kimyoviy muvozanat termodinamikasi

PPTX 16 pages 1.3 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

termiz davlat universiteti kimyo fakulteti kimyo yunalishi 2- kurs talabasi ismoilova maftunaning fizik kimyo fanidan kurs ishi taqdimoti mavzu; kimyoviy muvozanat termodinamikasi reja; 1. kimyoviy muvozanatga umumiy kirish 2. termodinamikaning i va ii qonunlari 3. gibbs energiyasi va uning ahamiyati 4.vant-goff tenglamasi . kimyoviy muvozanat – toʻgʻri va teskari reaksiyalar tezligi tenglashgan holat. masalan, n2+3h2=2nh3 reaksiyasida azotning vodorod bilan birikish (toʻgʻri reaksiya) tezligi ammiakning azot va vodorodga parchalanish (teskari reaksiya) tezligiga teng. kimyoviy muvozanat sodir boʻlganda reaksiya goʻyoki toʻxtab qolgandek koʻrinadi, aslida ikkala reaksiya ham davom etadi, biroq bu reaksiyalarning biri ikkinchisining natijasini yoʻqqa chiqaradi. mohiyatiga koʻra, kimyoviy muvozanat dinamik muvozanatdir. oʻzgarmas muhit (kislotali yoki asosli) va sharoitda (temperatura, bosim) reaksiyaga kirishayotgan moddalar konsentratsiyasining oʻzgarmasligi kimyoviy muvozanatning muhim belgisidir. kimyoviy muvozanatni oʻrganish nazariy tadqiqotlar va turli amaliy masalalarni hal qilishda katta ahamiyatga ega. muvozanat holatida to'g'ri reaksiya ham, teskari reaksiya ham to'xtamaydi. shu sababli bunday muvozanat harakatdagi yoki dinamik muvozanat …

2 / 16

o'zgaraveradi, bu muvozanat konsentratsiyalarning boshqqiymatlarida qaror topadi. reaksiya sistemasining bir muvozanat holatidan boshqasiga bunday o'tishi kimyoviy muvozanatningsiljishi (yoki surilishi) deyiladi. agar sharoit o'zgarganida oxirgi moddalarning konsentratsiyasi ko'paysa, muvozanat reaksiya mahsulotlari tomoniga siljigan bo'ladi. agar boshlang'ich moddalarning konsentratsiyasi ko'paysa, u holda muvozanat boshlang'ichmoddalar hosil bo'lishi tomoniga siljigan bo'ladi. muvozanat turlari; 1.gomogen muvozanat bu turdagi muvozanatda barcha reaksiya ishtirokchilari bir xil fazada bo‘ladi, odatda gaz yoki suyuq holatda. misol: n2+3h2=2nh3 2.geterogen muvozanat. muvozanatda ishtirok etayotgan moddalarning fazalari har xil bo‘ladi (masalan, gaz va qattiq). misol; caco3=cao+co2 3. fizik muvozanat;fizikaviy o‘zgarishlarda (masalan, bug‘lanish, erish) kuzatiladigan muvozanat.misol: suvning suyuq holatdan bug‘ holatiga o‘tishi va aksincha: bu kimyoviy reaksiyalar davomida mahsulotlar va reaktantlar konsentratsiyasi o‘zgarmas bo‘lib qoladigan holat. bu gomogen va geterogen muvozanatlar ichiga kiradi. 4. dinamik muvozanat. bu muvozanatda moddalarning oldinga va orqaga reaksiyalari bir xil tezlikda boradi. moddalarning umumiy miqdori o‘zgarmaydi, lekin zarrachalar doimiy ravishda reaksiyaga kirishib turadi. termodinamikaning i va ii qonuni …

3 / 16

ashhur "joul tajribasi"ni o‘tkazgan. u bu tajriba orqali issiqlik va ish o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlab bergan. joul tajribasining mazmuni: joul o‘z tajribasida quyidagi asbobdan foydalangan: ichida suv (yoki boshqa suyuqlik) bo‘lgan idish. idish ichida qanotcha (pervane) joylashtirilgan. qanotchaga o‘rnatilgan ip orqali yuqoriga osilgan og‘irliklar biriktirilgan. og‘irliklar pastga tushganida, ip aylana boshlaydi va qanotcha suvni aylantiradi ( 1-rasm). og‘irliklar pastga tushadi → ip tortiladi → qanotcha aylanadi → suyuqlik aralashtiriladi. bu harakat natijasida suyuqlikda ish bajariladi va harorati ortadi. joul harorat o‘zgarishini aniq o‘lchab, qancha ish evaziga qancha issiqlik hosil bo‘lganini hisoblab chiqqan. 1-rasm joul tajribasi natija: joul quyidagiga xulosa qilgan: mexanik ish issiqlikka aylanishi mumkin va ularning o‘zaro aniq nisbatlari mavjud. u o‘z tajribasi orqali quyidagicha nisbatni aniqlagan: 1 kaloriya issiqlik ≈ 4.18 joul mexanik ish bu — issiqlikning mexanik ekvivalenti deb ataladi. 2.julius robert mayer (1814–1878) — energiyaning saqlanish qonunini birinchi bo‘lib ilmiy jihatdan tushuntirgan olimlardan biridir. uning ishlari termodinamikaning …

4 / 16

uda yaqin chiqqan (1 kaloriya ≈ 4.18 j). mayerning ishlari termodinamikaning ilmiy asoslarini yaratishda juda muhim bo‘lgan. garchi u ximik bo‘lmasa-da (aslida vrach edi), uning termodinamika qonunlaridagi ishlari kimyoda muhim o’rin tutar edi. birinchi qonun 1842 yilda r.mеyеr, ikkinchi qonun (birinchisidan avval) 1824 yilda s.karno va uchinchi qonun 1912 yilda nеrnеst tomonidan kashf etilgan va ta'riflangan. kimyoviy tеrmodinamika ham o’z atamalariga ega bo’lib ular quyidagilardir; sistеma dеb tashqi muhitdan fikran yoki ma'lum chеgara bilan ajratilgan alohida jismga yoki bir-biri bilan o’zaro ta'sirdagi bir nеcha jismlar to’plamiga aytiladi. ajratilgan sistеma dеb tashqi muhit bilan issiqlik va ish almashmaydigan, ya'ni enеrgiyasi va xajmi o’zgarmas bo’lgan sistеmaga aytiladi. agarda chеgara orqali enеrgiya o’tsa sistеma yopiq sistеma dеb ataladi. sistеma tashqi bilan enеrgiya va modda almashmasa ochiq sistеma dеyiladi. agarda qobiq enеrgiya o’tkazmasa sistеmada sodir bo’layotgan jarayon adiabatik jarayon dеb ataladi. ajratib turgan qobiq adiabatik qobiq dеb ataladi. sistеmaning holati dеb uni ifodalovchi fizikaviy …

5 / 16

onunning bir nеcha ta'rifi mavjud: - xar qanday ajratilgan sistеmada enеrgiya saqlami o’zgarmaydi; -birinchi tur doimiy dvigatеlni bo’lishi mumkin emas, ya'ni ma'lum enеrgiya qabul qilmasdan mеxanik ish bajarmaydi - ichki enеrgiya holat funktsiyasi bo’lib, jarayonning bosib o’tgan yo’lga bog`liq emas. ichki enеrgayani (∆u) o’zgarishi sistеma tashqi muhit bilan ish (w) va issiqlik (q) almashilganda sodir bo’ladi. sistеma orqali qabul qilingan issiqlikni va u orqali bajarilgan ishni musbat ishoraga ega dеb shartlashib olamiz, u xolda sistеmaga bеrilgan issiqlik sistеma, ichki enеrgiyasini o’zgarishiga va u orqali bajarilgan ish uchun sarf bo’ladi: q= w(u+w (1) bu tеnglama tеrmodinamika birinchi qonunining matеmatik ifodasidir. (1) gazning kеngayish ishi amaliy jixatdan katta ahamiyatga ega bo’lib, yetarli darajada past bosimlarda va nisbatan yuqori xaroratlarda taxminan idеal gaz qonunlariga buysunadi. biz yuqorida kеltirgandеk gazning kеngayish ishini w  pdv yoki   2 1 v v w pdv tеnglamadan foydalanib izobarik izotеrmik adiabatik izoxorik va izobaro-izotеrmik sharoitlar 'uchun …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy muvozanat termodinamikasi"

termiz davlat universiteti kimyo fakulteti kimyo yunalishi 2- kurs talabasi ismoilova maftunaning fizik kimyo fanidan kurs ishi taqdimoti mavzu; kimyoviy muvozanat termodinamikasi reja; 1. kimyoviy muvozanatga umumiy kirish 2. termodinamikaning i va ii qonunlari 3. gibbs energiyasi va uning ahamiyati 4.vant-goff tenglamasi . kimyoviy muvozanat – toʻgʻri va teskari reaksiyalar tezligi tenglashgan holat. masalan, n2+3h2=2nh3 reaksiyasida azotning vodorod bilan birikish (toʻgʻri reaksiya) tezligi ammiakning azot va vodorodga parchalanish (teskari reaksiya) tezligiga teng. kimyoviy muvozanat sodir boʻlganda reaksiya goʻyoki toʻxtab qolgandek koʻrinadi, aslida ikkala reaksiya ham davom etadi, biroq bu reaksiyalarning biri ikkinchisining natijasini yoʻqqa chiqaradi. mohiyatiga koʻra, kimyoviy mu...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "kimyoviy muvozanat termodinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy muvozanat termodinamik… PPTX 16 pages Free download Telegram