hujayra yadrosi

DOCX 1 page 925.4 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 925.4 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

hujayra yadrosi . dnk va rnk larning tuzilishi va vazifalari.oqsil biosintezi. dnk va rnk larning tuzilishi va vazifalari. yadroning biologik ahamiyati, ikkita muhim jarayonlarini bajarishi hisoblanadi: replikatsiya –ikkiga bo’linish va hujayra avloddan avlodga o'tkazish. transkripsiya- dnk va rnk larning sitoplazmaga o’tishi. yadroning rivojlanishiga qarab hamma hujayralar 3 guruhga bo’linadi: 1) prokariotik, 2) mezokariotnye 3) eukaryotik: yadro qurilma tashkil etish tabiatan, hujayralar barcha 3 guruhga bo'linadi. sylvia s. mader. human biology. chapter 18. pages 419-442 xromasomlar. mitotik sikl. mitoz.meyoz. hujayralarning bir bo‘linishidan ikkinchi bo‘linishigacha yoki uning o‘limigacha bo‘lgan davr hujayra sikli deyiladi. hujayra sikli: 1. tinim davri; 2. mitoz sikli; 3. funksiyalarini bajarish davrlaridan tashkil topadi. hujayralar bo'linish xususiyatlariga qarab har xil bo‘ladi. ayrim hujayralar ko'payish xususiyatiga ega bo‘lmaydi, chunki ular doimiy faol hamda funksional takomillashgan hujayralardir. boshqa hujayralar esa doimo bo‘ linib, o`lgan, o ‘ z faolligini yo‘qotgan hujayralar o'rnini to‘ldirib turadi. mitoz sikli mitozdan va interfazadan tashkil topadi. h …

2 / 1

k sining m iqd oriy ikk ilan ishi (replikatsiya) kuzatiladi. hujayralarda dnk miqdori 2c dan 4c ga ortadi. postsintez g2 davrida bo‘linish duki asosiy oqsili — tubulin sintezlanadi. to‘qimalarda vaqtincha yoki butunlay bo'linish xususiyatini yo‘qotgan (g0 — davridagi) hujayralar ham uchraydi. bunday hujayralar ko‘pincha kambial yoki o‘zak hujayralar bo‘ladi. ayrim hujayralar ma’lum vaqt funksional faol bo‘lib turib, so‘ng degeneratsiyaga uchraydi (teridagi m uguzlanuvchi epiteliy hujayralari). hujayralar ikki xil usulda bo‘linib ko‘payadi (mitoz va meyoz): mitoz murakkab bo‘linish bo‘lib, asosan somatik hujayralarga xosdir0‘rganishni osonlashtirish uchun mitoz to‘rt bosqichga bo'lib o'rganiladi: profaza, metafaza, anafaza, telofaza profazada xromosomalar spirallashishi boshlanadi. sentrosoma sentriola la ri hujayra qutblariga tarqalib, ular orasida mikronaychalar tortiladi, mitoz k alavasi (d u k i) h osilbo‘ ladi. profaza oxiriga kelib, yadro qobig‘i erib ketadi, yadrocha ko‘rinmay qoladi. har bir xromosoma o‘zining sentromerasi bilan kalava iplariga birikadi. metafaza oxiriga kelib, har bir xromosomada ikkita xromatida yaqqol ko‘rinadi. anafazada xromosomalar xromatidalarga …

3 / 1

ra xayoti uchun kerakli barcha funksiyalarni amalga oshiradi. yadro bulinishidan oldin, dnk (oqsil bilan birikkan) yadro ichidagi massa, xromatin deb ataluvchi ingichka ipchalar aralashadi. interfaza rasmda xujayra qismining ko‘p qismi interfazada o‘tadi. bu paytda xujayra organellalari odatdagidek ishlaydi. keyin xujayra bo‘linishga tayyorlanadi. xujayra kattalashib, o‘sadi, organella va xromatinlar soni ikki karra ortadi, xuddi dnk sintezidek. interfaza 3ta stadiyaga bo‘linadi: g1 dnk sintezidan oldingi stadiya; s stadiyasi dnk sintezini o‘z ichiga oladi; g2 dnk sintezidan keyingi stadiya. dnk sintezi boshlanmasdan boradigan interfaza – “interval” s stadiya. biz o‘sish bu stadiyalarda boradi deb bilamiz, lekin s davrni biz “o‘sish” uchun turuvchi davr deb xisoblaymiz. keling stadiyalarda nima jarayon borishini ko‘rib chiqamiz. interfaza rasmdagadek xujayra qismining ko‘p qismi interfazada o‘tadi. bu paytda xujayra organellalari odatdagidek ishlaydi. keyin xujayra bo‘linishga tayyorlanadi. xujayra kattalashib, o‘sadi, organella va xromatinlar soni ikki karra ortadi, xuddi dnk sintezidek. interfaza 3ta stadiyaga bo‘linadi: g1 dnk sintezidan oldingi stadiya; s …

4 / 1

yradagi xamma dnk larda bo‘ladi. dnk replikatsiyasi sodir bo‘ladi, xar bir xromosoma bir xil 2 ta dnk qo‘sh zanjiridan tuzilgan. bu molekulalar qiz xromatidlarda joylashgan. g2 stadiya. xujayrada bo‘linish uchun oqsil sintezlanadi, bunday oqsillar mikronaychalarda bo‘ladi. mikronaychalarning xujayra bo‘linishidagi roli keyingi bo‘limda yozilgan. xujayralarda interfaza vaqti xar xil bo‘ladi. ba’zi xujayralar, nerv va muskul xujayralarida xujayra sikli tugamaydi va doim g1 davrida bo‘ladi. bu xujayralar g0 stadiyasiga o‘tadi deb ko‘rsatilgan. embrion xujayralarida g1 qisqa vaqtda o‘tadi mitoz va sitokinez interfazadan keyin , xujayra, xujayra siklining bo‘linish davriga o‘tadi. xujayra bo‘linishi ikta stadiyadan iborat: m (mitoz uchun) va sitokinez. mitoz bu yadro bo‘linishining turi. mitoz bu karrali bo‘linish ekanligini eslaymiz, chunki xar bir yangi yadro oldingi xujayradek bir xil sondagi va turdagi xromosomalardan tashkil topgan. sitokinez bu sitoplazmaning bo‘linishi. mitozda aloxida xromosomalarning qiz xromatidlari ikta qiz yadrolarga ajraladi. sitokinezda 2ta qiz xujayra xosil bo‘ladi. sutemizuvchi xujayralarida odatda mitotik stadiyaga taxminan 4 …

5 / 1

riga o‘tish yacheykalarida qatnashishi kerak. rasm. xujayra siklining stadiyalari. bundan tashqari, xujayra dnk sining butunligi xam tekshiriladi. agar dnk buzilgan bo‘lsa, r53 oqsili bu chekpointlarda xujayra siklini to‘xtatadi va dnk tiklanishni boshlaydi. agar bu jarayon bo‘lmasa, buning oqibati apoptozga olib keladi. xujayrada dnk replikatsiyasi bo‘lganligi tekshirilgungacha, g2 chekpointlarida tezda xujayra sikli to‘xtatiladi. bundan tashqari, agar dnk quyosh nurlari yoki x-nurlar ta’sirida zararlangan bo‘lsa, bu paytda xujayra sikli bu chekpointlarda to zararlangan dnk tiklangungacha qamrab olinadi, shuning uchun bu qiz xujayraga o‘tkazilmaydi. boshqa chekpointlar mitotik stadiyada faoliyat ko‘rsatadi. xromosomalar o‘qga to‘g‘ri birikkanligiga ishonch xosil qilishda, sikl metafaza va anafaza orasida sekinlashadi va aniqlik bilan qiz xujayralariga ajratiladi. tashqi nazorat. xujayra siklining nazorat tizimi plazmatik membranadan yadrodagi aloxida genlarga tarqaladi. ba’zi tashqi signallar, masalan gormonlar va o‘sish faktorlari xujayraning xujayra siklini stimullaydi. ayollar xayz siklida ma’lum davrida progesteron gormoni urug‘langan tuxum xujayralarning bachadon devoriga implantatsiyasini ta’minlovchi bachadon devori xujayralarini ishini stimullaydi. epidermal …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra yadrosi"

hujayra yadrosi . dnk va rnk larning tuzilishi va vazifalari.oqsil biosintezi. dnk va rnk larning tuzilishi va vazifalari. yadroning biologik ahamiyati, ikkita muhim jarayonlarini bajarishi hisoblanadi: replikatsiya –ikkiga bo’linish va hujayra avloddan avlodga o'tkazish. transkripsiya- dnk va rnk larning sitoplazmaga o’tishi. yadroning rivojlanishiga qarab hamma hujayralar 3 guruhga bo’linadi: 1) prokariotik, 2) mezokariotnye 3) eukaryotik: yadro qurilma tashkil etish tabiatan, hujayralar barcha 3 guruhga bo'linadi. sylvia s. mader. human biology. chapter 18. pages 419-442 xromasomlar. mitotik sikl. mitoz.meyoz. hujayralarning bir bo‘linishidan ikkinchi bo‘linishigacha yoki uning o‘limigacha bo‘lgan davr hujayra sikli deyiladi. hujayra sikli: 1. tinim davri; 2. mitoz sikli; 3. funksiyalar...

This file contains 1 page in DOCX format (925.4 KB). To download "hujayra yadrosi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra yadrosi DOCX 1 page Free download Telegram