меркантилизм ва гарб давлатларида классик иктисодий мактабнинг вужудга келиши

DOC 109.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413565597_59648.doc меркантилизм ва ғарб давлатларида классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши режа: 1. меркантилизмнинг вужудга келиши, мазмуни, ижтимоий - иқтисодий асослари ва тарихий тақдири. 2. классик (мумтоз) иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишининг тарихий шарт-шароитлари. 3. физиократизм иқтисодий таълимоти. 1. меркантилизмнинг вужудга келиши, мазмуни, ижтимоий-иқтисодий асослари ва тарихий тақдири. юқорида кўриб ўтилган биринчи мавзуда бойликнинг ҳалқ моддий фаровонлигининг асоси мехнат, ер, дехқончилик, чорвачилик ва ҳунармандчилик деб уни ҳар томонлама асослаб келинди, лекин xv асрга келиб аҳвол кескин ўзгарди. аввало феодал тузимнинг емирилиши, товар - пул муносабатларининг ўсиши, фан ва маданиятнинг ривожи, айниқса янги ерларнинг очилиши, буюк географик кашфиётлар, мустамлакачилик тузимининг пайдо бўлиши, айниқса савдо - сотиқнинг ривожланиши, бошқа янги таълимотнинг пайдо бўлишига сабаб бўлди, ноэквивалент савдо туфайли метрополия колониялари ҳисобига беқиёс бойиди. ана шу ўзгаришлар асосида иқтисодий таълимотларда меркантилизм вужудга келди. "меркантилизм" сўзи италиянча бўлиб, савдогар деган маънони билдиради. меркантилизм синфий жиҳатдан савдо капиталини ҳимоя қилади. европада олтин ва кумушнинг етишмаслиги, ҳиндистонда нодир …

н бу қитъанинг номи бошқа бир денгизчи - америго веспуччи номига қўйилди, аммо бу қитъадаги бир давлатга колумбия номи берилди. ҳиндистонни қидириш давом этиб, 1498 йилда васко да гама ҳиндистонга олиб борувчи биринчи денгиз йўлини кашф этди. магеллан бутун дунё бўйлаб саёхатга чиқиб, янги ерлар, ороллар кашф этди ва улар қисқа вақт ичида европа давлатларининг мустамлакасига айланди. кўплаб олтин ва кумуш конлари очилди. янги хом ашё манбалари очилиб, европага пахта, тамаки, кофе, какао келтирила бошланди. капитализмнинг шаклланиши ва ривожи учун капиталнинг дастлабки жамғариш жараёни кучайди, унга қулай имконият яратилди. савдо-сотиқ ривожланди, савдо компанияларининг роли беқиёс ўсди. меркантилизм ривожида икки даврни алоҳида ажратиш мумкин: 1. илк меркантилизм ёки монетаризм (xv-xvi) ривожланган меркантилизм (ёки мануфактура даври) биринчи давр монетар, яъни олтин ва кумуш пуллар тўплаш даври ҳисобланади. бунда пул баланси сиёсати олиб борилган. қимматбаҳо металларни ташқарига олиб чиқиш ман этилган. савдогарларга олиб чиқилган товарнинг бир қисмига пул (олтин) олиб келиш мажбурияти юклатилган. …

ини паст даражада ушлаб туриш, актив савдо баланси бўлишга эришиш; мануфактуранинг ривожланиши, мамлакатлардан келтирилган арзон, кўп ва сифатли хом ашё ҳисобига рўй берди. ноэквивалент алмашув оқибатида метрополия бойиб борган. англия ўзидан 120 марта катта бўлган ерларни колонияга айлантирган ва улардан усталик билан фойдаланган. илк меркантилизм даврида олтин чақалар атайлаб ишдан чиқарилган, фақат ички савдо оборотини олиб бориш учун мумкин бўлган. бу сиёсатнинг муҳим номаёндалари англияда у.стадфорд, италияда т.скаруффилардир. ривожланган меркантилизм xvi асрнинг иккинчи ярмида пайдо бўлди ва xvii асрнинг ўрталарида асосан англияда авж олди. унинг асосий мафкурачиси томас манн (1571-1641) эди. унинг фикрича, пул ташқи савдо оборотида бошланғич пунктни ташкил этади, яъни п-т-п. т.манннинг фикрича, ҳар бир савдогар капиталист ўз пулини маълум фойда олиш учун оборотга қўяди ва шу йўл билан бойийди. савдо балансини ошириш учун ишлаб чиқариш харажатларини камайтиришга эътибор берилди, бунда биринчи навбатда ишчиларни иш ҳақини чеклаш ва умуман ҳалқни турмуш даражасини пасайтириш керак деб топилди. томас манннинг …

сосан ва кўпроқ савдо капитали сифатида қаралган ва асосий иқтисодий категория алмашув қийматига катта эътибор берилган. меркантилистлар қийматнинг мехнат назариясини ривожлантирадилар. уларнинг фикрича, капиталнинг ўсиши, жамғарилиши алмашув туфайли, ташқи савдо туфайли рўй берди - дейдилар. меркантилизм бу даврда ҳалқ манфаатидан йироқ сиёсатни олиб бораётганлиги очиқ маълум бўлиб қолди. меркантилизм таълимот сифатида, иқтисодий сиёсатдаги йўналиш сифатида ҳам турлича эскираётган феодал муносабатларга қарама - қарши ва янгича буржуазиянинг қулаши орқали ўз даври учун прогрессив бўлган илк капитализмнинг шаклланишига яхши имконият яратди. аммо францияда людовик xiv ва кольберт томонидан мануфактурани кўпайтириш усули миллат саноатни ривожланиши учун эмас абсалютизмни мустахкамлаш, қиролни ҳимоялашга қаратилган. меркантилизм билан бирга сиёсий иқтисод тушинчаси ҳам кириб келди. бу тушинча франциялик антуан монкретьен сьер де ваттевиль томонидан киритилди. (1565-1621). у 1615 йилда "сиёсий иқтисод трактати" китобини ёзди. англияда қишлоқ хўжалиги ва саноатда капиталистик ўзгаришлар эрта амалга ошган ва бунга меркантилизм ҳам ёрдам берган бўлса, францияда янги меркантилизм сиёсати хукумат аъзоси, …

ат бойлиги олтин ва кумуш заҳираларидангина иборат бўлмай, ер, қурилиш ва бошқа кўплаб истеъмол молларидан иборатдир. масалан, в.петти англиянинг xviii аср охиридаги пул миқдорига баҳо бериб, бу пуллар барча мулкнинг 3 фоизидан камроқ эканлигини исботлаб берди. актив савдо баланси фақат вақтинча самара беради. 1630 йилда т.манннинг ўзи ҳам мамлакатга қимматбаҳо металларнинг оқиб келишини ва "қимматроқ сотиш, арзонроқ олиш" доктиринаси мамлакатнинг ўзига қарши эканлигини тушинди. таниқли инглиз иқтисодчилари р.кантильон (1680-1734) ва д.юм (1711-1776)лар ҳам меркантилистлар ғоясининг нотўғри эканлигини исботлаб бердилар. алоҳида мамлакатда ҳар бир қўшимча олтин қазиб олиш ҳажмлари бошқа мамлакатларга нисбатан ички баҳолар даражасини оширади. импортнинг экспортдан ортиқчалиги оқибатида олтиннинг оқиб кетиши билан қопланиши керак. меркантилистларнинг ғояларини амалда жорий қилиш қандай оқибатларга олиб келиши мумкинлигини жон ло тарихий тажрибаси мисолида кўришимиз мумкин. меркантилист жон ло (1671-1729) ўзининг "пул савдони рағбарлантиради" деган асосий ғоя билан қоғоз пулларни юқори даражага кўтарган ва 1705 йилда унинг "пул ва савдо тахлили" асарида "....бахоларда фойда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "меркантилизм ва гарб давлатларида классик иктисодий мактабнинг вужудга келиши"

1413565597_59648.doc меркантилизм ва ғарб давлатларида классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши режа: 1. меркантилизмнинг вужудга келиши, мазмуни, ижтимоий - иқтисодий асослари ва тарихий тақдири. 2. классик (мумтоз) иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишининг тарихий шарт-шароитлари. 3. физиократизм иқтисодий таълимоти. 1. меркантилизмнинг вужудга келиши, мазмуни, ижтимоий-иқтисодий асослари ва тарихий тақдири. юқорида кўриб ўтилган биринчи мавзуда бойликнинг ҳалқ моддий фаровонлигининг асоси мехнат, ер, дехқончилик, чорвачилик ва ҳунармандчилик деб уни ҳар томонлама асослаб келинди, лекин xv асрга келиб аҳвол кескин ўзгарди. аввало феодал тузимнинг емирилиши, товар - пул муносабатларининг ўсиши, фан ва маданиятнинг ривожи, айниқса янги ерларнинг очилиши, буюк географик кашфиётлар, мустамлак...

DOC format, 109.0 KB. To download "меркантилизм ва гарб давлатларида классик иктисодий мактабнинг вужудга келиши", click the Telegram button on the left.

Tags: меркантилизм ва гарб давлатлари… DOC Free download Telegram