iqtisodiy taxlil fanining predmeti va usullari

DOC 292,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407749177_58252.doc iqtisodiy taxlil fanining predmeti va usullari reja: 1. iqtisodiy taxlilning predmeti va uning boshka fanlar bilan alokasi 2. iqtisodiy taxlil fanining (metodi) usuli va unda kullaniladigan usullar 1. iqtisodiy taxlilning predmeti va uning boshka fanlar bilan alokasi xar kanday mustakil fan uzining predmetiga ega. iqtisodiy taxlil fanining predmetiga keng ma’noda karaydigan bulsak, u iqtisodiy fan sifatida taxlil kilinayotgan obyektlarni uz ichiga oladi. lekin xar bir iqtisodiy fan uziga xos xususiyatga, uzi urganadigan predmetga ega. bu fakat shu fanga xos bulib, imkoni boricha boshka fanlarda takrorlanmasligi lozim. bu talab shu fanning mustakil fan sifatida faoliyat kursatishi uchun asosiy shartlardan biri xisoblanadi. xujalik faoliyati taxlili fanining predmeti tom ma’noda taxlil kilinayotgan obyektning xujalik faoliyatidir. ammo buxgalteriya xisobi, statistika, moliya va kredit, audit, marketing, menejment kabi fanlarning xam predmeti keng ma’noda xujalik faoliyatidir. taxlil fani xujalik faoliyatida sodir bulayotgan barcha ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni uz ichiga oladi. ammo bu jarayonlarning sodir bulish paytini emas, …

va subyektiv omillar aloxida urin tutadi, chunki iqtisodiy jarayonlar uz-uzidan sodir bulmaydi. ular ma’lum ichki va tashki omillar ta’siri ostida ruy beradi.shu omillar ta’sirini boshka fanlar urgatmaydi. bu fakat taxlil fanida urganiladi va uning predmetining asosini tashkil kiladi. shuningdek, xujalik faoliyati natijasiga tugri baxo bermasdan, unga ta’sir kilgan ijobiy va salbiy omillarni urganmasdan turib kuzda tutilgan maksadga erishib bulmaydi. shu tufayli taxlil fani predmetining markazida obyektiv va subyektiv omillarni urganish lozimligi kayd kilinishi bejiz emas. taxlil kilishdan maksad mavjud natijaga odilona baxo berish bilan birga yul kuyilgan kamchiliklarni kelgusida bartaraf kilish va shu orkali taxlil kilinayotgan obyektning iqtisodiy va moliyaviy axvolini yaxshilashdan iboratdir. bu esa sodir bulgan va bulayotgan jarayonlarga tugri baxo berib, buladigan jarayon andozasini xam chizib berishni takozo kiladi. barcha ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar natijasi kursatkichlarda ifodalanadi. kursatkichlar esa, ma’lumotlar manbaida (reja, me’yor va xisobot) uz aksini topadi. bugungi kunda taxlil predmeti xususida iqtisodchi olim va mutaxassislar urtasidagi fikrlarni kuyidagi …

asala bu ishlab chikarish samaradorligini oshirish va uning natijasida yukori foyda va rentabellika erishish eng muxim vazifa xisoblanadi. iqtisodiy taxlil mustakil fan. lekin u boshka iqtisodiy fanlar zamirida vujudga keldi va ularning kuplariga nisbatan yangi (3-chizmaga qarang). 3-chizma. iqtisodiy taxlil fanining boshka fanlar bilan alokadorligi tasnifi shunga karamay, mustakillikdan keyin iqtisodiy taxlil fani mazmuni va tarkibi jixatidan tubdan uzgargan. oldin, rejali iqtisodiyot sharoitida barcha fanlar singari iqtisodiy taxlil fani xam rejaning bajarilishini nazorat kilish, unga ta’sir etuvchi omillarni aniklash, yukoridan kur-kurona tushirilgan, rejani asoslashga karatilgan edi. endi iqtisodiy taxlil xakikatda xujalik yurituvchi subyektlar, mulk va ish egalariga xizmat kiladigan buldi. oldin korxona xujalik faoliyati yukori tashkilot va davlat nuktai nazaridan taxlil kilingan bulsa, endi bevosita shu korxona, uning mexnat jamoasi va mulk egalari nuktai nazardan taxlil kilinadigan buldi. birok barcha xolda xam davlatning manfaati xisobga olinadi. chunki korxona bilan davlat urtasidagi aloka oldin ma’muriy buyrukbozlikka asoslangan bulsa, endi erkin uzaro …

oid bulmagan fanlar bilan xam uzviy boglikdir. bularning tasnifi 3-chizmada keltirilgan iqtisodiy taxlil fanining (metodi) usuli va unda kullaniladigan usullar metod (metod- keyingi urinlarda usul deb yuritamiz) kadimgi grek tilidan olingan bulib, tabiat xamda jamiyatda sodir buladigan xodisalarni, jarayonlarni urganish va bilish usulidir. tabiat va jamiyatda sodir buladigan xodisa va jarayonlar bir-biri bilan uzviy boglik va alokadordir. taxlil fani usuliga ta’rif berish buyicha olimlar bir kancha guruxlarga bulinadilar. ba’zi olimlar iqtisodiy taxlil usulini tadbik kilib, ishlab chikarish kuchlarining ishlab chikarish munosabatlariga tugri kelishi va usullarning tizimi deb karaydilar. ye.v. dolgopolov «iqtisodiy taxlil usuli bu iqtisodiyotning dinamik usishini, ishlab chikarish munosabatlarini ishlab chikarish kuchlari bilan uzviy birlikda, ularning tendensiya va konuniyatlarini, omil va rezervlarini uzluksiz va kompleks tadbik kilish usullari tizimi va tamoyilidir» deb kursatadi. bu ta’rifda iqtisodiy taxlilning uziga xos xususiyatlari ochilmasdan kolgan. n.r. veytsman xujalik faoliyati taxlili usulining elementlari katoriga kuyidagilarni: - xisob ma’lumotlarini ukish; - ushbu ma’lumotlardan korxonaning …

a-ket ravishda joylashtirish, guruxlash, kursatkichlarni tashki omillar ta’siridan tozalash, muvozanat va indeks usullari». i.l. batuxtin esa, xujalik faoliyati taxlili usulini ikki guruxga buladi: umimiy dialektik usul aloxida usul. bunda taxlilda kullaniladigan usullar ruyxatini keltiradi: «solishtirish usuli, deduksiya, induksiya, bulaklarga bulish, umumiylashtirish, xisob-kitob, shaxsiy kuzatish, tajriba-namuna, matematik, chizikli va muvozanat usullari». birok bu usullar i.l.batuxtinning taxlil fanining usuli, deb xisoblagan usullar ruyxatiga kirmasdan kolgan. ammo uning kitobida uzi e’tirof etmasada, biz ta’kidlagan usullardan keng foydalanilgan. m.i.bakanov «xujalik jarayonlarining shakllanishi va tarakkiyotini urganishga dialektik yondoshish usuli iqtisodiy taxlilning usulidir», deb ta’kidlaydi. xuddi shunday fikrni a.d.sheremet, o.r.kmitsikevich va i.i. karakoz kabi olimlar xam kullashgan. bir gurux mualliflar ye.p.jarkovskaya, k.g.romanova va s.s. romanovalar xujalik faoliyati taxlili fanini iqtisodiy fan sifatida karab, uning usulining nazariy asosi dialektik materializm bilan birgalikda siyosiy iqtisod fani xam deb uktiradilar. ularning ta’kidlashicha « xujalik faoliyati taxlili usulining ilmiy asosi dialektik materializm va siyosiy iqtisoddir». bu fikrni oydinlashtirish maksadida kuyidagilarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy taxlil fanining predmeti va usullari"

1407749177_58252.doc iqtisodiy taxlil fanining predmeti va usullari reja: 1. iqtisodiy taxlilning predmeti va uning boshka fanlar bilan alokasi 2. iqtisodiy taxlil fanining (metodi) usuli va unda kullaniladigan usullar 1. iqtisodiy taxlilning predmeti va uning boshka fanlar bilan alokasi xar kanday mustakil fan uzining predmetiga ega. iqtisodiy taxlil fanining predmetiga keng ma’noda karaydigan bulsak, u iqtisodiy fan sifatida taxlil kilinayotgan obyektlarni uz ichiga oladi. lekin xar bir iqtisodiy fan uziga xos xususiyatga, uzi urganadigan predmetga ega. bu fakat shu fanga xos bulib, imkoni boricha boshka fanlarda takrorlanmasligi lozim. bu talab shu fanning mustakil fan sifatida faoliyat kursatishi uchun asosiy shartlardan biri xisoblanadi. xujalik faoliyati taxlili fanining predmeti tom...

Формат DOC, 292,5 КБ. Чтобы скачать "iqtisodiy taxlil fanining predmeti va usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy taxlil fanining predm… DOC Бесплатная загрузка Telegram