tuberkulez kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi

PPT 102 pages 3.3 MB Free download

102 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPT

Pages 102

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 102

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. tuberkulez kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi. tuberkulez etiologiyasi. tuberkulyoz epidemiologiyasi va patogenezi. immunitet fenomenlari toshkent tibbiyot akademiyasi ftiziatriya kafedrasi * history of development of the doctrine about a tuberculosis. * assumes mastering by a complex of knowledge on history of development of phthisiology, defines the contribution of scientists to doctrine development about a tuberculosis, as the disease, of great importance in an epidemiological situation in region. to acquaint with the basic statistics of a tuberculosis. ma'ruza rejasi tb haqida tushuncha tb haqidagi ta'limotning rivojlanish davrlari robert kox tb qo'zg'atuvchisi tb qo'zg'atuvchisining morfologiyasi tb mikobakteriyasining kimyoviy tarkibi dunyo bo'yicha tb kasalligi epidemologik holati epidemologik xolatni statistik baholash mezonlari tb kasalligidagi granulyoma xosil bo'lish patogenezi tbning rivojlanish bosqichlarida klinik o'zgarishlar odam organizmining immun sistemasining tuzilishi tb kasalligida immunitetning ahamiyaati * tushuncha tuberkulez – bu infektsion allegrik va ishtimoyi faktorlar bilan boglik bo'lgan kasallik. * tushuncha …

2 / 102

igacha antibiotiklar davri – xx asr 50-yillar boshlari va xozirgi davrgacha davom etmoqda * tuberkulyoz kasalligining etiologisini o'rganishda * galen, aristotel, gippokrat, abu ali ibn sino, levenguk, morgan veysman, robert kox va boshqalarning roli katta. o'rta osiyoda ftiziatriya tarixi ibn sino –“tib qonunlari”; ismoil al-xusayniy; ubaydulla ibn yusuf ali; 1580 yilda mansur ibn maxmud - “tashrixi badan” (“tana tuzilishi”) deb nomlanagan kitob yaratdi. * laennek 1819 yilda silning morfologik birligi – «do'mboqcha» – «tubercula» aniqladi. tuberkulez atamasi ommaviy qabul qilingan. * rus olimi pirogov 1852 yilda o'z tadqiqotlari asosida gigant hujayralarni tasvirlab berdi. vilmen (1865) laborator tajribalari bilan silning yuqumliligini isbotladi. * robert kox * 1882 yilda r. kox sil qo'zg'atuvchisini aniqladi. o'z tadqiqotlarini natijasini u 1882 yili 24 martda berlinda “fiziologik jamiyat” majlisida e'lon qildi. u 1905 yilda nobel mukofotiga erishdi. 1890 yilda tuberkulin olindi. * 1907 y.klemens pirke kox tuberkulini-ni diagnostika uchun taklif qildi. 1909 y. mantu teri …

3 / 102

slarida yoritib borardi. 1928-30 yillarda tuberkulez kursi tashkil qilindi, boshlig'i dotsent akovbyan g.a., keyinchalik gasparyan i.g. edi. * kafedraga dotsent akromxujaev, professor qoriev t.m., kalanxujaev a.a., abrorov b.a., eshonxonov m.e., ibroximov m.a. lar boshchilik qildilar. 2005 yil tta tashkil topgandan so'ng kafedraga t.f.d. parpieva n.n. boshchilik qilmoqda * 1931-76 yillarda o'zbekiston sil ilmiy tekshirish instituti, professor, keyinchalik akademik sh.a.alimov boshchiligi ostida, sil epidemiologiyasini chuqur o'rganish va shu asosida u bilan kurashni yo'lga qo'yish soxasida salmoqli ishlarni amalga oshirildi. * 2010 yildan tuberkulez ilmiy tekshirish institutiga respublika iqtisoslashgan ilmiy amaliy markaz statusi berildi. * tuberkulez mikobakteriyasi (mbt): micobacteriacae oilasiga, actinomycetalis tartibiga, micobacterium turiga mansub. * mikobakteriyaning turlari: odam tuberkulyoz mikobakteriyasi (m.tubercolosis humanus) qoramol mikobakteriyasi (m.bovinus). qushlar mikobakteriyasi (m.avium). sichqon mikobakteriyasi (m.microti). * tuberkuleza mikobakteriyasi fakultativ – xujayraichi parazitlari tuberkulez mikobakteriyasini tabiiy rezervuari – odam, uy va yovvoiy xayvonlar, qushlar mbt makrofag va xujayradan tashqarida ko'payishi mumkin tmb morfologiyasi tmb egik tayoqcha …

4 / 102

sharoit ta'siri ostida tmb l-shaklli mbtlarga aylanadi. * tuberkuloproteidlar – mbtning asosiy antigen xususiyatlarini saqlovchi va spetsifik reaktsiyalarda aktiv qatnashuvchi (gzt) moddalar. antigenlik va virulent xususiyatlarini yo'qotgan mbt lar qayta patogen shakliga o'tishi mumkin. * lipid fraktsiyasi mikobakteriyalarning kislotaga, ishqorlarga va spirtlarga chidamliligini ta'minlaydi. tmb ning kord-faktor deb nomlanuvchi murakkab moddasi mikroorganizm virulentligini ta'minlaydi. * davomi uglevodlar quruq vaznning 15,3%gacha qismini tashkil kiladi, erkin polisaxaridlar hamda fosfatid va mumlar bilan birikma ko'rinishida bo'ladi. bu fraktsiyani toksik, antigenlik va sensibillovchi xususiyatlari yo'q. * davomi ko'payishi tmb oddiy 2 ga bo'linish yoki kurtaklanish yo'li bilan ko'payadi. ko'payishi - 20-24 soat ichida kechadi. * tmb ning tsil-nilsen usulida bo'yalganda ko'rinishi * tmb ning elektron mikroskopdagi rangsiz ko'rinishi * tmb ning elektron mikroskopdagi rangli ko'rinishi * tmb nig flyuorestsent mikroskopiyadagi ko'rinishi (auramin bilan bo'yash usuli) * tmb ning oziqa muhitidagi o'sishi * batsilla qurigan balg'am va quruq muxitga chidamli tmb xayotchanligini t +4 °c …

5 / 102

ganda koloniya morfologiyasi va rangining o'zgarishi biologik o'zgaruvchanlik – virulentlik darajasining o'zgarishi tmb ning dorilarga turg'unligi nazariyalari: adaptatsiya nazariyasi – tmb ning kimyoviy preparatlar ta'siri ostida o'zgaruvchanligi. spontan mutatsiyalar nazariyasi – mikobakteriyalar populiyatsiyasida turg'un mutatsiyalar sodir bo'lishi. * l-shakllari l-shakllari metabolizm darajasining pasayishi, virulentlik xususiyatlarining susayishi bilan ifodalanadi. ular uzoq muddat davomida organizmda tirik, yashovchan xolda saqlanib, tuberkulezga qarshi immunitetni saqlab turadi. davomi l-shakllar uzoq muddat ab terapiya va boshqa omillar ta'sirida paydo bo'ladigan yaqqol funktsional va morfologik o'zgarishlar bilan ajralib turadi. tuberkulez mikobakteriyasi mbtlarda tuberkulezga qarshi preparatlarga nisbatan chidamlilik (rezistentlik) paydo bo'lishi mumkin bir vaqtning o'zida mbtning bir necha ab preparatlarga chidamli bo'lishi ma'lum darajada davolash samaradorligini pasaytiradi dorilarga turg'unlik birlamchi – davolanmagan bemorlarda kuzatilib, 6-10% hollarda uchraydi. ikkilamchi – davolanish jarayonida vujudga kelib, 40-70% hollarda uchraydi. * tuberkulyoz surunkali yuqumli kasallik organizmdagi barcha a'zo va tizimlarni zararlaydi hamda og'ir asoratlarga olib keladi * tuberkulyoz global masshtabda dunyo aholisini …

Want to read more?

Download all 102 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuberkulez kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi"

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. tuberkulez kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi. tuberkulez etiologiyasi. tuberkulyoz epidemiologiyasi va patogenezi. immunitet fenomenlari toshkent tibbiyot akademiyasi ftiziatriya kafedrasi * history of development of the doctrine about a tuberculosis. * assumes mastering by a complex of knowledge on history of development of phthisiology, defines the contribution of scientists to doctrine development about a tuberculosis, as the disease, of great importance in an epidemiological situation in region. to acquaint with the basic statistics of a tuberculosis. ma'ruza rejasi tb haqida tushuncha tb haqidagi ta'limotning rivojlanish davrlari robert kox tb qo'zg'atuvchisi tb qo'zg'atuvchisining morfologiyasi tb mikobakte...

This file contains 102 pages in PPT format (3.3 MB). To download "tuberkulez kasalligi xakida ta'limotning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuberkulez kasalligi xakida ta'… PPT 102 pages Free download Telegram