planeta sifatida erning umumiyxarakteristikasi

PPTX 30 pages 755.2 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 755.2 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mashg'ulot turi: ma'ruza (ma'lumotli ma'ruza) mars jupiter neptune saturn venus planeta sifatida erning umumiy xarakteristikasi mavzu: er sayyorasi quyosh sistemasi. sayyoralar va ularning tuzilishi mavzu rejasi mustaxkamalash uchun savollar mashg'ulot turi: ma'ruza (ma'lumotli ma'ruza) quyosh quyoshning tuzilishi quyosh sistemasi markazida joylashgan quyosh og'irligi erdan 330 ming, diametri bo'yicha 109 barobar katta quyosh erga eng yaqin yulduz quyosh ichiga erday sharlarning milliondan ortig'i sig'adi quyoshning tuzilishi why 1 quyosh o'z o'qi atrofida sekin-asta muntazam sharqdan g'arbga tomon aylanadi quyosh o'z o'qi atrofida o'rtacha xisobda 27,27 sutkada bir marta aylanadi why 2 why 3 quyosh, galaktika markazi atrofida 200 mln. yil davomida bir marta aylanib chiqadi. sekundiga 250 km tezlik bilan. why 4 quyosh sekundiga 20 km tezlik bilan xarakat qiladi why 5 quyosh asosan vodorod va geliydan tashkil topgan. uning yuzasidagi harorat 6000o ga yaqin quyoshning tuzilishi quyoshning tuzilishi tovush tezligidagi (1200 km) raketa 14 yilda etib boradi quyosh markazida tempuratura …

2 / 30

uton) va ularning yo'ldoshlaridan iborat osmon jismlari, yana bir necha o'n ming kichik sayyora (asteroid), ko'pdan-ko'p kometa va mayda meteor moddalar birgalikda quyosh sistemasi (tizimi) ni tashkil etadi. quyosh sistemasida jismlarning haroratlarini boshqaruvchi asosiy jism quyoshdir. galaktika – quyosh sistemasidan va 150 mllyard, yulduz hamada yuulduzlararo fazodan iborat sistemadir. yuulduzlar- o'zidan yorug'lik va issiqlik chiqarib turadigan qizigan jismlardir. galaktikaning diametiri taxminan 100,000 yorug'lik yiliga teng. yorug'lik yili – nurning bir yilda bosib o'tgan yo'li bo'lib, 9460 milllirad km ga teng. galaktikadagi hamma yulduzlar galaktika markazidan o‘tadigan va galaktika tekisligiga tik bo‘lgan o‘q atrofida aylanadi. quyosh va galaktika markazida 25 ming yorug‘lik yili baravarida uzoqlikka joylashib, sekundiga taxminan 250 km tezlik bilan harakat qiladi va 200 mln yorug‘lik yilida galaktika atrofini bir marta aylanib chiqadi. buni galaktika yili deb ataladi. galaktikaning ko'rnishi yorug'lik yili – nurning bir yilda bosib o'tgan yo'li bo'lib, 9460 milllirad km ga teng. quyosh sistemasining asosiy xususiyatlari …

3 / 30

da shakillangan bo'lib, uning geosferalari vujudga kelgan. bu geosferalarga uning havo qatlami- atmosfera, suv qatlami gidrosfera- qattiq qatlami –litosfera kiradi. er sharining bu sferalari bir-biridan ajralgan holda emas, balki o'zaro uzviy aloqada va bir-biriga ta'sir etgan holda rivojlanib, taraqqiy etgan. oqibatda geografik qobiq (biosfera) hayot qobig'i vujudga kelgan. erning o'z o'qi atrofida aylanishi 01 02 03 04 er shari o'z o'qi atrofida g'arbdan sharqqa tomon aylanadi erning yana shu o'z o'qi tevaragida aylanib chiqish vaqti sutka deb aytiladi er o'z o'qi atrofini 23 soat 56 minut 4 sekundda to'la bir marta aylanib chiqadi sutka yaxlit qilib 24 soat deb olingan er aylanishining burchak hisobidagi tezligi uning hamma qismida teng, u bir soat vaqt ichida 150 siljiydi (3600:240=150 er aylanishining masofa hisobidagi tezligi bir yil emas, turli paralellar uchun turlichadir ekvator atrofida u sekundiga 464 m tezlikda aylanib katta doira hosil qilsa, undan har ikkala qutbga borgan sari aylanish tezligi sustlashadi …

4 / 30

kuch natijasida hosil bo'lgandir. ekvator ustida markazdan qochirma kuch katta, qutblarga borgan sari kamayadi, qutblarda esa nolga teng bo'ladi; yuqoridan tashlangan jism er yuziga tekkuncha sharqqa tomon bir oz og'adi. agar 158,5 mm sharqqa tomon buriladi. er shari harakat qilmaganda edi, bu jism to'g'ri tushgan bo'lur edi. er sharining o'z o'qi atrofida aylanishi tufayli shamollar va oqimlar dastlabki yo'nalishiga nisbatan shomoliy yarim sharda o'ng tomoniga, janubiy yarim sharda esa chap tomonga buriladi. oy sutkasi (24 soat 50 minut) davomida dengiz suvi ikki marta ko'tariladi va ikki marta pasayadi. demak, suv ko'tarilishi va qaytishi orasidagi vaqt 6 soat-u 12 minut, 30 sekundga teng. erning o'z o'qi atrofida aylanishi tufayli uning shimoliy va janubiy qismida o'z holatini o'zgartiradigan ikki nuqta – qutblar vujudga kelgan. o'sha ikki qutbni birlashtiruvchi chiziqlar meridianlar deyiladi. karta va globusda ekvatorning ikki tomonida unga parallel bo'lgan xayoliy doiralar chiziladi. bu doiralar parallellar deyiladi. er sharidagi o'sha ikki qutbdan …

5 / 30

duzgi qismining o'ta isib ketishidan, aksincha, tungi qismining sovib ketishidan saqlaydi. erning sutkalik ritmikligi o'z navbatida tabiat elementlariga, xususan, absolyut va nisbiy namlikning sutka davomida o'zgarib turishiga, yashil o'simliklarda fotosintez jarayonining sutkaning yorug' qismida bo'lishiga va inson organizmining hayot faoliyatiga ham ta'sir etadi. chunki erning sutkalik ritmikligi tufayli insonlarning yashashi uchun optimal sharoit vujudga kelib, kunduzgi aktiv ish faoliyatidan so'ng uxlab dam oladigan tun boshlanadi. erning sutkalik ritmiklik jarayoni tufayli ba'zi hayvonlar kunduzgi aktiv hayot kechirib, kechasi dam olsa, ba'zilari aksincha, tunda juda aktivlashadi. erning yillik harakati erning quyosh atrofida bir marta aylanib chiqish davri 365 kun 5 soat 48 minut 46 sekundga teng erning quyosh atrofida to'la bir marta aylanib chiqishi uchun ketgan vaqt yil deb aytiladi erning quyosh atrofida aylanadigan yo'li orbita deb yuritiladi va uning uzunligi 930 mln. km ga teng. har yili 11 minut 14 sekund xato bo'ladi er quyosh atrofida aylanayotganda o'z orbita tekisligiga (660 …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "planeta sifatida erning umumiyxarakteristikasi"

mashg'ulot turi: ma'ruza (ma'lumotli ma'ruza) mars jupiter neptune saturn venus planeta sifatida erning umumiy xarakteristikasi mavzu: er sayyorasi quyosh sistemasi. sayyoralar va ularning tuzilishi mavzu rejasi mustaxkamalash uchun savollar mashg'ulot turi: ma'ruza (ma'lumotli ma'ruza) quyosh quyoshning tuzilishi quyosh sistemasi markazida joylashgan quyosh og'irligi erdan 330 ming, diametri bo'yicha 109 barobar katta quyosh erga eng yaqin yulduz quyosh ichiga erday sharlarning milliondan ortig'i sig'adi quyoshning tuzilishi why 1 quyosh o'z o'qi atrofida sekin-asta muntazam sharqdan g'arbga tomon aylanadi quyosh o'z o'qi atrofida o'rtacha xisobda 27,27 sutkada bir marta aylanadi why 2 why 3 quyosh, galaktika markazi atrofida 200 mln. yil davomida bir marta aylanib chiqadi. sekundiga 250 ...

This file contains 30 pages in PPTX format (755.2 KB). To download "planeta sifatida erning umumiyxarakteristikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: planeta sifatida erning umumiyx… PPTX 30 pages Free download Telegram