майда ишлаб чикариш назарияларининг вужудга келиши ва xviii - xix асрлар

DOC 80,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413565749_59650.doc майда ишлаб чиқариш назарияларининг вужудга келиши ва xviii - xix асрлар бўсағасида янги иқтисодий йўналишларнинг пайдо бўлиши режа: 1. майда ишлаб чиқариш таълимоти пайдо бўлишининг тарихий илдизлари ва ижтимоий моҳияти. 2. п.ж.прудон капитализм иқтисодий категорияларга пусаллитларча ёндашув. 3. к.робертуснинг "социал хатлар" асарларнинг назарий мазмуни. 1. майда ишлаб чиқариш таълимоти пайдо бўлишининг тарихий илдизлари ва ижтимоий моҳияти. xviii аср охири ва xix аср бошларидаги саноат тўнтариши катта ижтимоий - иқтисодий ўзгаришларга олиб келди. машина ишлаб чиқариш вужудга келди. ижтимоий зиддиятлар кескинлашди. ишсизлик, ижтимоий ишлаб чиқаришнинг тарбиясизлиги, ижтимоий табақаланиш кучайди. капиталистик такрор ишлаб чиқариш аста - секин майда буржуазиянинг ижтимоий негизларини қўпора бошлади. капиталистик ривожланишидан орқада қолган ва майда товар ишлаб чиқариши устун бўлган шароитда саноат тўнтариши даврига кираётган мамлакатларда бу жараёнлар, айниқса, ўткир тус олди. майда буржуача сиёсий иқтисодни яратган кишилар хаёлпараст социалистларга ҳам, шунингдек, буржуа классик мактабига ҳам баб - баробар қарши турувчи таълимотни илгари суришга интилдилар. майда буржуа …

да туғилиб вояга етди. протестантлар коллегиясини битириб чиқди. женева университетида ўқиди. сиёсат билан унчалик кўп вақт шуғилланмади, франция маънавий ва сиёсий фанлари академиясининг аъзоси этиб сайланди. с.сисмонди иқтисод ва тарих фанлари соҳасида катта ишларни амалга ошириб, илмий - адабий мерос қолдирди. "тоскани қишлоқ хўжалигинининг кўриниши" (1801 й.), "савдо бойлиги ёки сиёсий иқтисод принцплари ва уларнинг савдо қонунчилигида қўлланилиши тўғрисида" (1803 й), "италия республикаларининг тарихи" (1807 й), 1818 йилда эса эдинбург энциклопедияси учун "сиёсий иқтисод" мақоласини тайёрлади. лекин "сиёсий иқтисоднинг янги ибтидолари ёки бойликнинг аҳоли нуфусига муносабатлари тўғрисида" (1819 й.) китобининг нашр қилиниши унинг шуҳратини янада оширди. кейинги йилларда "французлар тарихи"(31 том), "рим империяси қулашининг тарихи" ва бошқа асарлар нашр қилинди. с.сисмонди ғояларининг шаклланиши саноат тўнтариш даври билан, шунингдек, майда ишлаб чиқарувчиларнинг иқтисодий кучсизланиши билан боғлиқ бўлиб, бу эса ўз навбатида капитализмнинг феодализм устидан, йирик машинлашган ишлаб чиқарувчилар устидан ғалабасини англатар эди. с.сисмонди майда буржуа позицияларида туриб капитализмни танқид қилиб, майда …

аришни кўкларга кўтариб мақтайди, меҳнаткашларнинг манфаатини ҳимоя қилишга интилади, ҳаммага ҳамдардлик билдиради, фабрикага оид қонунларни табриклайди, болалар меҳнатининг эксплуатация қилинишини қоралайди. с.сисмонди иқтисодий қарашларининг сиситемасида даромад тўғрисидаги таълимот алоҳида ўрин олиши китоб номининг ўзиёқ кўриниб турибди. асарда у тақсимотнинг кўпдан-кўп муаммолари хусусида фикр билдиради. капитални, кризисларни, маҳсулотни реализация қилиш масалаларини тадқиқ этади, жамиятни ўзгартиришнинг майда буржуача дастурини илгари суради. а.смитнинг таълимотида меҳнат қиймат ва бойликнинг бирдан - бир манбаи деб тахлил қилинган эди. зарур иш вақти тушинчаси биринчи бор жорий этилди. с.сисмонди пул - ички қийматга эга бўлган меҳнат маҳсулоти ва шу сабабли у қийматнинг умумий мезони тарзида номаён бўлади деган тўғри хулосага келади. пулнинг қадрсизланиши ортиқча қоғоз пуллар муомилага чиқарилишининг ҳаддан ташқари ошиб кетиш натижаси деб талқин этилади. аммо у пулнинг вужудга келиши жараёнини, унинг вазифасини тадқиқ этмайди. с.сисмонди истеъмол қиймати билан қиймат ўртасидаги зиддиятни кўра билган бўлса ҳам, аммо унинг моҳиятини тушинмади. у қийматдан четга чиқиш қиймат қонунининг …

рни билиш зарарлигини инкор қилди. у инсоннинг феъл-атворини биринчи ўринга қўйди. с.сисмонди иқтисодий қонунларнинг объектив характерини тан олмади. у капиталистик иқтисодиёт нотекис ривожланишини ҳақли равишда кўрсатган бўлса ҳам, бу нарса иқтисодий қонунлар амал қилишининг ўзига хос тарзда номаён бўлиши эканини кўра билмади. а.смитни ва унинг тарафдорларини қаттиқ танқид қилди. у капитализмнинг ўзига хос хусусиятини- бойликни оз сонли кишилар қўлида тўпланишини ва кўпчилик мехнаткаш аҳолининг чор-ночор кун кечиришини, жамият билан хусусий соҳибкорнинг манфаатлари бир-бирига мос эканлигини, қишлоқ хўжалигининг савдодан орқада қолаётганини кўрсатди. с.сисмонди буржуазия бойлигини кўпайтиришни бош вазифа деб ва иқтисодий тараққиёт мезони деб ҳисоблашдан воз кечди. капитализмнинг зиддиятлари масаласини биринчи бўлиб майдонга ташлади ва шундай қилиб таҳлилни янада давом эттириш вазифасини қўйди. классик мактабга қарама-қарши ўлароқ майда товар ишлаб чиқарувчиларнинг хонвайрон бўлаётганини, "ортиқча" аҳоли пайдо бўлаётганини, машиналар ишчиларни қисиб чиқараётганини кўрсатди, бироқ капитализм зидиятларининг асл сабабларини била олмади. с.сисмонди классик мактабнинг кризислар бўлиши мумкин эмас ва капитализм зиддиятлар нималигини билмайди …

г уч турини: фойда, рента ва иш ҳақини алоҳида ажратиб кўрсатди. дастлабки икки турни умумлаштириб, "устама қиймат" тушинчасидан фойдаланади, уларни ишчи маҳсулотидан чегирма деб ҳисоблайди. бироқ с.сисмонди шу тариқа қўшимча қиймат назариясини майдонга ташлади деб айтиш учун асос йўқ. у иш хақи ишчи маҳсулотининг ҳамма қийматига тенг бўлиши керак деб айтиш билан бирга шу заҳотиёқ фойдани капиталистнинг капитал яратиш соҳасидаги "дастлабки меҳнати" учун унга одилона мукофот деб, рентани эса ернинг эҳсони деб эълон қилади. а.смитнинг иқтисодий тараққиёт давомида иш ҳақининг ошиши хусусидаги умидига с.сисмонди қўшилмаган. якка тартибдаги даромадлардан с.сисмонди "бойликлардан олинган фойда" ва ишчи иш ҳақининг йиғиндиси бўлмиш миллий даромад муаммосига ўтади. миллий даромад билан ялпи маҳсулотни айнан бир нарса деб билганлиги унинг асосий назарий хатосидир. агар у бирламчи маҳсулотда а.смит изидан бориб уч қисмдан: хом материал ва меҳнат қуроларининг ўрни қопланишини, иш хақи ва фойдани ажратган бўлса йиғинди маҳсулотда фақат сўнгра икки қисмга ажратади. доимий қисм йўқ бўлиб кетади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "майда ишлаб чикариш назарияларининг вужудга келиши ва xviii - xix асрлар"

1413565749_59650.doc майда ишлаб чиқариш назарияларининг вужудга келиши ва xviii - xix асрлар бўсағасида янги иқтисодий йўналишларнинг пайдо бўлиши режа: 1. майда ишлаб чиқариш таълимоти пайдо бўлишининг тарихий илдизлари ва ижтимоий моҳияти. 2. п.ж.прудон капитализм иқтисодий категорияларга пусаллитларча ёндашув. 3. к.робертуснинг "социал хатлар" асарларнинг назарий мазмуни. 1. майда ишлаб чиқариш таълимоти пайдо бўлишининг тарихий илдизлари ва ижтимоий моҳияти. xviii аср охири ва xix аср бошларидаги саноат тўнтариши катта ижтимоий - иқтисодий ўзгаришларга олиб келди. машина ишлаб чиқариш вужудга келди. ижтимоий зиддиятлар кескинлашди. ишсизлик, ижтимоий ишлаб чиқаришнинг тарбиясизлиги, ижтимоий табақаланиш кучайди. капиталистик такрор ишлаб чиқариш аста - секин майда буржуазиянинг ижтимо...

Формат DOC, 80,0 КБ. Чтобы скачать "майда ишлаб чикариш назарияларининг вужудга келиши ва xviii - xix асрлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: майда ишлаб чикариш назариялари… DOC Бесплатная загрузка Telegram