iii-iv yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish

DOCX 5 pages 26.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5-ma’ruza: hayotining uchinchi va to'rtinchi yilida bolalarda miqdoriy tasavvurlarni rivojlantirish. hayotinini uchunchi to’rtinchi yilida bolalarda miqdoriy tasavvurlarni rivojlantirish dars o’quv maqsadi: talabalarga ilk yoshli bolalarga buyumlarning miqdoriy munosabatlari to’g’risida tushuncha berish. tayanch so’zlar va iboralar: shakl, katta-kichik, taqqoslash, quticha, sensor tarbiya, figura. reja: 1. iii-iv yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish hususiyatlari. 2. bolalarga geo’metrik figuralar va teshiklarni amalda bir-biri bilan solishtirishni o'rgatish. 3. "namunaga qarab tanlash" , bolalarni predmetni ko'z bilan ko'rib taqqoslashga o'rgatish. iii-iv yoshdagi bolalarni buyumlarning shakli, katta-kichikligi va rangi bilan tanishtirish hamda ularda bu hossalarni to'g'ri idrok qilish ko'nikmalarini rivojlantirish masalasi sensor tarbiya sohasiga kiradi. bu tarbiya qanchalik to'g'ri hal qilinsa, bolalarning faqat aqliy tarbiyasigina emas, balki estetik, jismoniy va hatto ahloqiy tarbiyasi ham shunchalik muvofaqiyatli bo'ladi, ya'ni bolalar umuman samarali rivojlanib boradi. masalan, bir yarim yashar bola ariqning kengligini chamalab ko'rib, uning ustidan hatlab o'ta oladimi; ikki yoshli bola besh bo'lakdan iborat martyoshkani to'g'ri yig'a …

2 / 5

faoliyatning ko’pgina turlarida, ayniqsa, ikki-uch yoshli bolalarning asosiy faoliyati - narsalarga oid faoliyatida juda ish beradi. o'z navbatida faqat narsaga oid faoliyatgina bir yoki ikki narsaning qismlarini birga qo'yish (masalan, qutichani o'z shakliga mos qopqoq bilan berkitish yoki matryoshkaning har ikki bo'lagini to'g'ri tanlash), ikki narsani shakli, katta-kichikligiga qarab bir-biriga taqqoslash kabi seminar vazifalarni o’rtaga qo'yish bilan sensor harakatlarni rivojlantirish uchun qulay shart-sharoit yaratadi. narsalarni har to’lonlama tekshirish, hisobga olish va shakliga qarab solishtirishni bilmaydigan bola bunday seminar vazifalarni hal qila olmaydi. bundan 300 yil muqaddam buyuk cheh pedagogi yan a amos ko’lenskiy bolalarga ta'lim va tarbiya berishni ilk yoshdan boshlash kerakligi haqida gapirib, kishida narsalarni his qilish qobiliyatini iloji boricha ertaroq shakllantirish zarur, chunki butun hayoti mobaynida uning ko'p narsalarni bilib olishi, sinab ko'rishi va bajarishiga to'g'ri keladi, deb yozgan edi. ko’lenskiy bolalarning sensor tarbiyasini to'g'ri tashkil etishga katta e'tibor berib, ularni 1-2 yoshidanoq voqealikdagi hilma-hil rangdagi buyumlarni bir-biridan …

3 / 5

quticha teshigiga yoki tahta o'yiqlariga solish harakatlarining mazmuni va hususiyatlarini; b) ikki yoshga qadam qo’ygan bolalar ikki narsani qanchalik taqqoslay olishlari va bu vazifani hal qilish uchun qanday usullardan foydalanishlarini; v) hajmli va yassi figuralar bilan bir turkumi seriyali o'rgatiuvchi mashg'ulotlar o'tkazishning eng maqsadga muvofiq izchilligini, ya'ni dastavval bolaga nimani taklif qilish kerakligini - hajmli figuralar bilan o'tkaziladigan harakatlarnimi yoki yassi figuralar bilan bo'ladigan harakatlarni taklif qilish kerakligini aniqlashga yordam berishi lozim. 1 bosqichda tarkib toptiruvchi vazifalarga muvofiq geo’letrik figuralarni ularning shaklini hisobga olib qutichaga va tahta teshiklariga to'g'ri tushirish yoki qo'yish o'rgatildi. o’rgatish jarayonida ilk yoshdagi bolalar oliy nerv sestemasi va psihikasining rivojlanishiga oid bir qatoro'ziga hos hususiyatlarni hisobga oldik. bu hususiyatlar n.m.shchelovanov va n.m.aksarina to’lonidan iolmiy jihatdan asoslab berilgan bo"lib, quyidagilardan iborat edi: tormoz - harakatga keltirish reaktsiyalarining etarli darajada rivojlanmaganligi (bir yarim yoshgacha bulgan bolalarda), ihtiyoriy harakatlarning sust rivojlanganligi (buning natijasida nutq bilan bog'liq bo'lgan top’hiriqlarni yahshi …

4 / 5

shaklda bo'ladi" va hokazo. "huddi shunday", "yo'q unday emas" degan so'zlarni aytib bolaning diqqatini predmetlarning uhshashi yoki farq qilishiga qaratish. 3. bolaning harakatlariga bevosita rahbarlik qilish, figuralarni quticha va tahtaning teshiklariga tushirayotganda unga yordam ko'rsatish. biz bolaga solishtirib ko’rish harakatlarini mashq qilish imkonini berar ekanmiz, har bir topshiriqning bajarilishi ijobiy natijalar bilan tugashini kuzatib boramiz. o’rgatish jarayonida bolaning qiziqishini (mo'ljallash faoliyatini) oshirish maqsadida topshiriqlarning uchala usuli bir-biri bilan ketma-ket almashtirib turildi, bu navbat keyinchalik ham saqlab qolindi. bizning bundan keyingi tajribalarimiz bolalarning ikkita predmetni shakli bo'yicha bir-biriga o'xshasligini belgilash ko'nikmasidan predmetlarni namunaga qarab tanlab olish sharoitida, tashqi mo'ljallash harakatlarini bajarishni istesno qiladigan tanlab olish sharoitida shakldarning yangi turlariga o'tishga bag’ishlanadi. 1 bosqichdagi o'rgatish ma'lumotlaridan ko’rinib turibdiki, seminar topshiriqlarni bajarish jarayonida tarkib topgan tashqi mo'ljallash harakati flguralarning teshikka taqqoslanishiga oid seminar vazifaning o'zini ham muvoffaqiyatli bajarish imkonini beradi. bolalar flgura va teshiklarning burchaklari hamda to’lonlarni bir-biriga mos kelishi yo'li bilan ularningbir …

5 / 5

vazifasini ham ko'z bilan ko'rib bajara oladilar, ya'ni namuna bilan taqdim qilingan har bir ob'ektni tekshirish va ularning bir hilligini shakliga qarab belgilashni biladilar, degan fikrda edik. o’rgatish natijasida bolalar ikki yarim yoshdan boshlab pertseptiv harakatlarni o'zlashtirib olganlaridan keyin murakkab shakldagi figuralarni namunasiga qarab tanlash vazifasini bajara oladilar. ma'lumki, pertseptiv harakatlarda namunaning tanlash uchun taklif qilingan ob'ektlar bilan birga joylashuvi amalga oshiriladi va shakllarning mos kelishi bir hillik mezoni sifatida foydalaniladi. ko'rsatib o'tilgan tajribada bolalar yassi figuralar bilan ish ko'rgan bo'salar, endi ular hajmli jismlar va figuralar .bilan ish ko'radilar. bu figuralarni bir-biriga joylashtirish yoki fazoda namunani va ob'ektni bir-biriga sig'dirish mumkin emas. bajariladigan ishlar qo'yidagilarni o'z ichiga oladi: 1. ikki hil shakldagi qiziqorinlarni namunaga qarab tanlash, bunda ularning rangiga e'tibor berilmaydi. 2. ikki hil shakldagi vazachalarni namunaga qarab tanlash. 3. ikki hil shakldagi matryoshkalarni namunaga qarab tanlash (bunda hajmga e'tibor berilmaydi). 4. uch hil shakldagi bayroqchalarni namunga qarab tanlash …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iii-iv yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish"

5-ma’ruza: hayotining uchinchi va to'rtinchi yilida bolalarda miqdoriy tasavvurlarni rivojlantirish. hayotinini uchunchi to’rtinchi yilida bolalarda miqdoriy tasavvurlarni rivojlantirish dars o’quv maqsadi: talabalarga ilk yoshli bolalarga buyumlarning miqdoriy munosabatlari to’g’risida tushuncha berish. tayanch so’zlar va iboralar: shakl, katta-kichik, taqqoslash, quticha, sensor tarbiya, figura. reja: 1. iii-iv yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish hususiyatlari. 2. bolalarga geo’metrik figuralar va teshiklarni amalda bir-biri bilan solishtirishni o'rgatish. 3. "namunaga qarab tanlash" , bolalarni predmetni ko'z bilan ko'rib taqqoslashga o'rgatish. iii-iv yoshdagi bolalarni buyumlarning shakli, katta-kichikligi va rangi bilan tanishtirish hamda ularda bu hossalarni to'g'r...

This file contains 5 pages in DOCX format (26.0 KB). To download "iii-iv yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: iii-iv yoshdagi bolalarda narsa… DOCX 5 pages Free download Telegram