sil kasalligi xakida ta'limot

PPT 59 pages 485.0 KB Free download

59 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 485.0 KB

File type PPT

Pages 59

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 59

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. sil kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi. sil etiologiyasi. massavirov sherali kuziev alimardon t t a rezidentlari ma'ruza rejasi: 1. sil haqida tushuncha. 2. sil haqidagi ta'limotning rivojlanish davrlari: - empirik davr – buqrot, abu ali ibn sino va boshqalarning o'rni; - klinikoanatomik kuzatishlar davri – laennek, pirogov va boshqalarning o'rni; - funktsional yo'nalish davri: a) antibiotiklargacha bo'lgan davr; b) antibakterial davr. 3. “sil etiologiyasi” – robert kox – 24.03.1882 y. 4. btsj vaktsinasi. 5. sil qo'zg'atuvchisi. 6. sil qo'zg'atuvchisining morfologiyasi. 7. sil mikobakteriyasining kimyoviy tarkibi. 8. mikobakteriya virulentligi. 9. yuqish yo'llari. 10. silning statistik ko'rsatkichlari. sil, ya'ni – «tuberkulez» so'zi lotin tilidan tarjima kilingan bo'lib, o'zbek tilida «tuguncha» («tubercle») ma'nosini anglatadi. sil kasalligining etiologiyasi, patogenezi va davolash usullarini o'rgatuvchi fan, - «ftiziatriya» (phthisis – ozginlik va treat – davolovchi, shifokor) deb yuritiladi. ftiziatriya yunalishlari: ftiziatriya ftziopediatriya ftizioxrurgiya ftziourologiya ftizioortopediya sil haqidagi ta'limotni rivojlanish …

2 / 59

va butun organizmning funktsional o'zgarishi bilan kechuvchi surunkali yuqumli kasallikdir. tushuncha ftiziatriya – sil haqidagi fan, yunoncha ftisicus – oriqlash so'zidan kelib chiqqan bo'lib, dastlab morton qo'llagan. u 1689 yilda “ftiziologiya yoki sil haqida traktat” deb nomlanuvchi ushbu kasallik haqidagi birinchi monografiyani yozgan. urta osiyoda ftiziatriya tarixi ibn sinoning yirik asarlaridan biri –“tib qonunlari”; 1110 yilda ismoil al-xusayniy jurjoniy “zaxrom xorazm shoxi”; ubaydulla ibn yusuf ali; 1580 yilda buxorolik mansur ibn maxmud odam anatomiyasiga doir rasmlar bilan bezalgan to'plam yozdi va uni “tashrixi badan” (“tana tuzilishi”) deb nomlanadi urta osiyoda ftiziatriya tarixi sultonqul said baxodir 1702 yilda “axsiy-albibi” kitobini yozdi. bu kitob o'zbekiston o'rta asrlar olimlarining oxirgi qo'lyozmalaridan xisoblanadi. kitobda muallif silni 2 bosqichini farqlaydi: - yallig'lanish – pnevmonik; - yarali. urta osiyoda ftiziatriya tarixi sulton ali xurosoniy 1526 yilda samarqandda “dastur - eloj” (davolash bo'yicha qo'llanma, 446 bet) nomli asarida u sil o'pka va suyaklarni shikastlanishini aytib o'tadi. o'pka …

3 / 59

ula yotishini isbotlagan bulsa, atama fanga nemis terapevti shenleyn tomonidan kiritilgan. tuberkulez atamasi eng ko'p qo'llaniladi va ommaviy qabul qilingan. rus olimi pirogov 1852 yilda o'z tadqiqotlari asosida gigant hujayralarni va birlamchi tarqoq sil patologoanatomiyasini tasvirlab berdi, shuningdek miliar silni tifsimon shaklini ajratdi. pirogov, shuningdek, o'pka, suyaklar, limfa tugunlari va miya pardalar sili haqida ham ma'lumotlar bergan. ushbu davrning katta yutuqlaridan biri vilmen tajribalaridir (1865). u laboratoriya xayvonlarini sil bilan kasallangan bemorning balg'ami bilan zararladi va silning yuqumliligini isbotladi. 1882 yilda fan olamida yirik kashfiyot sodir bo'ldi – r. kox sil qo'zg'atuvchisini aniqladi. u qo'zg'atuvchining toza kulturasini ajratib oldi va u bilan laboratoriya xayvonlarini zararlantirdi. o'z tadqiqotlarini natijasini u 1882 yili 24 martda berlinda “fiziologik jamiyat” majlisida e'lon qildi. u 1905 yilda nobel mukofotiga erishdi. o'z tadqiqotlarini davom ettirib u 1890 yilda tuberkulin oldi, uni silni davolash uchun taklif qildi. lekin tuberkulin kutilgan natijani bermadi. 1907 yili frantsuz tadqiqotchisi klemens …

4 / 59

an streptomitsin taklif qilindi. sil bilan kurashishning tashkiliy shakillari ham taraqqiy etib bordi. 1887 yilda edinburgda (shotlandiya) sil bemorlariga tibbiy va ijtimoiy yordam ko'rsatuvchi 1- dispanser tashkil etildi. 1919 yilda sil ilmiy tekshirish institutlari tashkil qilish boshlandi. birinchisi moskvada tashkil topdi, 1921 yilda markaziy sil ilmiy tekshirish instituti tashkil qilindi. 1925 yilda kalmett prof. tarasevichga btsj vaktsinasini shtammini taqdim qildi, u btsj-1 deb ro'yxatga olindi. 1928 yilda emlash faqat sil o'choqlarida o'tkazila boshlandi; 1935 yilda emlash keng qamrovli qo'llanila boshlandi; 1950 yildan emlash majburiy ravishda qilina boshlandi. 1947–48 yillarda silni aniqlash uchun flyuorografiya xizmatidan foydalanish yo'lga qo'yildi. 1961 yildan esa ommaviy tus oldi. bu davrda silga qarshi kurashishga semashko n.a., solovev z.p., munblant e.g. lar o'zlarining beqiyos xissalarini qo'shdilar o'zbekistonda ftiziatriya fan sifatida 1922 yildan, ya'ni o'rta osiyo davlat universitetida tibbiyot fakulteti tashkil qilingandan boshlab rivojlana boshladi. tibbiyot fakultetida 1928 yilgacha ftiziatriya masalalarini prof. solomin m.i. fakultativ terapiya kurslarida yoritib …

5 / 59

xasida salmoqli ishlarni amalga oshirildi. o'zbekistonda silga karshi dispanser birinchi marta 1922 yili toshkent shaxrida tashkil etildi. sil kasalligini etiologisini urganishda galen, aristotel, gippokrat, abu ali ibn sino, levenguk morgan veysman, robert kox va uning maslakdoshlarniing roli. robert kox 1882 yili 24 martda nemis bakteriologi robert kox kasallikni ko'zgatuvchi mikrobni kashf etib, juda katta galabaga erishdi. keyinchalik bu mikrobni kox batsillasi (bk) deb ataladigan bo'ldi. sil mikobakteriyasiga xarakteristika. sil mikobakteriyasi (smb) – micobacteriacae oilasiga, actinomycetalis tartibiga, micobacterium turiga mansub. mikobakteriyalarning kurinishlari patogen; shartli patogen; saprofit. patogen mikobakteriyalarga sil va moxov qo'zg'atuvchilari kiradi. «atipik mikrobakteriyalar» kiruvchi shartli patogen va saprofit mikrobakteriyalar suvda, tuproqda, o'simliklarda, odam organizmi normal florasi tarkibida uchraydi. odam va kora mol mikobakteriyalari kuyidagilarda kasallik chakirishi mumkin: odamlarda mollarda kuylarda echkilarda chuchkalarda otlarda itlarda mushuklarda kalamushlarda sil bilan kasallanish mumkin bulgan 54 turdagi sut emizuvchilar va 80 turdagi kushlar ma'lum. sil qo'zg'atuvchisining morfologiyasi sil qo'zg'atuvchisiingichka egik taekcha shaklida bulib, …

Want to read more?

Download all 59 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sil kasalligi xakida ta'limot"

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. sil kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi. sil etiologiyasi. massavirov sherali kuziev alimardon t t a rezidentlari ma'ruza rejasi: 1. sil haqida tushuncha. 2. sil haqidagi ta'limotning rivojlanish davrlari: - empirik davr – buqrot, abu ali ibn sino va boshqalarning o'rni; - klinikoanatomik kuzatishlar davri – laennek, pirogov va boshqalarning o'rni; - funktsional yo'nalish davri: a) antibiotiklargacha bo'lgan davr; b) antibakterial davr. 3. “sil etiologiyasi” – robert kox – 24.03.1882 y. 4. btsj vaktsinasi. 5. sil qo'zg'atuvchisi. 6. sil qo'zg'atuvchisining morfologiyasi. 7. sil mikobakteriyasining kimyoviy tarkibi. 8. mikobakteriya virulentligi. 9. yuqish yo'llari. 10. silning statistik ko'rsatkichlari. sil, ya'ni ...

This file contains 59 pages in PPT format (485.0 KB). To download "sil kasalligi xakida ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: sil kasalligi xakida ta'limot PPT 59 pages Free download Telegram