tekis-parallel harakatlantirish usuli

DOCX 10 pages 151.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 151.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: tekis- parallel harakatlantirish usuli reja: 1. tekis–parallel harakatlantirish usuli to‘g‘risida ma'lumot berish. 2. tekis–parallel harakatlantirish usulida masalalar echishni o‘rgatish. 1. tekis–parallel harakatlantirish usuli to‘g‘risida ma'lumot berish. tekis–parallel harakatlantirish usulida geometrik shaklni proyeksiyalar tekisliklari sistemasiga nisbatan vaziyati maqsadga muvofiq ravishda o‘zgartirish uchun uning barsha nuqtalarining ko’pyoqliklar trayektoriyalari bir–biriga parallel tekisliklarda harakatlantirish yo‘li bilan bajariladi. harakatlantirish tekisliklarining vaziyati va geometrik shakl nuqtalari ko’pyoqliklar trayektoriyasining xarakteriga qarab tekis–parallel harakatlantirish usuli parallel harakatlantirish va aylantirish usullariga bo‘linadi. parallel harakatlantirish usuli. bu usulda fazoda berilgan geometrik shaklning har bir nuqtasi proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lgan gorizontal yoki frontal tekisliklarda harakatlantiriladi. shuning natijasida hosil bo‘lgan yangi proyeksiyasi proyeksiyalar tekisligiga nisbatan vaziyati o‘zgaradi. 3.1,a,b–rasmda a nuqta h1 gorizontal tekislikda harakatlantirilib a1 vaziyatga keltirilgan. bunda a nuqta a1 vaziyatga qanday trayektoriya (to‘g‘ri yoki egri chiziqlar) bo‘ylab harakatlantirilishidan qat’iy nazar, uning a″ frontal proyeksiyasi (a1″ vaziyatga) tekislikning h1v izi bo‘yisha harakatlanadi. shuningdek 3.2,a,b–rasmdagi b nuqta v1 frontal tekislikda b1 …

2 / 10

arakatlantirilsa ham, uning gorizontal proyeksiyasi ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq bo‘yisha harakatlanadi. parallel harakatlantirish usulining bu xususiyatlaridan foydalanib ayrim masalalarning yeshilishini ko‘rib shiqamiz. tekis–parallel harakatlantirish usulida masalalar echishni o‘rgatish. 1–masala. umumiy vaziyatda berilgan ab kesmani v tekislikka parallel vaziyatga keltirilsin (3.3,a,b–rasm). yechish. ab∥v bo‘lishi uchun chizmada a′b′∥ox bo‘lishi kerak. demak, bu misolni yechish uchun h tekislikda (3.3,a–rasm) ixtiyoriy a1′ nuqta tanlab, u orqali ox o‘qiga parallel l′ to‘g‘ri chiziq o‘tkazamiz va unga a1′b1′=a′b′ kesmani o‘lshab qo‘yamiz. kesmaning yangi frontal proyeksiyasini parallel harakatlantirish xususiyatiga muvofiq aniqlaymiz: kesmaning a″ va b″ proyeksiyalari mos ravishda h1v va h2v bo‘yisha ox o‘qiga parallel ravishda harakatlanadi va a1″, b1″ vaziyatlarga keladi. natijada, v tekislikka parallel a1b1(a1′b1′,a1″b1″) to‘g‘ri chiziq kesmasining proyeksiyalari hosil bo‘ladi. shuningdek, ab kesma v tekislikka parallel bo‘lishi bilan birga uning haqiqiy o‘lshami va h tekislik bilan tashkil etgan α burshagi aniqlanadi. a) b) rasm. 2–masala. umumiy vaziyatdagi ab(a′b′,a″b″) kesma h tekislikka perpendikulyar vaziyatga …

3 / 10

izi p1x va f 1′ nuqtalardan o‘tadi. rasm 4–masala. umumiy vaziyatdagi ∆abs(∆a′b′s′, ∆a″b″s″) tekislikni h tekislikka parallel vaziyatga keltirilsin (3.6–rasm). eshish. 1. ∆abs ni avval v tekislikka perpendikulyar vaziyatga keltiramiz. buning uchun uchburchakning h(h′, h″) gorizontalini o‘tkazamiz. chizmada ixtiyoriy a′1 nuqta tanlab, bu nuqtadan h′1⊥ox qilib ∆a′1b′1s′1=∆a′b′s′ yangi gorizontal proyeksiyasini yasaymiz. rasm. 2. ∆abs ning yangi vaziyati v tekislikka perpendikulyar bo‘lgani uchun uning frontal proyeksiyasi s1″a1″b1″ kesma tarzida proyeksiyalanadi. 3. ixtiyoriy s2″ nuqta tanlab, bu nuqtadan ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq o‘tkazamiz va unga s2″a2″b2″=s1″a1″b1″ bo‘lgan kesmani o‘lshab qo‘yamiz. parallel harakatlantirishning qoidasiga muvofiq uchburchak gorizontal proyeksiyasining a2′ b2′ va s2′ nuqtalari mos ravishda v1n, v2n va v3n frontal tekisliklarning izlari bo‘yisha ko’pyoqliklaridan ∆a2′b2′s2′ hosil bo‘ladi. natijada, ∆a2b2s2 h ga parallel bo‘ladi va berilgan uchburchakning haqiqiy o‘lshamiga teng bo‘lgan proyeksiyasi hosil bo‘ladi. chizmadagi α burchak ∆abs ning h tekislik bilan hosil qilgan burshagini ko‘rsatadi. 4–masala. d(d′, d″) nuqtadan ∆abs(∆a′b′s′, ∆a″b″s″) tekislikkasha …

4 / 10

o‘qiga parallel bo‘ladi. rasm. 3. izlangan masofaning proyeksiyalarini tekislikning berilgan proyeksiyalarida yasash uchun d nuqtaning d′ va d″ proyeksiyalaridan tekislikning h(h′, h″) gorizontali va f (f′, f″) frontaliga tushirilgan perpendikulyarlar proyeksiyalari bilan aniqlanadi. parallel harakatlantirishning qoidasiga muvofiq e nuqtaning e″ va e′ proyeksiyalarini ko‘rsatilgan yo‘nalish bo‘yisha d′ va d″ proyeksiyalardan tekislikka tushirilgan perpendikulyarning proyeksiyalarida topamiz. 5–masala. sabd(s′a′b′d′, s″a″b″d″) ikki yoqli burchakning haqiqiy kattaligi parallel harakatlantirish usulidan foydalanib aniqlansin (3.8–rasm). yechish: 1. ab qirrani v tekislikka parallel qilib joylashtiriladi. buning uchun chizma maydonining ixtiyoriy joyida a′b′–a1′b1′ va a1′b1′∥ox qilib joylashtiriladi. 2. a1′ va b1′ nuqtalarga nisbatan d1′, s1′ nuqtalarni planimetrik yasashlardan foydalanib yasaymiz. hosil bo‘lgan a1, s1′, b1′ va d1′ nuqtalar yangi gorizontal proyeksiya bo‘ladi. 3. parallel harakatlantirish qoidasiga asosan a″, s″, b″ va d″ nuqtalar ox o‘qiga parallel chiziq bo‘yisha harakat qilganligidan a1″, s1″, b1″ va d1″ yangi frontal proyeksiyalari yasaladi. 4. ab qirrani h tekisligiga perpendikulyar qilib joylashtiriladi. buning …

5 / 10

larda keng tarqalgan bo'lib, harakatning soddalashtirilgan modelini yaratishga yordam beradi. harakatlantirish jarayonida ob'ektlarning o'zaro ta'sirini tahlil qilish va real jarayonlarni modellashtirish imkoniyati, bu usulni yanada qimmatli qiladi. kelajakda tekis-parallel harakatlantirish usulining yangi qo'llanilish sohalarini kashf etish, ilmiy tadqiqotlar va amaliyotga yangiliklar kiritishi mumkin. adabiyotlar: 1. sh.k. murodov va boshqalar. chizma geometriya. toshkent, «iqtisod-moliya», 2006, 2008. 2. b.b.qulnazarov. chizma geometriya. toshkent, «o‘zbekiston», 2006. 3. a.n. valiyev. perspektiva. toshkent, «tdpu rizografi», 2006. 4. sh.k. murodov va boshqalar. chizma geometriya kursi. toshkent, «o‘qituvchi», 1988. 5. r.q. ismatullaev. chizma geometriya. toshkent, 2005. 6. i. raxmonov. perspektiva. toshkent, «o‘qituvchi», 1993. 7. r.x. xorunov. chizma geometriya kursi. toshkent, «o‘qtuvchi», 4-nashri, 1997. 8. r.x. xorunov, a. akbarov. chizma geometriyadan masalalar va ularni echish usullari. 2-nashri, «o‘qituvchi», 1995. 2 image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tekis-parallel harakatlantirish usuli"

mavzu: tekis- parallel harakatlantirish usuli reja: 1. tekis–parallel harakatlantirish usuli to‘g‘risida ma'lumot berish. 2. tekis–parallel harakatlantirish usulida masalalar echishni o‘rgatish. 1. tekis–parallel harakatlantirish usuli to‘g‘risida ma'lumot berish. tekis–parallel harakatlantirish usulida geometrik shaklni proyeksiyalar tekisliklari sistemasiga nisbatan vaziyati maqsadga muvofiq ravishda o‘zgartirish uchun uning barsha nuqtalarining ko’pyoqliklar trayektoriyalari bir–biriga parallel tekisliklarda harakatlantirish yo‘li bilan bajariladi. harakatlantirish tekisliklarining vaziyati va geometrik shakl nuqtalari ko’pyoqliklar trayektoriyasining xarakteriga qarab tekis–parallel harakatlantirish usuli parallel harakatlantirish va aylantirish usullariga bo‘linadi. parallel harakatla...

This file contains 10 pages in DOCX format (151.2 KB). To download "tekis-parallel harakatlantirish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: tekis-parallel harakatlantirish… DOCX 10 pages Free download Telegram