organizmdagi fiziologik jarayonlarning gumoral boshqaruvi

PPT 38 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

powerpoint presentation organizmdagi fiziologik jarayonlarning gumoral boshqaruvi fiziologiya kafedrasi assitenti: a.f.radjabova organizmdagi jarayonlar 2 tizim tomonidan boshqariladi. asab tizimi gumoral tizim organizm bajaradigan funktsiyalarning boshqaruvi nerv boshqaruvi gumoral boshqaruv asab tizimi tomonidan amalga oshiriladi endokrin tizim tomonidan amalga oshiriladi nerv impulslari gormonlar nerv tolalari bӯylab tarqaladi qon orqali tarqatiladi tez ta'sir qiladi sekin ta'sir qiladi qisqa muddatli ta'sir uzoq davomli ta'sir aniq bir organga ta'sir kӯrsatadi qon bilan barcha organlarga ta'sir kӯrsatadi gumoral boshqaruv nima ? gumoral boshqaruv – bu organizmdagi hayotiy jarayonlarini tartibga solishning evolyutsion rivojlanishidagi dastlabki mexanizmlaridan biri bo'lib, bez tӯqimasidan ajralib chiqadigan gormonlar tomonidan hujayralar, organlar va to'qimalar boshqaruvi amalga oshiriladi. nerv tizimi bilan birga neyrogumoral boshqaruvning yagona tizimini tashkil qiladi. * bezlar bezlar – bez tӯqimasidan tuzilgan organ bӯlib, vazifasi biologik faol moddalarni ishlab chiqarish bӯlib hisoblanadi. bezlar 2 xil bӯladi: 1. tashki sekretsiya bezlari yoki ekzokrin bezlar : ularda maxsus chikaruv yӯllari bӯlib, ӯz sekretini …

2 / 38

i. gormonlar faqat hujayralarning ichida ro'y beruvchi jarayonlarga ta'sir etadi. gormonlarning kimyoviy strukturasiga kӯra sinflari: 1. oqsilli yoki peptid gormonlar 2. steroid gormonlar 3. aminlar gormonlarning sintezi bez hujayralarida gormonlar doimiy ravishda sintezlanadi. ularning sintezlanish miqdori kelayotgan impulslarga bog'liq. gormonlarning miqdorini ortishi ularning sekretsiyasini susaytiradi. adrenalin va noradrenalin kabi ba'zi gormonlar bezlar qo'zg'atilganidan keyin bir necha soniya ichida ajralib chiqadi va keyingi bir necha soniya yoki daqiqada to'liq faollikni namoyish qilishi mumkin. tiroksin yoki o'sish gormoni kabi boshqa gormonlar to'liq faollashishi uchun bir necha oy kerak bo'lishi mumkin. shunday qilib, har bir gormon o'ziga xos xususiyatlarga ega. gormonlarning tashilishi gormonlar qon, limfa, tӯqima suyuqligi yordamida tashiladi. 1. erkin holatda 2. birikkan holatda 5-10 % gormonlar plazma oqsillari eritrotsit trombotsit gistogematik barerdan gistogematik barerdan ӯtadi, faol bӯladi ӯtolmaydi, faol emas gormonlarning metabolizmi 🧠 gormon → 🧲 retseptor → ⚙️ tashuvchi yӯl (messenjer) → 🧪 effektor → 🎯 nishon hujayra javobi * …

3 / 38

yӯllari 2 xil bӯladi: hujayra membranasining yuzasidagi maxsus retseptorlar bilan birikib, membrana va tsitoplazmada kechadigan bioximik jarayonlarga ta'sir qiladi. (peptidlar va katexolaminlar); hujayra membranasidan tsitoplazma ichiga kirib maxsus retseptor bilan birikib, gormon-retseptor kompleksini hosil qiladi. sӯngra yadro va organoidlar ichiga kirib o'zining boshqaruvchi effektini chaqiradi. (steroid gormonlar va qalqonsimon bez gormonlari) endokrin tizim markaziy endokrin bezlar: gipotalamus gipofiz epifiz periferik endokrin bezlar: qalqonsimon bez qalqon oldi bezi timus buyrak usti bezi jinsiy bezlar oshqozon osti bezining endokrin qismi alohida gormon ajratadigan hujayralar (apud) * gipotalamus – oraliq miyaning bir qismi bӯlib, 30dan ortiq yadrolar saqlaydi. og'irligi 4-10 gr., birta uzum donasidek. miya asosining markazida joylashgan. gipofiz bilan bog'langan. gipotalamusni endokrin tizimning miyasi deyishadi. insonni idrok qilish xususiyati shu sohada mujassamlashgan. gipotalamus– neyrogumoral boshqaruvning asosiy markazi. ushbu bez neyronlardan tuzilgan, miyaning endokrin qismi hisoblanadi. oldingi, ӯrta va orqa qismlardan iborat. gipotalamus gipofiz bezining barcha sekretor aktivligini boshqarib turadi. gipotalamusdan 2 tipdagi …

4 / 38

unktsiyalari barcha sekretsiya bezlari ishini nazorat qiladi yurak-qon tomir tizimi ishini termoregulyatsiya tӯqimalar trofikasini boshqaradi yuqori adaptiv markaz (ochlik,tӯqlik, chanqoq, hid, og'riq, jinsiy xulq-atvor, rag'batlanish, depressiya) qondagi elektrolitlar, ozuqa moddalari miqdori, ph, suv, gormonlar miqdorini nazorat qiladi. funktsiyalarining bir qismi limbik tizim bilan birgan amalga oshiriladi. gipofiz – murakkab tuzilishga ega bӯlgan, kichkina bez. og'irligi 0,5-1 gr. diametri 1 sm. tashqi tomondan kapsula bilan qoplangan. turk egari ustida joylashgan. gipotalamus bilan bog'langan. gipofiz uch bӯlakdan tuzilgan: 1.oldingi – adenogipofiz (70-80%) 2.orqa - neyrogipofiz 3.oraliq bo'laklar gipofizning oldingi bӯlagi xromofil 55-60 % (bosh) va xromofob 40-45% hujayralardan tashkil topgan. xromofil hujayralar mikroskopda ӯrganilganda bӯyalish xususiyatiga ega. ular ӯzida gormon saqlovchi granulalarni tutadi. gormonlarni sintez qiladi. xromofob hujayralar bӯyalish xususiyatiga ega emas. gormon saqlovchi granulalari yӯq. gormon sintez qilmaydi. ular ӯzak hujayra vazifasini bajaradi. ya'ni ulardan xromofil hujayralar hosil bӯladi. yoki ular gormondan tӯliq bӯshagan xromofil hujayralar bӯlib hisoblanadi. gipofizning old bӯlagidan …

5 / 38

asi ӯzgarmaydi. yorug'liq epifizning sekretor faoliyatini tormozlaydi. qorong'u tushishi bilan sekretor faoliyati aktivlashadi. organizmni tsirkad ritmlarga moslashuvini ta'minlaydi. pineotsitlar 40 dan ortiq biologik aktiv moddalar sintezlaydi. asosiy gormonlari: melatonin serotonin asosiy funktsiyalari: melotonin,serotonin sintezi organizmning biologik soati antioksidant effekt beradi psixik holatni barqarorlashtiradi qon bosimini boshqarib turadi ӯsmaga qarshi effekt amneziyaga qarshi effekt immun tizim faoliyatida ishtirok etadi serotonin – “baxt gormoni” serotonin kayfiyat, uyqu, ishtahani, og'riqni va hatto xotirani tartibga solishda ishtirok etadigan neyrotransmitter va gormon. epifizda – 10% i sekretsiyalanadi. ichaklarda - 90% ishlab chiqariladi! sekretsiyasini kuchaytiradi: quyosh nuri, jismoniy aktivlik, foydali ovqat, muloqot, quchoqlashish, kulgu va yaxshi kayfiyat sekretsiyasini kamayganda: depressiya, xavotirlashish, uyqu buzilishi, uyqusizlik, ishtaha buzilishi kuzatiladi. odam jahldor va agressiv bӯlib qoladi. ayrim atidepressantlar miyada serotonin miqdorini oshiradi. shu sababli depresiya, panik atakalar, ruhiy bezovtalikda antidepressantlar buyuriladi. vazifalari: 1. kayfiyat va his-tuyg'ular - quvonch, xotirjamlik, xavfsizlik hissini oshiradi 2. uyqu - tsirkad ritmlarni va melatonin …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organizmdagi fiziologik jarayonlarning gumoral boshqaruvi"

powerpoint presentation organizmdagi fiziologik jarayonlarning gumoral boshqaruvi fiziologiya kafedrasi assitenti: a.f.radjabova organizmdagi jarayonlar 2 tizim tomonidan boshqariladi. asab tizimi gumoral tizim organizm bajaradigan funktsiyalarning boshqaruvi nerv boshqaruvi gumoral boshqaruv asab tizimi tomonidan amalga oshiriladi endokrin tizim tomonidan amalga oshiriladi nerv impulslari gormonlar nerv tolalari bӯylab tarqaladi qon orqali tarqatiladi tez ta'sir qiladi sekin ta'sir qiladi qisqa muddatli ta'sir uzoq davomli ta'sir aniq bir organga ta'sir kӯrsatadi qon bilan barcha organlarga ta'sir kӯrsatadi gumoral boshqaruv nima ? gumoral boshqaruv – bu organizmdagi hayotiy jarayonlarini tartibga solishning evolyutsion rivojlanishidagi dastlabki mexanizmlaridan biri bo'lib, bez tӯqimasid...

Этот файл содержит 38 стр. в формате PPT (1,6 МБ). Чтобы скачать "organizmdagi fiziologik jarayonlarning gumoral boshqaruvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organizmdagi fiziologik jarayon… PPT 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram