bo’lgan va bir nechta izopren birligini saqlovchi moddalar terpenlar deb ataladi. …

2 / 14

nti n8 tetraterpenlar (c40h64) -8ta izopren fragmenti alifatik terpenlar monoterpenlar monoterpenlarning asosiy manbai xushbo’y o’simliklarning efir moylari hisoblanadi. ulardan suv bug’i bilan haydab turli erituvchilar yordamida ekstraksiya qilinib olinadi. hozirgi paytda sintez yo’li bilan ham olinadi. keng tarqalgan vakili kamfora yaponiya va tropik mintaqalarda o’sadigan kamfora daraxti (laurus camphora l.) dan ajratib olingan. uyurak faoliyatini kuchaytiruvchi vosita hisoblanadi. tibbiyotda, atir-upacilikda, konditer sanoatida keng qo’llaniladigan mentol ham monoterpenlar sinfiga mansub. geraniol-monoterpenli spirt, sitral-aldegid sitrusli mevalar tarkibidan ajratib olingan. gul nektarlari monoterpenlari odatda hasharotlarni o’ziga jalb etuvchi moddalar (attpaktantlar) hisoblanadi. masalan xmel moyida mirsen va otsimen, lavanda moyida geraniol izomeri linalool va uning atsetati aniqlangan. ikkala terpenoid ham yoqimli landish hidiga ega. atirgul va geran efir moylarida qimmatbaho xushbo’y modda-(s)-sitronellol, na'matak gullarining nektarida esa geraniol va nerol bo’ladi. alifatik monoterpenlar kislotalar ta’sirida osongina halqalanadi. masalan, geraniol dastlab nerol monoterpenigacha izomerisatsiyalanadi, u esa terpinning digidrooksi hosilalarigacha halqalanadi. sis-terpin limonenning kislotali gidrolizi natijasida ham …

3 / 14

(aqsh) afrikada o’suvchi o’simlik azodirachta indika dan o’simliklarni sahro chigirtkasi (schistocerce greparia) dan himoya qiladigan azodiraxtin diterpenoidini ajratib oldi. tabiiy diterpenoidlar qimmatbaho dori preparatlari hisoblanadi. masalan manool-viruslarga qarshi preparat. ularning ayrimlari seskviterpenlar singari ixtiotoksinlar hisoblanadi. tetraterpenlar tetraterpenlar guruhiga tabiiy birikmalar – karotinlar mansubdir. ksantofillar, likopinlar, ksantinlar oziq-ovqat sanoatida bo’yovchi moddalar sifatida ishlatiladi. politerpenlar terpenlarning bu guruhiga kauchuk (sis-1,4-poliizopren), guttapercha (trans-1,4-poliizopren) va poliprenollar kiradi. tabiiy kauchuklarning ahamiyati, ishlatilish sohalari hammaga ma’lum. poliprenollar bo’yicha tadqiqotlar so’nggi yillarga to’g’ri keladi. aniqlanishicha, ular hujayra qobiqlariining polisaxaridlari biosintezida muhim ahamiyatga ega tabiiy va sintetik kauchuklar. tabiiy kauchuk geveya, gvayulla, koksagiz, tausagiz va boshqa kauchukli o‘simliklarning sutsimon shirasi (lateksi)dan olinadigan yuqori molekulyar elastik moddadir. janubiy amerika hindlari bu sutsimon shirani kao chou (“kao”-daraxt , “chou”-yig‘lash) ya’ni daraxt ko‘z yoshi deb ataganlar. keyinchalik bu moddaning xossalarini o‘rgangan fransuz olimlari unga kauchuk deb nom berdilar. qator tropik mamlakatlarda kauchuk hozir ham ko‘p miqdorda geveya daraxtidan olinadi. tabiiy kauchukning …

4 / 14

ligini ko‘rsatdi. shunday qilib, tabiiy kauchukning chiziqsimon makromolekulasi minglab izopren qoldiqlari (zvenolari) dan tuzilgan: sis-1,4-poliizopren (tabiiy kauchuk) tabiiy kauchukning fazoviy izomeri – guttapercha, trans-1,4-poliizopren tuzilishiga ega: trans-1,4-poliizopren (guttapercha) guttapercha indoneziya, hindiston va malayya yarim orolida o‘sadigan ayrim o‘simliklarning sut shirasidan ajratib olinadigan, ko‘p jihatdan kauchukka o‘xshash bo‘lgan yuqori molekulyar moddadir. u odatdagi haroratda qattiq, yuqori elastiklikka ega emas. elektr kabellar ishlab chiqarishda izolyatsion material sifatida, yelimlar tayyorlashda va boshqa maqsadlarda qo‘llaniladi. image1.emf image2.emf image3.emf image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image12.png image11.emf image13.emf image14.png image15.emf c=c-c=c c ch 3 ch 2 mirsen- xmel moyi tarkibida uchraydi ch 3 ch 3 geraniol - atirgul moyi tarkibida uchraydi ch 2 =ch-c-ch 2 -ch 2 -ch=c-ch 3 ch 3 -c=ch-ch 2 -ch 2 -c=ch-ch 2 -oh ch 3 ch 3 oh linalool - marvaridgul tarkibida uchraydi ch 3 ch 3 o h stiral- evkalipt moyi tarkibida uchraydi ch 3 -c=ch-ch 2 -ch …

5 / 14

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "terpenlar"

prezentatsiya powerpoint terpenlar reja: 1.terpenlar tabiiy birikmalarning muhim sinfi. 2.terpenlarning organik kimyo nazariyasi rivojidagi o’rni. 3.mono- va seskviterpenlarni ajratish (atsiklik, monosiklik, bitsiklik). tayanch iboralar: terpen, monoterpen, seskviterpenlar, diterpenlar, triterpenlar, politerpenlar, kamfora, karotinoidlar, alifatik terpenlar, monosiklik terpenlar, bitsiklik terpenlar,trisiklik terpenlar terpenlar tabiiy birikmalarning muhim sinfi terpenlar tabiiy birikmalarning katta guruhi bo’lib, ular ham uglevodorodlar jumlasiga kiradi. bu uglevodorodlarning umumiy formulasi (c5h8)n bo’lib, odatda n ning qiymati 0 dan 8 gacha bo’ladi. c10h16 formulaga to’g’ri keladigan uglevodorodlar terpenlar, c15h24 ga to’g’ri keladiganlari seskvi- terpenlar, c20h32 –diterpenlar, c30h4...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (347,0 КБ). Чтобы скачать "terpenlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: terpenlar PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram