quymakorlik asoslari

PPT 19 pages 1.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

slayd 1 * 9 - ma'ruza. quymakorlik asoslari. quyma olishlarning maxsus usullari. §1. quyma materiallariga qo’yiladigan talablar. §2. qumli qoliplarda quyma olish jarayoni. §3. quymalarni olish usullari: 3.1. qobiqli qoliplar yordamida quyma olish. 3.2. metall qoliplar yordamida quyma olish. 3.3. metallarni bosim ostida quyish. 3.4. eritiladigan qoliplar yordamida quyma olish. 3.5. quyushning markazdan qochma usuli. §4. quymakorlikda ishlatiladigan pechlar va qurilmalar §1. quyma materiallariga qo’yiladigan talablar. quymalar chōyan, pōlat va rangli metallardan tayyorlanadi. ularning asosiy quymakorlik xossalari – bu kam kirishuvchanlik; yuqori oquvchanlik; mayda donali bir tekis struktura hosil qilish; kristallanish davrida metall hajmini kichrayishi metallning kirishuvchanligi deyiladi. chiziqli va hajmiy kirishish qiymatlari ajratiladi. chōyanlar - 0,9…1,3%; uglerodli pōlatlar -2,0…2,5%; alyuminiy qotishmalarida - 1,7…2,0% ga kirishadi. quymakorlik –bu quyma shaklini takrorlaydigan qolipni tayyorlab, unga suyultirilgan metalni quyib, qolipni ajratib quyma olish jarayoni. oquvchanlik temperatura qutarilishi bilan oshadi. yuqori oquvchan - kul rang chōyan, alyuminiy-kremniy qotishmalari, kremniyli latun kabi qotishmalar. ōrta …

2 / 19

avjud: qumli qoliplarda, metall qoliplarda, qobiqli qoliplar yordamida, eruvchan modellar yordamida, bosim ostida, markazdan qochma usuli yordamida quymalarni olish. bularning ichida eng ko’p ham donalab, ham ko’plab ishlab chiqarishda qo’llanadigan usul – qumli qoliplarda quymalarni olish jarayoni. * §2. qumli qoliplarda quyma olish jarayoni. quymalar olish uchun suyultirilgan metall quyma shakliga va o’lchamlariga yaqin qilib tayyorlangan qolipga metall kanallar sistemasi orqali quyiladi. qoliplar ish muddatiga ko’ra bir marta, bir necha dona quyma va ko’plab quymalar olishga yaroqli xillarga ajratiladi. bir marta quyma olishga yaroqli qoliplar asosi kvarts qumi, gil va tegishli xossalarga erishish uchun qo’shiladigan materiallar (grafit, yog’och qipig’i, mazut, moy, komir kukuni) suv bilan qorishtirib tayyorlanadi. * quymalar olishda foydalaniladigan texnologik moslama va uskunalar model komplekti deb nomlanadi. model komplektiga model, model plitasi, sterjen qutilari, quyish sistemasi modellarining elementlari qiradi. model. model yordamida qolip materialiga uni tashqi shaklining izi tushirilib qolip tayyorlanadi. shuning uchun modelning tashqi shakli quymaga mos …

3 / 19

olish jarayonida detal o’lchamlariga yaqinroq quyma olinadi. qobiqli qoliplarni tayyorlash uchun kvarts qumi 5-6% pulver bakelit (smolaning bir turi) bilan aralashtiriladi va quyida keltirilgan ketma-ketligida qobiqli qolip tayyorlanadi. * qutiga qolip aralashmasi to’kiladi, ustiga 220…250°s ga qizdirilgan metall model bilan model plitasi o’rnatiladi (model quti icihga qaratilgan). keyin quti model plitasi va qolip aralashmasi bilan birga 180° ga ag’dariladi va bu holatda 15-20 soniya turadi. bu vaqt davomida model ustida 6-10 mmli erigan smola hisobiga qobiq paydo bo’ladi, quti o’z holatiga qaytganda qobiq model ustidan tushib ketmaydi. qobiq plita bilan birga 1-3 daqiqaga 250…300°s qizdiriladi va qattiqlashadi. xuddi shunday qobiqni ikkinchi yarimi tayyorlanadi. keyin qobiqlar yig’iladi va opokaga tik o’rnatiladi. suyuq metall quyilganda qobiq sinib ketmasligi uchun tashqarisiga cho’yan pitra to’kiladi. qobiqli qolihlar yordamida quyma olish usulining afzalliklari: quymaning nisbatan yuqori aniqligi; mexanizatsiya va avtomatizatsiya qollash mumkinligi; detallar yengil bo’lishi va mexanik ishlov berishni kamayishi; kamchiliklari; 1) mom eruganda zararli …

4 / 19

qoliplar metall quyishdan oldin 100...3000c temperaturagacha qizdiriladi, bu qolipni issik metall quyilganda darz ketishidan saqlaydi. quyma sirti sillik bōlish uchun uning ichki yuzalariga ōtga chidamli bōyoq yoki bōr, grafit, suyuq shisha suv aralashmasi surkaladi. metall qoliplarning ish muddatlarini oshirish uchun ular devorlardagi kanallar orqali suv bilan sovitiladi. metall qoliplar yordamida quymalar olish usuli quyidagi asosiy operatsiyalardan iborat: qolipni tayyorlash - tozalash, qolipni yig’ish, va mahkamlash; qolipni qizdirish, ichiga bōyoq surish; qolip kanallaridan suv haydash va qolipga suyuq metall quyish; quyma qotgandan keyin qolipni ochish va quymani olish; ortiqcha qismlarini kesib tashlash, quymani tozalash. * 3.3. metallarni bosim ostida quyish. metall qoliplarga suyuq metall bosim ostida beriladi. bu usul bilan yirik seriyalab va ko’plab ishlab chiqarishda misdan tayyorlangan quymalarni 30 kg gacha, alyuminiydan - 12 kg gacha olish mumkin. bosim qolipni yaxshi to’lishini, quyma yaxshi zichlanishini ta’minlaydi * bosim ostida quyish usuli quyidagi afzalliklarga ega: 1) yuqori unumdorlik (60-250 dona/soat); 2) …

5 / 19

qolip buziladi. afzalliklar: devorlari 0,5 mmli murakkab juda aniq va silliq quymalar olinadi; metallning sarfi kamayadi. kamchiliklar: qimmatbaho qurilmalar ishlatilishi; jarayonni uzoq davom etishi; yirik quymalarni olish qiyin. * 3.5. quyushning markazdan qochma usuli. markazdan qochma usul yuqori unumligi, quyma sifatining yaxshiligi, quyish sistemasi talab etilmasligi bilan ajralib turadi. bu usulning kamchiligi - faqat doiraviy shakldagi quymalarni olinish mumkin va qōshimcha uskunalar (presslar, platformani aylantiruvchi dvigatel) talab qilinadi. olinadigan quyma turiga kōra qoliplar gorizontal (suv va kanalizatsiya quvurlari) va vertikal ōqlar (shkiv, tishli ѓildirak vtulka, halqa) atrofida aylanadi. §4. quymakorlikda ishlatiladigan pechlar va qurilmalar chōyanni eritish uchun domna pechiga ōxshagan vagranka deb nomlanadigan pech ishlatiladi. vagrankada chōyan koks yordamida eritiladi. chōyanni zararli qōshimchalardan tozalash uchun vagrankaga flyus ham qōshiladi. vagranka pechi domna pechiga ōxshasa ham, unda chōyan faqat qayta eritiladi. pōlatlarni va rangli kotishmalarni suyultirish uchun kichik konvertorlar, marten pechlar, elektr pechlar ishlatiladi. * ko’plab ishlab chiqarishda qolip aralashmasi maxsus …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quymakorlik asoslari"

slayd 1 * 9 - ma'ruza. quymakorlik asoslari. quyma olishlarning maxsus usullari. §1. quyma materiallariga qo’yiladigan talablar. §2. qumli qoliplarda quyma olish jarayoni. §3. quymalarni olish usullari: 3.1. qobiqli qoliplar yordamida quyma olish. 3.2. metall qoliplar yordamida quyma olish. 3.3. metallarni bosim ostida quyish. 3.4. eritiladigan qoliplar yordamida quyma olish. 3.5. quyushning markazdan qochma usuli. §4. quymakorlikda ishlatiladigan pechlar va qurilmalar §1. quyma materiallariga qo’yiladigan talablar. quymalar chōyan, pōlat va rangli metallardan tayyorlanadi. ularning asosiy quymakorlik xossalari – bu kam kirishuvchanlik; yuqori oquvchanlik; mayda donali bir tekis struktura hosil qilish; kristallanish davrida metall hajmini kichrayishi metallning kirishuvchanligi deyiladi. c...

This file contains 19 pages in PPT format (1.2 MB). To download "quymakorlik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: quymakorlik asoslari PPT 19 pages Free download Telegram