falsafa: predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli

PPTX 38 pages 2.7 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

prezentatsiya powerpoint falsafaning predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. bo’lg’usi pedagoglarda fanni o’qitilishining nazariy-amaliy ahamiyati. reja: 1.dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. 2.dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3.falsafaning jamiyat hayotidagi funksiyalari. falsafa fani taraqqiyotining asosiy bosqichlari. 4.bo’lg‘usi pedagog va tarbiyachilar uchun fanning nazariy amaliy ahamiyati. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so‘zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an’analar orqali) avloddan avlodga o‘tuvchi bilim va inson o‘z aqliga tayanib, mushohada yuritish va borliqni tanqidiy tushunish yo‘li bilan olishi mumkin bo‘lgan bilimni farqlash maqsadida ishlatgan. hozirgacha mavjud bilimlar oddiy mehnat qurollarini yasagan insonsimon mavjudotlarning (lot. homo habilis – uquvli odam) qadimgi manzilgohlari taxminan 3-5 mln yil oldin paydo bo‘lgan, degan xulosaga kelish imkonini beradi. arxeologik va ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, qaddini tik tutib yuradigan odam yoshi taxminan 1,5 …

2 / 38

ib bora boshladi. insonda bilishga qiziqish uyg‘otadigan, mifologiya, din yoki fan javoblaridan qoniqmagan insonning o‘ziga ma’lum bilimlar va tajribaga, muayyan e’tiqod, ishonch va intuitsiyaga tayangan holda oqilona asoslangan javoblar berishga harakat qiladigan, savollar tug‘diradigan har qanday ob’ektiv va sub’ektiv borliq falsafaning predmeti hisoblanadi. falsafa – butun olam (borliq), ya’ni tabiat, jamiyat, inson va inson tafakkurining mohiyati haqidagi eng umumiy bilimlarni o‘zida ifodalab, insonning borliqqa bo‘lgan munosabatining metodologik asoslarini belgilab beradi, olam rivojlanishining eng umumiy qonunlari va muammolarini o‘rganadi hamda falsafiy dunyoqarashni shakllantiradi. falsafaning paydo bo’lishi va rivojlanishi haqida gapirishdan oldin inson dunyoqarashi haqida bilishimiz lozim.chunki falsafa ham inson dunyoqarashining bitta tarixiy shakli hisoblanadi. dunyoqarash – insonnning o‘zini qurshagan borliqqa va o‘z-o‘ziga bo‘lgan munosabatga nisbatan yondashuvlar tizimi, shuningdek odamlarning mazkur yondashuvlar bilan belgilangan hayotiy ideallari, e’tiqodlari, bilish va faoliyat tamoyillari, qadriyat va mo‘ljallaridir. dunyoqarash – bu, avvalo, inson o‘zligini va dunyoni zaruriy ravishda anglashi, tushunishi, bilishi va baholashi natijasida yuzaga kelgan …

3 / 38

l qilishidir. emotsional asos ruhiy asoslarning dunyoqarash tuzilishining eng muhim elementlari. dunyoni tushunish dunyoni idrok etish dunyoni sezish dunyoni sezish – bu o‘zini qurshagan dunyoni sezgilar yordamida hissiy idrok etishdir. bunda tuyg‘ular, kayfiyat dunyoni go‘yoki ranglarga bo‘yaydi, uning obrazini sub’ektiv, sof individual sezgilar orqali aks ettiradi. masalan, bemor odamga haddan tashqari yorug‘ bo‘lib tuyulishi mumkin bo‘lgan nur, sog‘lom odam uchun normal bo‘ladi; daltonik ranglar gammasini, ko‘rish qobiliyati normal bo‘lgan odamga qaraganda butunlay boshqacha idrok etadi. bundan dunyoni sezishning har xil, xususan optimistik, pessimistik, fojeaviy tiplari kelib chiqadi. dunyoni idrok etish – bu atrof borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilishdir. dunyoni idrok etish to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘lishi, ya’ni borliqqa mos kelmasligi mumkin. bu holda borliq noto‘g‘ri tasavvur qilinadi yoki illyuziyalar, suv parilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o‘xshash fantaziyalar paydo bo‘ladi. dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqealar va jarayonlarning o‘zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy-bilish …

4 / 38

qarash va tasavvurlari hamda ana shu ilohiy kuchlarga bo‘lgan ishonch va e’tiqodlaridir. dinning asosiy funksiyalari kommunikativ funksiyasi kompensator funksiyasi tartibga solish funksiyasi dunyoqarashni shakllantirish funksiyasi dinning asosiy ildizlari psixologik ildiz siyosiy ildiz gnoseologik ildiz din shakllari urug’-qabila dinlari jahon dinlari milliy dinlar falsafiy dunyoqarash – bu mantiqiy tahlil va umumlashtirishlar, mantiqiy muhokama va xulosa chiqarishlar, mantiqiy isbot va raddiyalar asosida nazariy fikr yuritishlar orqali dunyoni, butun borliqni tushunish va tushuntirish, izohlash va baholash tufayli hosil bo‘lgan bilim va qarashlardir fan rivojlanishining asosiy bosqichlari. miloddan avvalgi i ming yillikdan xii asrgacha bo‘lgan davr ilk fan davridir. bu davrda asrlar mobaynida avloddan-avlodga o‘tib kelgan, hayot tajribasi va mehnat faoliyati jarayonida olingan amaliy bilimlar bilan bir qatorda juda umumiy va mavhum mushohadalarga asoslangan nazariyalar xususiyatiga ega bo‘lgan tabiat haqidagi dastlabki falsafiy tasavvurlar (naturfalsafa) vujudga kela boshlagan. ilmiy bilim kurtaklari naturfalsafa doirasida uning elementlari sifatida shakllangan. matematik, astronomik, tibbiy va boshqa masalalarni yechishda foydalaniladigan …

5 / 38

ar mahsuli hisoblanadi. xvii - xviii asrlar – i- ilmiy inqilob davri bo‘lib, u klassik fan davri deb nomlanadi va xix asrgacha davom etadi. u kopernik va galiley tadqiqotlaridan boshlanib, nyuton va leybnisning fizika va matematika sohasidagi fundamental asarlari bilan o‘z cho‘qqisiga ko‘tarilgan. galiley vafoti (1642 – yil 8 – yanvar)dan so‘ng oradan bir yil o‘tgach nyuton tug‘ilgani (1643 – yil 4 – yanvar) ramziydir. fanning bu buyuk ijodkorlari yashagan davr – kashfiyotlar hamda yangi ilmiy g‘oyalarning mualliflari sxolastika va diniy dunyoqarash dogmatizmiga qarshi kurash olib borgan romantik davrdir. xvii asrda dastlabki ilmiy akademiyalar: london qirollik jamiyati (1660 – y), parij fanlar akademiyasi (1666 – y) tashkil topadi. keyinroq berlinda (1700 – y), sankt-peterburgda (1724 – y), stokgolmda (1739 – y) va yevropaning boshqa poytaxt shaharlarida ilmiy akademiyalar ta’sis etiladi. bu akademiyalarning eng yirigi - london qirollik jamiyati bo‘lib, u tashkil etilgan paytda 55 a’zodan iborat bo‘lgan. parij fanlar akademiyasi …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa: predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli"

prezentatsiya powerpoint falsafaning predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. bo’lg’usi pedagoglarda fanni o’qitilishining nazariy-amaliy ahamiyati. reja: 1.dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. 2.dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3.falsafaning jamiyat hayotidagi funksiyalari. falsafa fani taraqqiyotining asosiy bosqichlari. 4.bo’lg‘usi pedagog va tarbiyachilar uchun fanning nazariy amaliy ahamiyati. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so‘zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an’analar orqali) avloddan avlodga o‘tuvchi bilim va inson o‘z aqliga tayanib,...

This file contains 38 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "falsafa: predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa: predmeti, mazmuni va j… PPTX 38 pages Free download Telegram