falsafa va uning jamiyatdagi roli

PPT 32 pages 1.6 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

sozdanie prezentatsii falsafa haqiqatni izlaydi, u tabiiy-ravishda barcha tan olgan payqash, ko’rish mumkin bo’lgan zohiriy haqiqatlar bilan chegaralanib qololmaydi. ma‘ruza: 24 soat seminar: 24 soat insoniyatning buyuk ma’naviy boyligidir 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. 2.dunyoqarashning tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3.falsafa fanining predmeti, funksiyalari. reja: eskicha yashash tamoyillari asoslari o’zgarishi bilan hayotni yangicha fikrlash asosida tushuntiradigan nazariy bilimlarga ehtiyoj tug’iladi. bu masalani hal qilishda donolik haqidagi bilim hisoblangan falsafa asosiy o’rinni egallaydi. chunki jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida eskicha yashash asoslari o’zgargandan so’ng falsafa endi qanday yashash kerak, insonlar qaysi yo’ldan ketmoqda, ularning faoliyati nimaga qaratilishi lozim, inson dunyoni nima maqsadda o’rganadi, inson-dunyo, inson-jamiyat kabi masalalarni qanday biladi kabi savollarga javob qidiradi hamda shu asosida nazariy fikrlar tizimini ishlab chiqadi. fan haqiqat, din e’tiqod, huquq adolat, axloq yaxshilik, san’at go’zallik, siyosat davlat bilan shug’ullansa, falsafa donolik bilan shug’ullanadi agar falsafa so’zining kelib chiqishi (etimologiyasi)ga e’tibor bersak, uning yunon tilidagi tarjimasi “donolikni sevaman” …

2 / 32

va sabablari to’g’risidagi fan” deyilgan bo’lsa, o’rta osiyolik mutafakkir abu ali ibn sino falsafani “mutlaq borliq to’g’risidagi oliy fan” deb ta’riflagan. haqiqiy donishmand xudodir, biz donishmandlikni sevguvchilarmiz suqrot [e.a. 470-399 y] o’z-o’zini yerga urish tubanlashish, o’zligini anglash, o’zligini yuqori tutish esa donishmandlikdir, degan edi abu nasr farobiy filosofiyani «hikmatni qadrlash» deb talqin etgan. xix asrning nemis qadriyatshunos olimi i.rikkert ham shunga o‘hshash fikrni quyidagicha bayon qilgan: «odamzod olam va odam hamda hayotning qadrini anglab, ular omonat bir narsa ekanini tushuna boshlagan davrlardan falsafiy fikrlashga kirishgan. binobarin, birinchi faylasuf kim bo’lganidan qat'iy nazar, hayotni qadrlaydigan kishi bo’lgani shubhasiz. falsafa o’z tadqiqot mavzusi sifatida insonning mohiyati, jamiyatdagi ijtimoiy iqtisodiy, siyosiy, ma'naviy munosabatlarning asoslari va sabablari, borliq, materiya, tabiat taraqqiyotining eng umumiy muammolarini o’rganadi. “donishmandlik bilishgina emas, u dastavval, hayot faoliyati tarzidan iborat. haqiqiy faylasuf amaliy, hayotiy, donishmandlikning ustozidir”, - deydi kant. haqiqiy faylasuf butun donishmandlik haqidagi ta’limotga ega bo’lish bilan birga, bu …

3 / 32

zaga kelgan. miflar (yunoncha mythos – so’z, doston, rivoyat), ya’ni rivoyatlar qadimgi odamlarning birlamchi, dastlabki ma’naviy madaniyat shakllari edi. rivoyatlar barcha xalqlarda bo’lib, tabiat va jamiyatni tushunishning asosiy vositasi bo’lib hisoblanar edi. kosmologik (kosmosning, ya’ni olamning kelib chiqishi haqidagi) va kosmosmologik (kosmosning tuzilishiga tegishli) rivoyatlar olam va odamning kelib chiqishi haqidagi; inson yashayotgan dunyoning qanday tuzilganligi haqidagi; ezgulik va yomonlik nimaligi, odamlarning g’amu-tashvishlari qayerdan kelib chiqadi, o’lim nima o’limdan so’ng nima bo’ladi vd h/k odamdagi falsafiy tasavvurlarning asosi edi. falsafada va dinda masalalarning qo’yilishi va yechilishi taqqoslanar ekan, diniy masalalarda ruhoniy ilohiy asosni ustun qo’ygan holda qaraydi, faylasuf esa insonning roliga ustunlik beradi. ruhoniy hammavaqt birinchi planga xudoni qo’yadi, so’ngra inson va uning shaxsi masalalari qo’yadi, faylasuf esa inson va uning olamda tutgan o’rni masalalarni birinchi galda ilgari suradi. qadimgi dunyo mutafakkirlari tabiat hodisalarining kelib chiqishi, mohiyatini tushunib olishga intilganlar. naturfilosofiya falsafiy tafakkurning birinchi tarixiy shakli bo’lgan. aristotel umumiy falsafiy …

4 / 32

afa real hayot bilan uzviy bog’liq va doim inson borlig’ining eng muhim muammolarini anglab yetishga qarab mo’ljal oladi. hozirgi davrning muhim muammosi – globallashuv va uni falsafadagi butunlay yangi mavzu sifatida falsafiy anglab yetish zarur. falsafa insonni shaxs sifatida tarbiyalash va kamol toptirishda muhim ahamiyatga ega. falsafa faktlarni eslab qolishni o’rgatmasligi, balki mulohaza yuritish va savollarga javob berish qobiliyatini rivojlantirishi lozim. falsafadan saboqlar inson har bir masala yuzasidan mutafakkirlar fikriga murojaat etmasdan, o’zi mustaqil o’ylashni va o’z aqliga quloq solishni o’rganishini nazarda tutmog’i darkor. ayni shu sababli falsafaning vazifasi insonga muloqot qilishni o’rgatish, u o’z shaxsiyatining ahamiyatini ko’rsatishga emas, balki haqiqatning tagiga yetishga harakat qilishiga erishishdan iborat. falsafiy bilimning alohida sohalarin(falsafiy fanlarga)ga: ontologiya (yunoncha ontos-borliq, mavjudlik va logos-ta’limot, yani borliq haqidagi ta’limot yoki borliq nazariyasi.) gnosologiya (yunoncha gnosis-bilim, bilish va logos-nazariya, yani bilish nazariyasi) aksiologiya (yunoncha axios-qadrli va logos-nazariya, yani qadriyatlar nazariyasi) falsafiy antropologiya (yunoncha anthopos-odam va logos-ta’limot yani inson …

5 / 32

arash – insonning o'zini qurshagan borliqqa va o'z-o'ziga bo'lgan munosabatga nisbatan yondashuvlar tizimi, shuningdek odamlarning mazkur yondashuvlar bilan belgilangan hayotiy ideallari, e'tiqodlari, bilish va faoliyat tamoyillari, qadriyat va mo'ljallaridir. * duyoqarash – olamga va insonning olamdagi o'rniga qarash dunyoqarashning umumiy tushunchasi va uning asosiy shakllari mifologiya din falsafa insoniyat tarixida belgilanadigan dunyoqarashning uch asosiy shakli * dunyoqarashning funksiyalari: bilish funksiyasi qadriyatlarga munosabat xulq-atvorni belgilash (insonda qiziqish uyg'o- tuvchi barcha savollarni va muayyan yo'l bilan to- piluvchi javoblarni o'z ichiga oladi, bilish- odamlar dunyoqarashini boyitadi); insonning eng av- valo, o'zini oliy qadriyat ekanli- gini anglashga, so'ngra atrofida- gilarni qadr- lashga undaydi); (insonni o'z-o'zi- ni tarbiyalash jarayoni) * dunyoqarashning tuzilishi dunyoni sezish dunyoni idrok etish dunyoni tushunish bu o'zini qurshagan dunyoni sezgilar yordamida hissiy idrok etish bu atrof-borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilish inson va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqealar va jarayonlarning o'zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy faoliyati …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa va uning jamiyatdagi roli"

sozdanie prezentatsii falsafa haqiqatni izlaydi, u tabiiy-ravishda barcha tan olgan payqash, ko’rish mumkin bo’lgan zohiriy haqiqatlar bilan chegaralanib qololmaydi. ma‘ruza: 24 soat seminar: 24 soat insoniyatning buyuk ma’naviy boyligidir 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. 2.dunyoqarashning tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3.falsafa fanining predmeti, funksiyalari. reja: eskicha yashash tamoyillari asoslari o’zgarishi bilan hayotni yangicha fikrlash asosida tushuntiradigan nazariy bilimlarga ehtiyoj tug’iladi. bu masalani hal qilishda donolik haqidagi bilim hisoblangan falsafa asosiy o’rinni egallaydi. chunki jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida eskicha yashash asoslari o’zgargandan so’ng falsafa endi qanday yashash kerak, insonlar qaysi yo’ldan ketmoqda, ularning ...

This file contains 32 pages in PPT format (1.6 MB). To download "falsafa va uning jamiyatdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa va uning jamiyatdagi ro… PPT 32 pages Free download Telegram