xayol va xotira

DOCX 24 pages 134.5 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.5 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

6-mavzu: xayol va xotira reja: 6.1.xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. 6.2.xayol turlari va jarayonlari. 6.3.xayol va ijodkorlik. 6.4.xayolning individual xususiyatlari va rivojlanishi 6.5. xotira haqida tushuncha va uning nerv fiziologik asoslari. 6.6. xotiraning psixologik nazariyalari. 6.7. xotira jarayonlari va turlari. 6.8. xotirani o`rganish metodlari va amaliy tavsiyalar. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 1. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 1. drujinina v.. “psixologiya “. uchebnik. “piter”, 2003. 1. bolotova a.k., makarova i.v. prikladnaya psixologiya: uchebnik dlya vuzov. –m., aspekt press, 2002. – 383s. 1. psychology david g. myers hope college holland, michigan tayanch tushunchalar: xayol - odamning ongida ilgaridan bor bo‘lgan vaqtli aloqalarning qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo‘shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilish. agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. giperbolizatsiya – obrazlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish shuningdek, alohida qismlarni o‘zgartirishdir. urg‘u …

2 / 24

etadi. 6.1. xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. idrok, xotira va tafakkur bilan bir qatorda inson hayotiy faoliyatida xayol ham muhim o‘rinni egallaydi. xayol bilish jarayoni bo‘lib, unda voqelik vositali tarzda aks etadi. aks ettirishning vosita materiallari sifatida idrok obrazlari, xotira taassurotlari namoyon bo‘ladi. tafakkur kabi xayol ham o‘tmish tajribasini qayta ishla bilan yangi bilimlarni yaratishga qaratilgan. shunday qilib, xayol – bu real voqelikni aks ettiruvchi taassurotlarni, qayta tuzish va shu asosda yangi taassurotlarni yaratish jarayoni. xayol – bu obraz, tasavvur yoki g‘oya shaklidagi yangilik yaratishning psixik jarayoni. xayol obrazlari idrok obrazlari va xotira tasavvurlaridan ularda inson hali duch kelmaganlari aniqlanishi va shu tarkibda bo‘lishi bilan farq qiladi. bular inson ko‘z o‘ngida sodir bo‘lmagan va bo‘lishi mumkin bo‘lmagan hodisalar, dalillar, voqealardir. xayol obrazlari o‘zida sodir bo‘lishi kutilgan voqea va hodisalarni tutishi mumkin. shu bilan birga, xayollarda kashf etilgan yangilik doimo haqiqatda mavjud bo‘lganlar bilan u yoki bu darajada bog‘langan …

3 / 24

evosita amaliy harakatlarning aralashuvisiz masalalarni hal etish imkonini yaratuvchi ko‘rgazmali-obrazli tafakkurning asosi bo‘lib xizmat qiladi. xayol obrazlari faqat insonda mavjud bo‘lgan real olam obrazlarining alohida tomonlarini qayta ishlab chiqish yo‘li bilan yaratiladi. xayol doimo insonning amaliy faoliyatiga yo‘naltirilgan bo‘ladi. inson biror harakatni amalga oshirishdan avval, uni qanday bajarish zarurligi va uni qanday bajarishini tasavvur qiladi. shunday qilib, u avvaldan keyinchalik sodir bo‘ladigan amaliy faoliyatda ishlab chiqariladigan moddiy jism obrazini yaratadi. xayol faoliyati inson hissiy kechinmalari va uning iroda harakatlarini tadbiq etish bilan uzviy holda bog‘langan. xayolning fiziologik asosi nerv aloqalarini dolzarblashtirish, ularning emirilishi, qayta guruhlarga qo‘shilib, yangi tizimlarga birlashishi, o‘tmish tajribada shakllanib bo‘lgan vaqtinchalik aloqalar yangi uyg‘unliklarining hosil bo‘lishidan iborat. bunda mavjud bo‘lgan vaqtinchalik aloqalarning oddiy holda dolzarblashtirilish yangilikning yaratilishiga olib bormaydi. yangilikning yaratilishi avval bir-biri bilan uyg‘unlashmagan vaqtinchalik nerv aloqalaridan hosil bo‘lgan uyg‘unlikni taqazo etadi. xayol jarayoni ikkila xabarlovchi tizimlarning hamkorlikdagi faoliyatidan iborat. bunda ikkinchi xabar tizimi – so‘z …

4 / 24

dir. xayolning ikkinchi vazifasi emotsional holatlarni boshqarishdan iborat. o‘z xayoli ko‘magida inson qisman bo‘lsada, ko‘pgina ehtiyojlarni qondirish, uning natijasida yuzaga kelgan zo‘riqishni kamaytirishga layoqatli bo‘ladi. uchinchi vazifasi xayolning inson bilish jarayonlari va holatlari, xususan, idrok, diqqat, xotira, nutq va hissiyotlarni ixtiyoriy boshqarishdagi ishtiroki bilan bog‘liq. obrazlar vositasida inson idrok, xotiralar, iboralarni boshqarish imkoniga ega bo‘ladi. to‘rtinchi vazifasi harakat ichki rejasining shakllanishi – obrazlardan foydalanib, ularni ongda bajarish layoqatidan iborat. beshinchi vazifasi – bu faoliyatni rejalashtirish va dasturlash, bunday dasturlarni tuzish, ularning bexatoligi, joriy qilish jarayonini baholash. xayol yordamida biz organizmning ko‘plab psixofizioligik holatlarini boshqarishimiz, kutilayotgan faoliyatga moyillashtirishimiz mumkin. insonning irodaviy yo‘l bilan xayol vositasida organik jarayonlarga ta’sir ko‘rsatishi, nafas olish maromi, tomir urish tezligi, qon bosimi, tana haroratini o‘zgartirishi mumkinligini isbotlovchi dalillar ma’lumdir. ushbu dalillar autotrening asosida o‘z tasdig‘ini topgan. xayol turlari tasniflanishining bir necha xillari mavjud, ularning har biri asosida xayolning ahamiyatga molik belgilari: faollik, inson maqsadlari bilan aloqasi, …

5 / 24

ijodkor bo‘ladi. yaratuvchi xayol – bu ma’lum inson uchun biror yangilikni so‘z orqali ta’riflash yoki uni shartli ravishda aks ettirish (chizma, notali yozuv va boshqalar) ga tayangan holda tasavvur qilish. xayolning bu turi insonning turli xil faoliyatida, shu bilan birga, ta’limda ham keng qo‘llaniladi. xuddi shunday, yaratuvchi xayol ishchiga mehnat operatsiyalarini chizmalar bo‘yicha bajarishga yordam beradi. ijodiy xayol – bu yangi obrazlarni tayyor ta’riflar yoki shartli tasvirlarga tayanmagan holda yaratish. xayolning bu turi davomida inson mustaqil holda boshqa odamlar yoki jamiyat uchun qadrli bo‘lgan, faoliyatning aniq o‘ziga xos mahsulotida gavdalangan yangi obraz va g‘oyalar yaratadi. ijodiy xayol inson ijodiy faoliyati barcha turlarining tarkibiy qismi asosi bo‘lib hisoblanadi. antitsipatsiyaviy xayol insonning juda muhim va zarur qobiliyati – kelajakdagi voqealarni oldindan sezish, harakatlarining natijasini ko‘ra olish va boshqalar asosida yotadi. insonning bu qobiliyatiga binoan inson «fikriy nigoh» yordamida kelajakda o‘zi, boshqa odamlar yoki atrofdagilar bilan nimalar sodir bo‘lishini ko‘ra oladi. sust xayol …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayol va xotira"

6-mavzu: xayol va xotira reja: 6.1.xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. 6.2.xayol turlari va jarayonlari. 6.3.xayol va ijodkorlik. 6.4.xayolning individual xususiyatlari va rivojlanishi 6.5. xotira haqida tushuncha va uning nerv fiziologik asoslari. 6.6. xotiraning psixologik nazariyalari. 6.7. xotira jarayonlari va turlari. 6.8. xotirani o`rganish metodlari va amaliy tavsiyalar. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 1. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 1. drujinina v.. “psixologiya “. uchebnik. “piter”, 2003. 1. bolotova a.k., makarova i.v. prikladnaya psixologiya: uchebnik dlya vuzov. –m., aspekt press, 2002. – 383s. 1. psychology david g. myers hope college holland, michigan tayanch tushunchalar: xayol - o...

This file contains 24 pages in DOCX format (134.5 KB). To download "xayol va xotira", click the Telegram button on the left.

Tags: xayol va xotira DOCX 24 pages Free download Telegram