kimyoviy muvozanat

DOCX 13 pages 128.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 128.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidanmustaqil ish bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ olmaliq 2023 mavzu; kimyoviy muvozanat.. . reja kirish asosiy qism 1. kimyoviy reaksiya tezligi, unga ta’sir etuvchi omillar. 2. katalizator, katalitik jarayonlar. gomogen va geterogen reaksiyalarning kinetikasi. 3. qaytar va qaytmas reaksiyalar. kimyoviy muvozanat.muvozanat konstantasi.muvozanatni siljishi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kimyoviy reaksiya tezligi, unga ta’sir etuvchi omillar. kimyoviy reaksiyalar turli xil tezlikda sodir bo’ladi. ulardan ba’zilari sekundning mingdan bir ulushida sodir bulsa, ayrimlari minutlar, soatlar, kun, oylar va yillar davomida amalga oshadi. shunday reaksiyalar xam ma’lumki, ular sharoitga qarab tez va sekin amalga oshishi mumkin, masalan: yukori xaroratda tez, sovukda sekin borishi mumkin. bu reaksiyalarning tezliklari orasidagi fark katta bo’lishi mumkin. modda va moddalar yigindisiga kimyoda sistema deyiladi. sistemalar gomogen va geterogen sistemalarga bo’linadi. bir xil fazadan tashkil topgan sistema gomogen, xar …

2 / 13

s2o3 q na2so4 q h2o q so2 q s geterogen sistemalarda esa, sistemani tashkil etuvchi fazalar sirtidagina reaksiya amalga oshadi. masalan, metallning kislotada erishi: fe q h2so4 q feso4 q h2 bu reaksiya fakat metall sirtida sodir bo’ladi, chunki reaksiyaga kirishuvchi ikkala modda shu sirtda bir biri bilan tuknashadi. gomogen reaksiya tezligi geterogen reaksiya tezligidan fark kiladi va ular xar xil aniklanadi. gomogen reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishayetgan yoki xosil bulayetgan moddalardan birortasining konsentratsiyasini vakt birligi ichida uzgarishi bilan aniklanadi. geterogen reaksiyaning tezligi esa vakt birligi ichida faza sirtining yuza birligida reaksiyaga kirishgan yoki xosil bo’lgan moddalarning mikdori bilan aniklanadi. gomogen reaksiya tezligini matematik usulda kuyidagicha ifodalanadi. vgomogen = c/ t geterogen reaksiya tezligi: vgeterogen = n/s* t har qanday reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, konsentrasiyasiga, haroratga, qattiq moddalarning sirt yuzasiga va maydalanish darajasiga, bosimga, katalizatorning ishtirok etish-etmasligiga bog'liq bo'ladi. reaksiyaga kirishuvchi moddalar tabiatining reaksiya tezligiga ta'siri. reaksiya tezligi moddaning …

3 / 13

oddalar konsentrasiyasi bilan reaksiya tezligi orasidagi bog'lanishi massalar ta'siri qonunida o'z ifodasini topgan. bu qonun 1867 yilda norvegiyalik olimlar k.guldberg va p.vaage tomonidan kashf etilgan. massalar ta'siri qonuni quyidagicha ta'riflanadi: kimyoviy reaksiya tezligi reaksiyaga kirishayotgan moddalar konsentrasiyalarning ko'paytmasiga to'g'ri proporsionaldir. masalan: reaksiya uchun massalar ta'siri qonuni tenglama bilan ifodalanadi. bu yerda, v – reaksiya tezligi; [a] va[b] – moddalar konsentrasiyasi; k – tezlik konstantasi. agar [a] [b ]1 bo'lsa v k bo'ladi. demak, kimyoviy reaksiyaning tezlik konstantasi k – reaksiyaga kirishuvchi har qaysi moddaning konsentrasiyasi 1 moll bo'lgan holdagi reaksiya tezligiga son jihatdan tengdir. agar reagentlarning stexiometrik koeffisiyentlari birdan boshqa songa teng bo'lsa, masalan: aa bb cc umumiy reaksiya uchun massalar ta'siri qonunining matematik ifodasi quyidagicha bo'ladi: misol: uchun massalar ta'siri qonunidan foydalanib, konsentrasiyaning o'zgarishi bilan reaksiya tezligining o'zgarishini hisoblab topish mumkin. reaksiya tezligiga haroratning ta'siri, vant-goff qoidasi.haroratning ortishi, odatda reaksiya tezligining keskin ortishiga sabab bo'ladi. reaksiya tezligining haroratga miqdoriy …

4 / 13

rrachalarning o'zaro to'qnashuvlari reaksiya sodir bo'lishiga olib kelavermaydi.faqat ortiqcha energiyaga ega bo'lgan aktiv zarrachalar orasidagi to'qnashuvlargina kimyoviy reaksiyani vujudga keltiradi. passiv zarrachalarni aktiv holatga o'tkazish uchun zarur bo'lgan qo'shimcha energiya aktivlanish energiyasi deyiladi. kimyoviy reaksiya tezligi reaksiyada ishtirok etayotgan qattiq moddalarning sirt yuzasiga va maydalanish darajasiga bog'liq bo'ladi. agar reaksiyaga kirishuvchi qattiq moddaning sirt yuzasi qanchalik katta yoki maydalanish darajasi yuqori bo'lsa, reaksiya tez, aksincha bo'lsa, sekin boradi. kimyoviy reaksiyalarda gaz moddalar ishtirok etadigan hollarda jarayonning tezligiga bosimning o'zgarishi katta ta'sir ko'rsatadi.bosimning o'zgarishi bilan reaksiyaga kirishuvchi gazlarning konsentrasiyasi o'zgaradi, demak reaksiya tezligi ham o'zgaradi. katalizator, katalitik jarayonlar.kimyoviy reaksiya tezligi jarayonda katalizatorning ishtirok etish-etmasligiga ham bog'liq.kimyoviy reaksiyalar tezligini o'zgartirib reaksiya mahsulotlari tarkibiga kirmaydigan moddalar katalizator deyiladi. kimyoviy reaksiyalar tezligini oshirish yullaridan biri – reaksiyaning aktivlanish energiyasini kamaytirishdir. reaksiyaning aktivlanish energiyasini katalizator yordamida kamaytiriladi. ko'pchilik katalizatorlar reaksiyasining tezligini minglab marta oshiradi. lekin, shunday katalizatorlar ham borki, ular kimyoviy reaksiya tezligini kamaytiradi.kimyoviy reaksiya …

5 / 13

en va geterogen kataliz bo'linadi. gomogen katalizda reaksiyaga kirishadigan moddalar ham, katalizator ham bir xil fazada (gaz holatida yoki eritmada) bo'ladi. gomogen katalizda katalizatorning reaksiya tezligiga ta'sirining mohiyati shundan iboratki, reaksiyaga kirishuvchi modda bilan katalizator orasida oraliq birikma hosil bo'ladi. masalan: a b ab reaksiya sekin boradi. shu reaksiyada katalizator qo'llanganda reaksiya qo'yidagicha boradi. dastlab, reaksiyaga kirishadigan moddalardan biri amodda katalizator bilan birikib oraliq birikma a kat hosil bo'ladi. a kat a kat oraliq birikma a kat dastlabki olingan ikkinchi modda b bilan reaksiyaga kirishib ab moddani hosil qiladi.a kat b ab kat a b –kat ( ab reaksiya tez boradi. masalan, nitroza usuli bo'yicha h2so4 ishlab chiqarishda so2ni so3 ga aylantirish uchun no katalizator sifatida ishlatiladi. oraliq birikma geterogen reaksiyada, reaksiyaga kirishuvchi moddalar va katalizator boshqa-boshqa fazalarda bo'ladi. masalan, ammiak sintezi reaksiyasining tezligi temir ishtirokida tezlashadi. bunda reaksiyaga kirishuvchi moddalar gaz fazasida, katalizator qattiq fazada bo'ladi. geterogen katalizda o'zaro …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy muvozanat"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidanmustaqil ish bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ olmaliq 2023 mavzu; kimyoviy muvozanat.. . reja kirish asosiy qism 1. kimyoviy reaksiya tezligi, unga ta’sir etuvchi omillar. 2. katalizator, katalitik jarayonlar. gomogen va geterogen reaksiyalarning kinetikasi. 3. qaytar va qaytmas reaksiyalar. kimyoviy muvozanat.muvozanat konstantasi.muvozanatni siljishi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kimyoviy reaksiya tezligi, unga ta’sir etuvchi omillar. kimyoviy reaksiyalar turli xil tezlikda sodir bo’ladi. ulardan ba’zilari sekundning mingd...

This file contains 13 pages in DOCX format (128.1 KB). To download "kimyoviy muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy muvozanat DOCX 13 pages Free download Telegram