tabiiy fanlar nazariyasining metodikasi

PPTX 21 pages 221.3 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 221.3 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint tabiiy fanlar nazariyasi va metodikasining predmeti, maqsad va vazifalari va tadqiqot metodlari. tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanishi. r e j a: 1. tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanish tarixi. 2. tabiiy fanlarning maqsadi va vazifalari 3.boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlari sohasidagi tadqiqot metodlar 4.boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlarining ta’limiy-tarbiyaviy vazifalari “tabiiy fanlar” fanining rivojlanish jarayoni 6 bosqichga bo’linadi: 1-bosqich. eramizgacha bo’lgan viii-vi asrlarni o’z ichiga oladi. “tabiatshunoslik” fani rivojlanishining birinchi bosqichini shu kungacha aytilgan barcha fikrlarni inkor qilgan holda “avesto” ma’lumotlariga asoslanib, “avesto”ni astronomiya, tabiat, ekologiya, qishloq xo’jaligi va tabiat haqidagi ilmlar birinchi bo’lib yozib qoldirilganini bilamiz. “avesto” faqat diniy tushunchalar haqidagi bitiklardan iborat emas, balki yuqorida qayd etilgan fanlarning dastlabki ildizlari yozilgan manba hamdir. 2-bosqich. eramizgacha bo’lgan v-i asrlarni o’z ichiga oladi. ma’lumki, “tabiatshunoslik” fani yoki dunyoviy fanlar haqidagi ilmiy tasavvur va kuzatishlar gretsiyada rivojlandi. grek olimlari “tabiatshunoslik” faniga ilmiy asos soldilar. eramizgacha bo’lgan iv asrda aristotel, platon, ptolomey dunyoning …

2 / 21

an biri ahmad ibn nasr jayxoniydir. viii-ix asrlarda bu ulug’ inson markaziy osiyo, xitoy, hindiston mamlakatlarining o’simliklar va hayvonot dunyosi haqida qimmatli ilmiy fikrlar, shuningdek, shu mintaqalarda tarqalgan o’simlik va hayvonlardan aholi tomonidan foydalanilishi va ularning insonlar hayotidagi ahamiyati haqida yozib qoldirilgan. 4-bosqich. xv va xviii asrlarda kopernik, g.galiley, i.nyuton, i.v.lomonosov, p.s. pallas, a.g.verner, s.geyls, ch.darvin, k.volf, j.lamark va boshqalar tomonidan tabiatshunoslikni o’rganish borasida inqilob yoki buyuk kashfiyotlar qilindi: ilmiy tarjribalar boshlandi, muomalaga “tabiatni o’rganuvchilar” atamasi kirib keldi. bu olimlar tomonidan tabiiy fanlardan-kimiyo, biologiya, fizika, geologiyaning birinchi tabiiy-ilmiy poydevoriga asos solindi. tabiat haqidagi fanlarning empirik qonuniyatlari aniqlandi. xviii asrlarda yevropa mamlakatlarida birinchi akademiyalar va keng qamrovda bilim beradigan universitetlar ochildi. tabiiy fanlarga qiziqish doirasi juda kengaydi. tabiiy fanlar asrdan-asrga shu tarzda rivojlanib bordi. 5-bosqich. xix asrga kelib, tabiiy fanlar har tomonlama taraqqiy etdi, endi yerda hayotning paydo bo’lishi, turlar, tabiiy tanlanish, o’simliklar sistematikasi haqida ilmiy asarlar yozildi, hujayra kashf qilindi, …

3 / 21

iz va aniq qonunlarsiz o’z holigacha rivojlanishi, dunyoning paydo bo’lishidagi global evolyutsiyaning aniqlanishi kabi qonuniyatlar ilmiy jihatdan amaliy fanlarda aksini topdi. tabiiy fanlar ta’limi deganda- o’quvchilarga tabiiy va iqtisodiy-ijtimoiy komplekslarning tuzilishi va asosiy qonuniyatlari haqida bilimlar beradigan geografiya fanlari tizimiga aytiladi. tabiiy fanlar ta’limi metodikasi esa maktablarda va kasb-hunar kollejlarida tabiiy geografiya, iqtisodiy geografiya va boshqa maxsus geografiya fanlarini o’qitish jarayonini o’rganadigan va pedagogika fanlari tizimiga kiradigan fandir. tabiiy fanlar o’qitish metodikasi fani quyidagi nazariy va amaliy metodologik muammolarni tadqiq qiladi: tabiiy fanlar o’qitish metodikasining predmeti, tadqiqot usullari, rivojlanish tarixi; b) tabiiy fanlar o’qitish metodikasining maqsad va vazifalarini umumiy va alohida predmetlar bo’yicha aniqlash; v) ta’lim va tarbiyaning birligini amalga oshirish; yuqoridagilardan quyidagi xulosalarni keltirish mumkin: - yer sayyorasi va undagi tabiat hamda hayot shakli insonga ma’lum bo`lgan olamda yagonadir; - tabiiy borliq inson va jamiyatning yagona moddiy negizidir; - tabiat, inson va jamiyatni yaxlit tizim deb qarab, ularni birgalikda …

4 / 21

o’rganadigan va ishlab chiqadigan masalalar doirasiga quyidagilar kiradi: tabiiy fanlar o’quv fanlar bo’yicha chuqur va atroflicha bilim berish; - maktab geografiyasining ta’limiy, tarbiyaviy va rivojlantirish imkoniyatlarini ochib berish; maktab geografiyasining mazmunini zamon talablariga mos ravishda yanada takomillashtirish; - maktab geografiyasi mazmuni va tuzilishida zamonaviy fan yutuqlarini aks ettirish; - geografiya darslarini tuzilishi, o’lchamlari va turlarini yanada takomillashtirish; - geografiya o’qitishni yangi pedagogik va va axborot texnologiyalarini ishlab chiqish va amalda qo’llash; - geografik ekskursiyalar, tadqiqotlar o’tkazish texnologiyasini yanada takomillashtirish; tabiatshunoslik botanika anatomiya gigiyena psixologiya fiziologiya zoologiya geografiya tabiiy fanlar o’qitish metodikasi qator tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy hamda gumanitar fanlar bilan o’zaro bog’langan nazariy tadqiqot metodlari. nazariy tadqiqot metodlariga adabiyotlar va geografik haritalarni tahlil qilish, statstik-matematik, tarixiy, qiyosiy va tizimli usullar kiradi. adabiyotlar bilan ishlash metodi.har qanday ilmiy ish shu sohada e’lon qilingan adabiyotlarni o’rganish, tahlil qilish va umumlashtirish bilan boshlanadi. mazkur metod yordamida boshqa tadqiqotchilar tomonidan olingan ma’lumotlar to’planadi, o’rganiladi va …

5 / 21

biiy fanlarga yo'naltirilgan variativ o'quv rejalari joriy etilishi belgilandi. ya'ni maktablarda asosiy o'quv rejasidan tashqari, kimyo va biologiyaga qiziqqan yigit-qizlar bitta sinfga jamlanib, ularga ushbu fanlarni ko'proq o'qitishga maktablarga imkoniyat berildi. ikkinchisi, maktablarda kimyo-biologiya fanlarini o'qitish dasturi ko'rib chiqildi. lekin birinchi bosqichdagi eng asosiy ish bu — birinchi va oltinchi sinflarda tabiiy fanlarni o'qitishning yo'lga qo'yilganidir. tabiiy fanlar yagona bir jamlanmaga olinadi, yagona science yoki "tabiiy fan" degan fan doirasida umumlashtiriladi, mantiqiy ketma-ketlik ta'minlanadi. tabiiy fanlar 6-sinfgacha yagona, ya'ni bitta fan doirasida o'qitiladi. 7 sinfdan keyin esa biologiya, kimyo, fizika, geografiya fanlari alohida ajratilib o'qitiladi. statistik- matematik metodlar. o’qitish metodikasi bo’yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalarini hisobga olish va ularni umumlashtirish maqsadida ko’rsatiladi. miqdoriy ko’rsatgichlarni tanlash ularni tartibga keltirish va tahlil qilish metodik tadqiqotlarda katta ahamiyatga ega. chunki ular juda ko’p pedagogik tadqiqotlarning o’lchami hisoblanadi.masalan, muayyan mavzuni o’qitish samaradorligini aniqlash maqsadida o’tkazilgan tajriba-sinov natijalari. miqdoriy ko’rsatgichlar yordamida tarbiya va o’qitishda qo’llaniladigan …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy fanlar nazariyasining metodikasi"

prezentatsiya powerpoint tabiiy fanlar nazariyasi va metodikasining predmeti, maqsad va vazifalari va tadqiqot metodlari. tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanishi. r e j a: 1. tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanish tarixi. 2. tabiiy fanlarning maqsadi va vazifalari 3.boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlari sohasidagi tadqiqot metodlar 4.boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlarining ta’limiy-tarbiyaviy vazifalari “tabiiy fanlar” fanining rivojlanish jarayoni 6 bosqichga bo’linadi: 1-bosqich. eramizgacha bo’lgan viii-vi asrlarni o’z ichiga oladi. “tabiatshunoslik” fani rivojlanishining birinchi bosqichini shu kungacha aytilgan barcha fikrlarni inkor qilgan holda “avesto” ma’lumotlariga asoslanib, “avesto”ni astronomiya, tabiat, ekologiya, qishloq xo’jaligi va tabiat haqidagi ilmlar birinc...

This file contains 21 pages in PPTX format (221.3 KB). To download "tabiiy fanlar nazariyasining metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy fanlar nazariyasining me… PPTX 21 pages Free download Telegram