buyrak kasalliklari arterial gipertenziya

DOCX 18 pages 165.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.9 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

buyrak kasalliklarida ag ning kelib chiqish mexanizmlari, asoratlari , belgililari, davolash , buyrak kasalliklarida arterial gipertenziyaning (ag) kelib chiqish mexanizmlari, asoratlari, belgilari va davolash buyrak kasalliklari arterial gipertenziyaning (ag) rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi, chunki buyraklar qon bosimini tartibga solishda asosiy organ hisoblanadi. buyrak kasalliklarida agning paydo bo‘lishi renoparenximal (buyrak to‘qimasi shikastlanishi) yoki renovaskulyar (buyrak arteriyalari shikastlanishi) mexanizmlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. 1. kelib chiqish mexanizmlari buyrak kasalliklarida agning rivojlanishi bir nechta patofiziologik mexanizmlar orqali yuzaga keladi: a) renin-angiotensin-aldosteron tizimining (raat) faollashishi · mexanizm: buyrak glomerulalarining shikastlanishi (masalan, glomerulonefritda) yoki buyrak arteriyalarining torayishi (renovaskulyar gipertenziya) renin sekretsiyasini oshiradi. renin angiotensin ii hosil qiladi, bu qon tomirlarini toraytiradi va aldosteron ishlab chiqarilishini rag‘batlantiradi. aldosteron natriy va suvni ushlab qolishga olib keladi, bu qon bosimini oshiradi. · misol kasalliklar: surunkali glomerulonefrit, buyrak arteriyasi stenoz, diabetik nefropatiya. b) suv va natriy muvozanatining buzilishi · mexanizm: buyrakning filtrlash va konsentratsion funksiyasi pasayganda (masalan, surunkali buyrak …

2 / 18

ntezining pasayishi qon tomirlarining torayishiga sabab bo‘ladi. · misol kasalliklar: diabetik nefropatiya, amiloidoz. e) elektrolitlar muvozanatining buzilishi · mexanizm: kaliy, kalsiy va magniy muvozanatining buzilishi qon tomirlari tonusini oshiradi va agni kuchaytiradi. · misol kasalliklar: surunkali buyrak yetishmovchiligi, nefrotik sindrom. 2. asoratlari buyrak kasalliklari bilan bog‘liq ag o‘z vaqtida nazorat qilinmasa, quyidagi jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin: · yurak-qon tomir kasalliklari: · chap qorincha gipertrofiyasi va yurak yetishmovchiligi. · koronar arteriya kasalligi va miokard infarkti. · insult (gemorragik yoki ishemik). · buyrak funksiyasining yanada yomonlashishi: · surunkali buyrak yetishmovchiligining progressiyasi. · gemodializga ehtiyoj paydo bo‘lishi. · ko‘z asoratlari: · gipertonik retinopatiya, ko‘rishning yo‘qolishi. · tromboembolik asoratlari: · chuqur vena trombozi, o‘pka arteriyasi emboliyasi. · anevrizma: · aorta yoki miya arteriyalarida anevrizma rivojlanishi. · suyak va mineral almashinuvining buzilishi: · osteoporoz yoki osteodistrofiya (surunkali buyrak yetishmovchiligi bilan birga). 3. belgilari buyrak kasalliklarida agning belgilari asosiy kasallik va qon bosimining darajasiga bog‘liq. …

3 / 18

davolashda maqsad qon bosimini me’yorga tushirish, buyrak funksiyasini saqlash va asoratlarni oldini olishdir. davolash asosiy kasallikni davolash bilan birgalikda olib boriladi. a) dori-darmonli davolash 1. angiotenzin-konvertaza ingibitorlari (acei): · misollar: enalapril, lisinopril. · ta’siri: raatni bostiradi, qon bosimini pasaytiradi, buyrakdagi proteinuriyani kamaytiradi. · ehtiyot: hiperkaliemiya xavfi, buyrak funksiyasini monitoring qilish zarur. 2. angiotensin ii retseptorlari blokerlari (arb): · misollar: losartan, valsartan. · ta’siri: acei’ga o‘xshash, ammo kamroq yon ta’sir (masalan, yo‘tal). 3. diuretiklar: · pupak diuretiklari (furosemid): shish va suyuqlik to‘planishini kamaytiradi. · tiazidli diuretiklar (hidroxlorotiazid): engil holatlarda samarali. · ehtiyot: elektrolit muvozanatini (kaliy, natriy) nazorat qilish. 4. beta-blokatorlar: · misollar: metoprolol, bisoprolol. · ta’siri: yurak urish tezligini va qon bosimini pasaytiradi. 5. kalsiy kanal blokerlari: · misollar: amlodipin, nifedipin. · ta’siri: qon tomirlarini kengaytiradi, gipertenziyani nazorat qiladi. 6. boshqa preparatlar: · alfa-blokatorlar (doksazosin): qon tomirlarini kengaytirish uchun. · spironolakton: aldosteron antagonistlari sifatida, shishlarni kamaytirishda. · eritropoetin yoki temir preparatlari: …

4 / 18

sim). · diabetik nefropatiya: qon shakarini nazorat qilish (insulin, metformin). · renovaskulyar gipertenziya: angioplastika yoki stenting (buyrak arteriyasi stenozida). d) og‘ir holatlarda · gemodializ yoki peritonial dializ: surunkali buyrak yetishmovchiligining oxirgi bosqichlarida. · buyrak transplantatsiyasi: buyrak funksiyasi butunlay yo‘qolganda. · gipertonik krizda: nitroglitserin, labetalol yoki natriy nitroprussid kabi tez ta’sir qiluvchi dorilar. profilaktika va kuzatuv · muntazam monitoring: qon bosimi, siydik tahlillari, qon biokimyasi (kreatinin, mochevina, elektrolitlar) har 3-6 oyda. · infeksiyalarni oldini olish: vaksinatsiya, infeksiya o‘choqlarini (tonzillit, karies) davolash. · sog‘lom turmush tarzi: chekishni tashlash, ortiqcha vaznni kamaytirish. erkaklar va ayollarda buyrak kasalliklari — siydik tizimining ushbu a’zolari normal faoliyatiga to’sqinlik qiladigan turli patologiyalarni o’z ichiga oladi. buyrak kasalliklarining har birini o’ziga xosligi, turli klinik ko’rinishi va davolash usullari mavjud. aslida ko’plab buyrak kasalliklari asimptomatik, ya’ni alomatlarsiz kechadi va bemorlar o’z salomatliklari bilan mavjud muammolar haqida bilishmaydi. shuning uchun, buyrakning asosiy kasalliklari qanday bo’lishini tushunish, ularning alomatlari va davosini …

5 / 18

i tashxisi bilan kasalxonaga tushganda bilishadi. gap shundaki, buyraklar normal ishlamay qo’yganda, qonda kalsiy miqdori keskin ravishda oshadi, kalsiy esa qon tomir devorlarida cho’kib, to’planish xususiyatiga ega. buning natijasida qon tomir bo’shlig’i torayadi. shu sababli, buyrak yetishmovchiligi bo’lgan bemorlarning ko’proq qismi 30-40 yoshida vafot etadi. bunday holatda o’lim sababi yurak-qon tomir kasalliklari hisoblanadi. har qanday mamlakat byudjeti uchun buyrak kasalliklari bilan og’rigan bemorlarni davolash juda qimmatga tushadi. masalan, gemodializ muolajasi narxi turli joylarda farqi bilan 50-100 aqsh dollari ekvivalentidagi summani tashkil qiladi, bu muolajani bemor haftasiga uch marta olishi kerak. shuning uchun ham har bir bemor davolanishga qodir bo’lmaydi. shunday qilib, har million kishidan faqat 212 nafari ishonchli gemodializ bilan ta’minlanadi. bundan tashqari, muolajani faqat yetarli miqdorda byudjetli hududlarda olish mumkin. xuddi shu narsa buyrak transplantatsiyasi uchun ham o’rinli. buyrak patologiyasi bilan og’rigan bemorlarda kasallik o’z vaqtida aniqlansa, davolash ham samarali, ham arzonroq bo’ladi, shuning uchun yiliga bir marta buyraklar …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyrak kasalliklari arterial gipertenziya"

buyrak kasalliklarida ag ning kelib chiqish mexanizmlari, asoratlari , belgililari, davolash , buyrak kasalliklarida arterial gipertenziyaning (ag) kelib chiqish mexanizmlari, asoratlari, belgilari va davolash buyrak kasalliklari arterial gipertenziyaning (ag) rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi, chunki buyraklar qon bosimini tartibga solishda asosiy organ hisoblanadi. buyrak kasalliklarida agning paydo bo‘lishi renoparenximal (buyrak to‘qimasi shikastlanishi) yoki renovaskulyar (buyrak arteriyalari shikastlanishi) mexanizmlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. 1. kelib chiqish mexanizmlari buyrak kasalliklarida agning rivojlanishi bir nechta patofiziologik mexanizmlar orqali yuzaga keladi: a) renin-angiotensin-aldosteron tizimining (raat) faollashishi · mexanizm: buyrak glomerulalarining shikas...

This file contains 18 pages in DOCX format (165.9 KB). To download "buyrak kasalliklari arterial gipertenziya", click the Telegram button on the left.

Tags: buyrak kasalliklari arterial gi… DOCX 18 pages Free download Telegram