ortogonal proektsiyalar (epyur)ni qayta tuzish usullari

PDF 8 pages 799.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 799.7 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1 m9: ortogonal proektsiyalar (epyur)ni qayta tuzish usullari. o’quv mashg’ulotining maqsadi: ortogonal proektsiilar (epyur)ni qayta tuzish haqida umumiy ma’lumotlar. teks parallel ko’chirish usuli. xarakat tekisligi. geometrik shaklni xarakatlanishi. tekis parallel ko’chirish usulida pozitsion va metrik masalalar yechishni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - ortogonal proyeksiya va uni qayta tuzish deganda nimani bilasiz? - masalalarni klassik (an’anaviy) va xususiy usulto‘g‘risida qanday tushunchaga egasiz? vizual materiallar 1-savol. ortogonal proyeksiyalar (epyur)ni qayta tuzish haqida umumiy ma’lumotlar. geometrik shaklning proyeksiyalaridagi holatlari uning fazoda proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan joylashuviga bog‘liq. umumiy vaziyatdagi geometrik shakllarning proyeksiyalari proyeksiyalar tekisliklariga qisqarib proyeksiyalanadi (9.1,a,b–rasm). agar geometrik shaklning proyeksiyasi originaliga teng bo‘lib proyeksiyalansa, bu shaklga oid metrik xarakteristikalarni, masalan, δabc tomonlarining haqiqiy o‘lchamlari, uchlaridagi burchaklarning qiymatlari va boshqa xarakteristikalarni aniqlash mumkin (9.1,v–rasm). demak, shunday xulosaga kelish mumkinki, agar geometrik shakl proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan fazoda xususiy vaziyatda berilsa yoki umumiy vaziyatda berilgan geometrik shakl …

2 / 8

harakatlantirib, proyeksiyalar tekisligiga nisbatan xususiy vaziyatga keltirish tekis–parallel harakatlantirish usuli deyiladi. 2 2. aylantirish usuli. bunda proyeksiyalar tekisliklari o‘z holatlarini o‘zgartirmaydi. proyeksiyalanuvchi shakl ularga qulay holga kelguncha biror o‘q atrofida aylantiriladi. 3. geometrik shaklning fazoviy vaziyati o‘zgartirilmasdan proyeksiyalar tekisliklari sistemasini unga nisbatan xususiy vaziyatga kelguncha yangi proyeksiyalar tekisliklari bilan almashtirish - proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli deyiladi. 2-savol. tеkis parallеl ko‘chirish usuli. tekis–parallel harakatlantirish usulida geometrik shaklni proyeksiyalar tekisliklari sistemasiga nisbatan vaziyati maqsadga muvofiq ravishda o‘zgartirish uchun uning barcha nuqtalarining harakatlanish trayektoriyalari bir–biriga parallel tekisliklarda harakatlantirish yo‘li bilan bajariladi. harakatlantirish tekisliklarining vaziyati va geometrik shakl nuqtalari harakatlanish trayektoriyasining xarakteriga qarab tekis–parallel harakatlantirish usuli parallel harakatlantirish va aylantirish usullariga bo‘linadi. parallel harakatlantirish usuli. bu usulda fazoda berilgan geometrik shaklning har bir nuqtasi proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lgan gorizontal yoki frontal tekisliklarda harakatlantiriladi. shuning natijasida hosil bo‘lgan yangi proyeksiyasi proyeksiyalar tekisligiga nisbatan vaziyati o‘zgaradi. 9.2,a,b–rasmda a nuqta h1 gorizontal tekislikda harakatlantirilib a1 vaziyatga keltirilgan. …

3 / 8

losaga kelish mumkin: 3  fazoda nuqtani gorizontal proyeksiyalar tekisligiga parallel tekislikda har qanday trayektoriya bo‘yicha harakatlantirilsa ham, uning frontal proyeksiyasi ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq bo‘yicha harakatlanadi.  fazoda nuqtani frontal proyeksiyalar tekisligiga parallel tekislikda har qanday trayektoriya bo‘yicha harakatlantirilsa ham, uning gorizontal proyeksiyasi ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq bo‘yicha harakatlanadi. parallel harakatlantirish usulining bu xususiyatlaridan foydalanib ayrim masalalarning yechilishini ko‘rib chiqamiz. 3-savol. tеkis parallеl ko‘chirish usulida masalalar yechish. 1–masala. umumiy vaziyatda berilgan ab kesmani v tekislikka parallel vaziyatga keltirilsin (4,a,b–rasm). yechish. ab∥v bo‘lishi uchun chizmada a′b′∥ox bo‘lishi kerak. demak, bu misolni yechish uchun h tekislikda (9.4,a–rasm) ixtiyoriy a1′ nuqta tanlab, u orqali ox o‘qiga parallel l′ to‘g‘ri chiziq o‘tkazamiz va unga a1′b1′=a′b′ kesmani o‘lchab qo‘yamiz. kesmaning yangi frontal proyeksiyasini parallel harakatlantirish xususiyatiga muvofiq aniqlaymiz: kesmaning a″ va b″ proyeksiyalari mos ravishda h1v va h2v bo‘yicha ox o‘qiga parallel ravishda harakatlanadi va a1″, b1″ vaziyatlarga keladi. natijada, v tekislikka …

4 / 8

berilgan p(ph, pv) tekislik h tekisligiga perpendikulyar vaziyatga keltirilsin (9.6–rasm). yechish. p tekislikning ixtiyoriy f(f′, f″) frontali o‘tkaziladi. so‘ngra ox o‘qida ixtiyoriy nuqtadan f1″⊥ox qilib o‘tkazamiz va chizmada ko‘rsatilgan  masofada tekislikning frontal izi p1v⊥ox (yoki p1v∥f1″) qilib o‘tkazamiz. tekislikning p1h gorizontal izi p1x va f 1′ nuqtalardan o‘tadi. 9.6-rasm 4–masala. umumiy vaziyatdagi ∆abc(∆a′b′c′, ∆a″b″c″) tekislikni h tekislikka parallel vaziyatga keltirilsin (9.7–rasm). yechish. 1. ∆abc ni avval v tekislikka perpendikulyar vaziyatga keltiramiz. buning uchun uchburchakning h(h′, h″) gorizontalini o‘tkazamiz. chizmada ixtiyoriy a′1 nuqta tanlab, bu nuqtadan h′1⊥ox qilib ∆a′1b′1c′1=∆a′b′c′ yangi gorizontal proyeksiyasini yasaymiz. 5 9.7-rasm. 2. ∆abc ning yangi vaziyati v tekislikka perpendikulyar bo‘lgani uchun uning frontal proyeksiyasi c1″a1″b1″ kesma tarzida proyeksiyalanadi. 3. ixtiyoriy c2″ nuqta tanlab, bu nuqtadan ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq o‘tkazamiz va unga c2″a2″b2″=c1″a1″b1″ bo‘lgan kesmani o‘lchab qo‘yamiz. parallel harakatlantirishning qoidasiga muvofiq uchburchak gorizontal proyeksiyasining a2′ b2′ va c2′ nuqtalari mos ravishda v1n, v2n va v3n …

5 / 8

qayta tuzish proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli jipislas htirish usuli 3. geometrik shaklning fazoviy vaziyati o‘zgartirilmasdan proyeksiyalar tekisliklari sistemasini unga nisbatan xususiy vaziyatga kelguncha yangi proyeksiyalar tekisliklari bilan almashtirish ______________ deyiladi. proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli ortogonal proyeksiyalar ni qayta tuzish tekis–parallel harakatlantiri sh usuli jipislas htirish usuli 4. umumiy vaziyatdagi geometrik shakllarning proyeksiyalari proyeksiyalar qisqarib haqiqiy kattaligida kattalashib o`z kattalig ida 6 tekisliklariga____________ proyeksiyalanadi 5. δabc tekislik proyeksiyalar tekisliklariga parallel vaziyatda joylashsa uning shu tekislikdagi proeksiyasi ________ proyeksiyalanadi haqiqiy kattaligida kattalashib o`z kattaligida qisqari b 6. chizmada qanday usul berilgan tekis–parallel harakatlantiri sh usuli ortogonal proyeksiyalar ni qayta tuzish proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli jipislas htirish usuli 7. chizmada qanday shart bajarilgan. umumiy vaziyatda berilgan p(ph, pv) tekislik h tekisligiga perpendikulya r vaziyatga keltirilgan umumiy vaziyatda berilgan p(ph, pv) tekislik v tekisligiga perpendikulya r vaziyatga keltirilgan umumiy vaziyatda berilgan p(ph, pv) tekislik w tekisligiga perpendikulya r vaziyatga keltirilgan umumi y vaziyat da …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ortogonal proektsiyalar (epyur)ni qayta tuzish usullari"

1 m9: ortogonal proektsiyalar (epyur)ni qayta tuzish usullari. o’quv mashg’ulotining maqsadi: ortogonal proektsiilar (epyur)ni qayta tuzish haqida umumiy ma’lumotlar. teks parallel ko’chirish usuli. xarakat tekisligi. geometrik shaklni xarakatlanishi. tekis parallel ko’chirish usulida pozitsion va metrik masalalar yechishni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - ortogonal proyeksiya va uni qayta tuzish deganda nimani bilasiz? - masalalarni klassik (an’anaviy) va xususiy usulto‘g‘risida qanday tushunchaga egasiz? vizual materiallar 1-savol. ortogonal proyeksiyalar (epyur)ni qayta tuzish haqida umumiy ma’lumotlar. geometrik shaklning proyeksiyalaridagi holatlari uning fazoda proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan joyla...

This file contains 8 pages in PDF format (799.7 KB). To download "ortogonal proektsiyalar (epyur)ni qayta tuzish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ortogonal proektsiyalar (epyur)… PDF 8 pages Free download Telegram