kimyoviy muvozanat va uni siljitish shartlari

PPT 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint 20-ma’ruza: kimyoviy muvozanat va uni siljitish shartlari. le-shatelli pritsipi. reja: 1. kimyoviy muvozanat. muvozanat konstantasi. 2. muvozanatning siljishi, le-shatele printsipi. 3. muvozanatga ta'sir etuvchi faktorlar qaytar va qaytmas reaktsiyalar. kimyoviy reaktsiyalar jarayonining qaytar va qaytmasligiga ko'ra ikki turga: qaytar va qaytmas reaktsiyalarga bo'linadi. faqat bir yo'nalishda boradigan va reaktsiyaga kirishayotgan boshlangich moddalar oxirgi mahsulotlarga to'liq aylanadigan reaktsiyalar qaytmas reaktsiyalar deyiladi. masalan: yoki ko'pchilik kimyoviy reaktsiyalarda reaktsiya mahsulotlari bir-biri bilan ta'sirlashib dastlabki moddalarni hosil qilishi mumkin. bunday reaktsiyalar odatda, bir tenglama bilan yoziladi va tenglik o'rniga qarama-qarshi strelkalar qo'yiladi: ayni sharoitda bir vaqtning o'zida o'zaro qarama-qarshi yo'nalishda ketadigan reaktsiyalar qaytar reaktsiyalar deyiladi. qaytar reaktsiyalarning umumiy tenglamasi quyidagicha bo'ladi: bunda massalar ta'siri qonuniga asosan, to'g'ri va teskari reaktsiyalarning tezliklari va quyidagiga teng bo'ladi: muvozanat konstantasi. to'g'ri reaktsiyaning tezligi vaqt o'tishi bilan kamayadi, chunki reaktsiyaga kirishuvchi a va v moddalarning kontsentratsiyasi kamayib boradi. teskari reaktsiya tezligi ortib boradi. chunki s va …

2 / 16

haroratsi yoki bosimi o'zgarsa, muvozanat buziladi va reaktsiyada katnashuvchi hamma moddalarning muvozanat vaqtidagi kontsentratsiyasi o'zgaradi. sharoit o'zgarishi bilan reaktsiyaga kirishuvchi moddalarning muvozanat kontsentratsiyasining o'zgarishi muvozanatni siljishi deyiladi. muvozanatni siljishi 1884 yilda ta'riflangan umumiy qoidaga – le-shatele printsipiga buysunadi. le-shatele printsipi quyidagicha ta'riflanadi: kimyoviy muvozanat holatida to'rgan sistemada tashqi sharoitlardan biri (masalan: harorat, bosim yoki kontsentratsiya) o'zgartirilsa, muvozanat tashqi ta'sirni kamaytiradigan reaktsiya tomoniga siljiydi. kontsentratsiya o'zgarishining ta'siri. reaktsiyaga kirishuvchi moddalardan birining kontsentratsiyasi ortganda, muvozanat shu modda kontsentratsiyasining kamayishiga olib keladigan reaktsiya tomonga siljiydi. aksincha, reaktsiyada qatnashuvchi moddalardan birining kontsentratsiyasi kamayganda, muvozanat shu modda hosil bo'ladigan reaktsiya tomonga siljiydi. buni ushbu reaktsiya misolida ko'rib chiqamiz: agar so yoki n2o ning kontsentratsiyasi oshirilsa, muvozanat o'ngga siljiydi. so2 yoki n2 kontsentratsiyasi oshirilsa, muvozanat chapga siljiydi. soyoki n2o ning kontsentratsiyasi kamaytirilganda ham muvozanat chapga siljiydi. haroratning o'zgarishining ta'siri. le-shatele printsipiga muvofiq, harorat ko'tarilganda muvozanat endotermik reaktsiya (ya'ni issiqlik yutilishi bilan boradigan reaktsiya) tomonga siljiydi. harorat …

3 / 16

sipiga muvofiq bosimning ortishi, muvozanatni gaz aralashmasidagi molekulalar umumiy sonining kamayishiga va demak, sistemada bosimning kamayishiga olib keladigan reaktsiya tomonga siljitadi. aksincha, bosim kamaytirilsa, muvozanat gaz molekulalarining umumiy sonining ortishiga va natijada sistemada bosimning ortishiga sabab bo'ladigan reaktsiya tomonga siljiydi. masalan: bu reaktsiyada bir molekula azot bilan uch molekula vodoroddan faqat ikki molekula ammiak hosil bo'ladi. bunda molekulalar soni kamaygani uchun bosimning ko'tarilishi reaktsiya muvozanatini o'ngga-ammiak hosil bo'lishi tomoniga siljitadi. aksincha, bosim kamayganda, muvozanat chapga ammiak parchalanadigan tomonga siljiydi. gaz moddalarning hajmi o'zgarmaydigan jarayonlarda bosim muvozanatga ta'sir ko'rsatmaydi. 1. ammiak sintez qilish uchun tayyorlangan gazlar aralashmasida azot va vodorodning konsentratsiyalari tegishli tartibda 4 va 10 mol/l ni tashkil etgan. reaksiyada muvozanat qaror topgandan so’ng azotning 50% miqdori reaksiyaga kirishgan bo’lsa, azot, vodorod va ammiakning muvozanat konsentratsiyalarini toping. a) 1,05 : 2,10 : 1,40 v) 2,9 : 4,0 : 2,6 s) 2,0 : 4,0 : 4,0 d) 2,3 : 4,6 : …

4 / 16

0 d) 0,25 : 0,35 : 0,45 : 0,250 4. agar quyidagi sn4+n2o=so+n2 reaksiyada sn4 va n2o ning boshlang’ich konsentratsiyalari (mol/l) mos ravishda 0,04 va 0,06 bo’lsa, muvozanat qaror topgandan keyin metanning 50% miqdori sarflangan bo’lsa, barcha moddalar muvozanat konsentratsiyalarining yig’indisini (mol/l) toping. a) 0,14 b) 0,20 c) 0,13 d) 0,30 5. ushbu so+n2o=so2+n2 reaksiyadagi moddalarning ma’lum bir vaqtdagi konsentratsiyalari (mol/l) mos ravishda 0,05; 0,06; 0,4; 0,2 ga teng bo’lgan. 60% suv reaksiyaga kirishgandan keyingi holatda barcha moddalar konsentratsiyalarini aniqlang. a) 0,24; 0,14; 0,76; 0,56 b) 0,086; 0,096; 0,436; 0,236 c) 0,12; 0,07; 0,38; 0,28 d) 0,014; 0,024; 0,436; 0,236 6. n2+h2↔nh3 reaksiyada azot va vodorodlarning dastlabki konsentratsiyasi 3 va 11 mol/l ga teng. vodorodning 12% i reaksiyaga kirishganda muvozanat qaror topdi. sistemadagi azot, vodorod va ammiaklarning muvozanat konsentratsiyasi- a) 3,0; 11; 0,12 b) 2,58; 11,18; 0,22 c) 0,44; 1,32; 0,44 d) 2,56; 9,68; 0,88 7. n2+h2↔nh3 reaksiyada boshlang’ich konsentratsiyalar …

5 / 16

teng. so va n2o larning dastlabki konsentratsiyalari 3 va 4 mol/l bo’lganda, muvozanat holatidagi har bir moddaning konsentratsiyalarini (mol/l) aniqlang. a) [c0]=1,8; [h20]=0,8; [c02]=1,2; [h2]=1,2 b) [c0]=1,34; [h20]=2,34; [c02]=1,76; [h2]=1,66 c) [c0]=1,3; [h20]=2,3; [c02]=1,7; [h2]=1,7 d) [c0]=1,4; [h20]=0,7; [c02]=0,9; [h2]=0,9 11. quyidagi a+v=s+d reaksiyada a va v moddalarning boshlang’ich konsentratsiyalari mos ravishda 5 va 8 mol/l ga teng. muvozanat konstantasi 1 ga teng bo’lgan hol uchun a moddaning qancha miqdori reaksiyaga kirishgan? a) 1,0 b) 2,56 c) 3,08 d) 4,16 12. quyidagi reaksiyaning so2+n2=so+n2o muvozanat konstantasini 1100 k da 1 ga teng. agar 1 mol so2 bilan 8 mol n2 o’zaro aralashtirilgan bo’lsa, necha mol n2 reaksiyaga kirishgan? a) 0,11 b) 0,69 c) 0,89 d) 7,11 13. so(g)+n2o(g)=so2(g)+n2(g) reaksiyaning muvozanat konstantasi 8500s da 1 ga teng. so va n2o ning boshlang’ich konsentratsiyalari 2 va 3 mol/l bo’lsa, so2 ning muvozanat holatdagi konsentratsiyasini (mol/l) aniqlang. a) 0,8 b) 1,8 c) 1,2 …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy muvozanat va uni siljitish shartlari"

prezentatsiya powerpoint 20-ma’ruza: kimyoviy muvozanat va uni siljitish shartlari. le-shatelli pritsipi. reja: 1. kimyoviy muvozanat. muvozanat konstantasi. 2. muvozanatning siljishi, le-shatele printsipi. 3. muvozanatga ta'sir etuvchi faktorlar qaytar va qaytmas reaktsiyalar. kimyoviy reaktsiyalar jarayonining qaytar va qaytmasligiga ko'ra ikki turga: qaytar va qaytmas reaktsiyalarga bo'linadi. faqat bir yo'nalishda boradigan va reaktsiyaga kirishayotgan boshlangich moddalar oxirgi mahsulotlarga to'liq aylanadigan reaktsiyalar qaytmas reaktsiyalar deyiladi. masalan: yoki ko'pchilik kimyoviy reaktsiyalarda reaktsiya mahsulotlari bir-biri bilan ta'sirlashib dastlabki moddalarni hosil qilishi mumkin. bunday reaktsiyalar odatda, bir tenglama bilan yoziladi va tenglik o'rniga qarama-qarshi st...

This file contains 16 pages in PPT format (1.0 MB). To download "kimyoviy muvozanat va uni siljitish shartlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy muvozanat va uni silji… PPT 16 pages Free download Telegram