бозор, иқтисодиёт ва бизнес

DOC 324,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407755842_58360.doc бозор, иқтисодиёт ва бизнес бозор, иқтисодиёт ва бизнес режа: 1. бозор иқтисодиёти, унинг тамойиллари ва ўзига хос хусусиятлари 2. бизнес-бозор иқтисодиётининг устивор соҳаси 3. бизнес ва аҳоли бандлиги 1.1. бозор иқтисодиёти, унинг тамойиллари ва ўзига хос хусусиятлари инсон, инсоний жамият ва иқтисодиёт бир-биридан ажралмас тушунчалардир. иқтисодиёт инсон ёрдамида, унинг манфаатлари йўлида вужудга келган бўлиб, бир вақтнинг ўзида ҳам айрим инсонларнинг, ҳам бутун жамиятнинг ривожланишига катта таъсир кўрсатади. замонавий иқтисодиёт фани иқтисодиётни буйруқбозлик, бозор ва аралаш турларга ажратади. буйруқбозлик иқтисодиёти жамиятдаги ишлаб чиқаришда давлатнинг роли етакчи эканлиги билан тавсифланади. барча мулк давлатга тегишли бўлиб, у томонидан қабул қилинувчи қарорлар иқтисодиётнинг барча соҳа ва тармоқлари учун мажбурий хисобланади. бозор иқтисодиёти – тадбиркорлик фаолияти, хўжалик хисоб-китоблари, товар ва хизматларни айирбошлашга, талаб ва таклиф ўртасида тартибга солинувчи нисбатга асосланган иқтисодиётдир. уни баъзида эркин тадбиркорлик тизими деб ҳам аташади. аралаш иқтисодиёт – турли хил шаклларда бўлиб, бозор иқтисодиёти ва давлатнинг иқтисодий жараёнларни тартибга солишдаги …

орлигини оширишни эса юқори фойда олиш рағбатлантиради. бозор иқтисодиёти қадимги даврларда вужудга кела бошлаган бўлсада, уч юз йилдан бери амал қилиб келмоқда. товарларни айирбошлаш заруратидан келиб чиққан бозор аста-секинлик билан жамиятдаги иқтисодий алоқаларнинг асосий шаклига айланиб борди. бозор муносабатларининг ривожланиши билан одамлар товарларни айирбошлаш қандайдир сирли алоқаларга эгалиги тушуна бошлаган бўлиб, уларни адам смит ўз вақтида «кўринмас қўл» деб атаган. ҳозирги кунда бозор адам смит давридаги ёки к.маркснинг «капитал» асарида тасвирланган бозорга унчалик ўхшамайди, албатта. бироқнинг бозорнинг асоси сезиларли ўзгармаган. нарх, қиймат, рақобат, талаб ва таклиф – буларнинг барчаси бозор тоифаларидир. бозор механизмини тўғри тушуниш учун нарх ва қиймат ўртасидаги фарқни тасаввур қила олиш, истеъмол ва айирбошлаш қиймати нима эканлигини, рақобатнинг асосий белгиларини билиш зарур. бу ерда яна бир нарсанинг аҳамияти бундан кам эмас: товар айирбошлаш соҳаси сифатида бозор динамикаси юқори бўлиб, барқарорлик даражаси паст ҳамда ўз агентларига талаблари юқорилиги билан ажралиб туради. бундай шароитларда корхонанинг муаффақиятга эришуви юқорида айтиб …

арча миқёсда бошқариш усул ва услубларига боғлиқ бўлади. ривожланган мамлакатлар тўплаган тажрибалар шундан далолат берадики, жамиятнинг гуллаб-яшнашига кўпроқ бозор иқтисодиёти мос келади. дунёда бозор иқтисодиёти амал қилмайдиган биронта ривожланган давлат йўқ. бошқача қилиб айтганда, жаҳонда бозорсиз бой мамлакатлар йўқ. бозорда ҳамкорлар бир-бирини эркин танлайдилар, бу ерда талаб ва таклиф вужудга келади ҳамда талаб ва таклиф мувозанатидан келиб чиққан ҳолда нарх белгиланади. бозорда нафақат ишлаб чиқарувчи ва истеъмолчининг, балки ишлаб чиқарувчиларнинг ҳам мафаатлари бир-бирига тўқнаш келади. кейинги ҳолатда ишлаб чиқарувчилар манфаатларининг тўқнашуви рақобат кўринишида экс этади. юқорида айтиб ўтилганларнинг барчаси биринчи навбатда товар бозорига тааллуқлидир. бироқ бозор иқтисодиёти таркибида бозорнинг бошқа турлари – товар ва хизматлар бозори, капитал бозори ва ишчи кучи бозори ҳам мавжуд. ушбу бозор турларининг учаласи бир-бирини тўлдириб туради ва ягона бозор иқтисодиёти механизмини ташкил қилади. бу механизм самарали фаолият кўрсатиши учун камида иккита шарт бажарилиши лозим– малакали, меҳнатсевар аҳоли ва мос келувчи давлат бошқарувининг мавжудлиги. шу билан …

илайдилар; · тартибга солинмайдиган таклиф, яъни корхоналар ва уларга тенглаштирилган бошқа хўжалик субъектлари бозор талаби ва ресурслар имкониятларидан келиб чиққан ҳолда чиқариладиган маҳсулот номенклатурасини (ассортиментни) ўзлари белгилайдилар; · талаб ва таклифни мувозанатловчи эркин нарх ҳосил бўлиши; · маҳсулот (товар) ишлаб чиқариш ва сотишда рақобат. юқорида санаб ўтилган, бир-бирини инкор этмайдиган асосий белгилар мавжуд бўлганда бозор механизми ўзини-ўзи ташқи муҳитга мослаштириб, тартибга солади ва бу иқтисодиётнинг самарадорлигини белгилаб беради. ўтиш даври шароитларида бозорнинг мослашуви билан биргаликда иқтисодиётнинг давлат томонидан тартибга солиниши ҳам мухим аҳамиятга эга бўлиб, бу бевосита бошқарув шаклида ҳам, билвосита солиқ ва кредитлар ёрдамида ҳам амалга оширилиши мумкин. бозор иқтисодиётининг ўзига хос хусусиятлари қуйидагилардан иборат: · узоқ муддатли, барқарор тармоқлараро ва минтақалараро алоқалар асосида шаклланган ҳамда чекланмаган диверсификация жараёнлари билан тавсифланувчи ягона бозор маконининг пайдо бўлиши; · бир томондан «эхтиёжларнинг ортиши», иккинчи томондан эса таклифнинг кенгайиши; · нархга оид бўлмаган рақобат усулларининг нархга оид бўлган усуллардан устун келиши; · …

нинг манффатларини мувофиқлаштиришга асосланувчи эркинлик даражасини акс эттиради. бироқ, бозор иқтисодиётининг энг мухим хусусияти шундаки, у жамиятда ишлаб чиқариш жараёнини демократлаштириб, аҳоли бандлигини ошириш ва қонун доирасида «пул ишлаб олишига» хизмат қилади ҳамда бизнес ва тадбиркорлик учун кенг йўл очиб беради. 1.2. бизнес - бозор иқтисодиётининг устивор соҳаси бизнес («business») сўзи инглиз тилидан олинган бўлиб, иш деган маънони англатади. бизнес билан машғул бўлган одатда одамлар бизнесменлар, яъни ишбилармонлар деб аталади. ли якокка xx асрдаги бизнеснинг «энг буюк қаҳрамони» хисобланади. у дастлаб генри форд компаниясида иккинчи раҳбар бўлиб ишлаган, кейинчалик эса унинг рақобатчисига айланган ва «крайслер» автомобиль корпорациясининг президенти лавозимини эгаллаган. у шундай деб ёзган: «бутун ҳаёт бу вақт омилидир. ўз олдингга аниқ мақсад қўй. қўлингдан келганча таълим ол, сўнгра худо ҳаққи, бирон нарса қил». агар бирон-бир фойдали иш қилинса – бу бизнеснинг албатта бажарилиши лозим бўлган шартидир, бизнеснинг ўзи бозор иқтисодиётининг ишбилармонлик асосидир. бизнес эркин шахснинг ташаббуси ва ижодкорлиги асосида …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "бозор, иқтисодиёт ва бизнес"

1407755842_58360.doc бозор, иқтисодиёт ва бизнес бозор, иқтисодиёт ва бизнес режа: 1. бозор иқтисодиёти, унинг тамойиллари ва ўзига хос хусусиятлари 2. бизнес-бозор иқтисодиётининг устивор соҳаси 3. бизнес ва аҳоли бандлиги 1.1. бозор иқтисодиёти, унинг тамойиллари ва ўзига хос хусусиятлари инсон, инсоний жамият ва иқтисодиёт бир-биридан ажралмас тушунчалардир. иқтисодиёт инсон ёрдамида, унинг манфаатлари йўлида вужудга келган бўлиб, бир вақтнинг ўзида ҳам айрим инсонларнинг, ҳам бутун жамиятнинг ривожланишига катта таъсир кўрсатади. замонавий иқтисодиёт фани иқтисодиётни буйруқбозлик, бозор ва аралаш турларга ажратади. буйруқбозлик иқтисодиёти жамиятдаги ишлаб чиқаришда давлатнинг роли етакчи эканлиги билан тавсифланади. барча мулк давлатга тегишли бўлиб, у томонидан қабул қилинувчи қарор...

Формат DOC, 324,5 КБ. Чтобы скачать "бозор, иқтисодиёт ва бизнес", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: бозор, иқтисодиёт ва бизнес DOC Бесплатная загрузка Telegram