organizmdagi suyaklarning tuzilishi

PPTX 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint organizmdagi suyaklarning tuzilishi, ularning yosh xususiyatlari va xillari. bolalarda qaddi-qomatning shakillanishi va kamchiliklari mamatqulov shaxobiddin tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi; odam skeletining umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari; umurtqa pog’onasi va ularning egriliklari,uning shakllanishi; bosh,gavda,ko’krak qafasi va qo’l-oyoq skletining o’sishi va rivojlanishi; bolalarda qaddi-qomatning shakllanishi va kamchiliklari; reja: tayanch-harakat sistemasiga suyaklar va muskullar kiradi va yagona suyak-muskul sistemasini hosil qiladi. skelet va muskullar organizm uchun tayanch bo'lib, ichki organlarni himoya qilish vazifasini ham bajaradi. tayanch-harakat sistemasi yordamida organizmning eng muhim funksiyalaridan biri hisoblangan-harakat vujudga keladi. tayanch-harakat sistemasining uyg'unlashgan faoliyati markaziy nerv sistemasi tomonidan boshqariladi. suyaklarning tuzilishi va tarkibi odam tanasidagi barcha suyaklar birikkan holda skelet deb yuritiladi va ular organizmda asosan uch xil funktsiyani bajaradi. ularga tayanch, himoya va suyaklarning komik qismida qonnning shaklli elementlari (eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar) ishlab chiqariladi. odam tanasida jami 206 ta suyak bolib, ularning 85 tasi juft 36 tasi toq suyaklardan tashkil topgan. suyaklarning vazni: …

2 / 16

moddalardan oqsillar, uglevodlar, fermentlar boladi. meniral moddalar suyaklarga qattiqroq, organik moddalar qayishqoqlik beradi. bola tugilganida yoki yosh bolalarda suyak to’qimasida ko’proq organik moddalar ko’p bo’ladi. shuning uchun ham ularning suyaklari nisbatan qayishqoq va elastik boladi. masalan: bolalarnnig noto’gri harakat qilishi yoki o’tirishi, yotqizish oqibatida ayrim qismlari qiyshayib qolishi mumkin. ona qornidagi hayot davrida suyaklar tog'ay to'qimasidan hosil bo'ladi. tog'ay to'qimasining suyak to'qimasiga aylanishi asta-sekin, 7-8 haftaligidan boshlanadi. tug'ilish vaqtiga kelib suyaklarda hali tog'ay qismlar ko'p bo'ladi. uzun naysimon suyaklarning uchi uzoq vaqtgacha tog'ayligicha qoladi va ko'pgina suyaklarda suyaklanishning ayrim markazlari o'rtasida tog'aydan iborat qismlar bo'ladi. ichki sekresiya bezlari funksiyasi pasayganda, vitaminlar va ayniqsa d vitamin yetishmaganda suyaklanish kechikadi va qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari qobig'ining funksiyasi oshganda tezlashadi. yangi tug'ilgan bolaning naysimon suyaklarida qon tomirlarga boy qizil ko'mik bo'lib, unda qon hosil bo'ladi. olti oylikdan boshlab yog' to'qimasiga aylana boshlaydi. 12-13 yoshlarga kelib bu almashinish deyarli tugallanadi. yangi tug'ilgan bolaning …

3 / 16

simon suyaklar ularga yelka, bilak, son, boldir suyaklari kiradi. kaltanaysimon suyaklarga esa qo’l va oyoqlarning kaft va barmoq suyaklari kiradi. g’ovak suyaklar. bular ham ikki xil uzun govaksimon suyaklar bularga qovurga, tosh, umrov suyaklari, kalta g’ovak suyaklarga esa umurtqa, qo’l va oyoqlarning kaft, kaft usti suyaklari kiradi. yassi suyaklar. bu suyaklarga bosh suyagidagi tepa, ensa, yuz, kurak va chanoq suyaklari kiradi. g’albirsimon suyaklar. yuqori jag, peshona, bosh suyagining pastki asos qismidagi ponasimon va ga’lbirsimon suyaklar kiradi. suyak shakllari odam tanasidagi suyaklarning barchasi bir-biri bilan ikki xil:harakatsiz va harakatli birikadi. suyaklarning harakatsiz birikishiga bosh, umurtqa, chanoq suyaklarining bir-biri bilan tutashuvi misol bo'ladi. ular boylamlar, tog'aylar, suyak choklari yordamida bir-biriga birikadi. bosh suyagi peshona, tepa, chakka, ensa kabi alohida suyaklardan iborat bo'lib, bola o'sgan sari chok yordamida bir-biriga birikib, yaxlit bosh suyagini hosil qiladi. bu suyaklar bir-biriga uzluksiz-zich birikkanligi uchun harakatsiz bo'ladi. suyaklarning harakatli, ya'ni bo'g'im hosil qilib birikishiga qo'l va oyoqlarning …

4 / 16

oq suyaklari. bosh skeleti bosh skeleti ikki qismdan: miya qutisi va yuz qismidan iborat bo'lib, 23 ta suyaklarning birikishidan hosil bo'lgan. ularning hammasi pastki jag' va til osti suyagidan tashqari, uzluksiz chok bilan o'zaro mustahkam birikkan. bola tugilgan vaqtda uning bosh suyaklari bir-biri bilan birikmagan bir necha suyakdan iborat bo’lib, ular orasida boshliqlar bo’ladi. bu bo’shliqlar liqildoq deb ataladi. ular katta, kichik va yon liqildoqlarga bo’linadi. katta liqildoq peshona va tepa suyaklari orasida joylashgan bolib, uning bo’yi 3,5 sm, eni esa 2,5 sm bo’ladi. tepa va ensa suyaklari orasida kichik liqildoq va tepa chakka suyaklari orasida ikkitadan jami 4 ta yon liqildoqlari bo’lib, ular 1,5 yoshda suyakka aylana boradi. 4 yoshda esa miya qutisining choklari hosil boladi. bosh suyagi 7 yoshgacha hamda 11-15 yoshda ya'ni jinsiy balogat yoshida tez o’sadi. uning o’sishi va shakllanishi 25-30 yoshgacha davom etadi. gavda skeleti orqa miya ustuni odam skeletining o'qini hosil qiladi. bu 33−34 …

5 / 16

bilan amalda bir chiziqda joylashadi, ana shuning uchun odam muvozanatni saqlaydi. tug'ilishda umurtqa pog'onasining dumg'aza bo'limida faqat bitta egrilik bo'ladi, so'ngra yana uchta egrilik hosil bo'ladi. bo'yin egriligi qavariq tomoni bilan oldinga chiqib turadi (lordoz) va bola kallasini tutgandan keyin paydo bo'ladi. bu bola hayotining uchinchi oyiga to'g'ri keladi. so'ngra bola o'tiradigan va yuradigan bo'lganda bel egriligi paydo bo'ladi. bu ham qavariq tomoni bilan oldinga chiqib turadi. nihoyat, 3-4 yoshga kelib, qavariqligi orqaga chiqib turgan ko'krak egriligi hosil bo'ladi (kifoz). 7 yoshgacha egrilikdar hali unchalik mustahkam bo'lmaydi va yotgan joyida to'g'rilanishi mumkin. bel egriligi qariyb 12 yoshga kelib uzil-kesil shakllanadi. ko’krak qafasi skeleti ko’krak qafasi suyaklari 12 juft qovirg’alar va tosh suyaklari birikishidan hosil bo’ladi. bu suyaklar bir-biri bilan birikib ko’krak qafasi hosil boladi. qavurg’alarning 12 tasi ham orqa tomondan ko’krak umurtqalariga birikadi. ularning 7 jufti haqiqiy yoki chin qovurg’alar deb atalib oldingi tomondan o’zining tog’aylari bilan to’sh suyagining yon …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmdagi suyaklarning tuzilishi"

презентация powerpoint organizmdagi suyaklarning tuzilishi, ularning yosh xususiyatlari va xillari. bolalarda qaddi-qomatning shakillanishi va kamchiliklari mamatqulov shaxobiddin tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi; odam skeletining umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari; umurtqa pog’onasi va ularning egriliklari,uning shakllanishi; bosh,gavda,ko’krak qafasi va qo’l-oyoq skletining o’sishi va rivojlanishi; bolalarda qaddi-qomatning shakllanishi va kamchiliklari; reja: tayanch-harakat sistemasiga suyaklar va muskullar kiradi va yagona suyak-muskul sistemasini hosil qiladi. skelet va muskullar organizm uchun tayanch bo'lib, ichki organlarni himoya qilish vazifasini ham bajaradi. tayanch-harakat sistemasi yordamida organizmning eng muhim funksiyalaridan biri hisoblangan-haraka...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "organizmdagi suyaklarning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmdagi suyaklarning tuzil… PPTX 16 pages Free download Telegram