kimyoviy kinetika

PPTX 28 pages 213.6 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.6 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

kimyoviy kinetika. reaksiya tezligi reaksiyalarni kinetik sinflanishi. kimyoviy kinetika. reaksiya tezligi reaksiyalarni kinetik sinflanishi. reja: 1.kimyoviy reaksiyalar tezligi. formal kinetika. 2.kimyoviy reaksiyalar kinetik klassifikasiyasi. 3.oddiy reaksiyalar. 4.murakkab reaksiyalar. kimyoviy reakstiyalar tezligi. formal kinetika. kimyoviy kinetika – kimyoviy jarayonlarni vaqtda borish qonuniyatlari, ularning mexanizmlari (bosqichlari) haqidagi ta’limotdir. kimyoviy reakstiyalarning tezligi, reakstiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konstentrastiyasiga, haroratga, katalizatorning ishtirok etish-etmasligiga va boshqa bir qancha omillarga bog’liqdir. kimyoviy kinetikani o’zgarmas temperaturada reakstiya tezligi bilan reakstiyalarning konstentrastiyasi orasidagi bog’lanishni tekshiradigan sohasi rasmiy (formal) kinetika deyiladi. umuman olganda, reakstiyaga kirishuvchi moddalar konstentrastiyasining vaqt birligi ichida o’zgarishi reakstiya tezligi deb aytiladi. reaksiyaga kiritayogan moddalar konstentrastiyasi vaqt o’tishi bilan kamayib boradi. buning natijasida reaksiyaning tezligi ham har xil vaqtda turlicha bo’ladi. shuning uchun hakikiy tezlik reakstiyaga kirishuvchi modda miqdorining cheksiz kichik vaqt ichida reakstion fazo birligida o’zgarmas cheksiz kichik miqdoriga teng bo’ladi. bu ta’rif ancha umumiy bo’lib, har qanday murakkab rekstiyaga (har qanday sharoitdagi) qo’llash mumkin …

2 / 28

stiya mahsulotlari konstentrastiyasining o’zgarishi o’lchanganda esa musbat ishora qo’yiladi. ya’ni v  dcdt bo’ladi. yuqoridagi tenglamaga qaytsak reakstiya geterogen bo’lsa va fazalar chegarasida borsa reakstion fazo o’rniga yuza qo’yiladi (rs). massalar ta’siri qonuni reakstiya tezligiga reaksiyaga kirishuvchi moddalar konstentrastiyasi ta’sirining matematik ifodasidir aabb = c cdd reakstiyaning tezligi masalalar ta’siri qonuniga muvofiq quyidagicha yoziladi vk [a]a[b]b bu erda k-proporstionallik koeffistienti bo’lib, reakstiyaning tezlik konstantasi deb ataladi. agar reakstiyaga kirishuvchi moddalarning konstentrastiyalari birga teng bo’lsa: vk bo’ladi. demak, tezlik konstantasi (k) reakstiyaga kirishuchi moddalarning konstentrastiyalari birga teng bo’lgandagi reakstiya tezligidir. shuning uchun ba’zan k ni solishtirma tezlik deb ham ataladi. reakstiyalar tezligi kuzatilgan tezlik bilan emas, tezlik konstantasi bilan solishtiriladi. tezlik konstantasining qiymati reakstiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, temperaturaga va katalizatorga bog’liq bo’lib, reakstiyaga kirishuvchi moddalarning konstentrastiyasiga (yoki parstial bosimga) bog’liq emas kimyoviy reaksiyalar kinetik klassifikastiyasi. kinetik nuqtai nazardan kimyoviy reakstiyalarning bir qancha gruppalarga bo’lish mumkin, ya’ni ma’lum reastiyalar orasida umumiylik borligini …

3 / 28

rsa, oddiy reakstiyalar deyiladi. oddiy reastiyalar mono-, bi-, ko’p molekulyaar bo’lishi mumkin. monomolekulyar reakstiyalarni sxematik ravishda quyidagicha ko’rsatish mumkin a  vs... bu toifa ajralish reakstiyalari, molekulalar ichida atomlarning qayta gruppalanishi, izomerlanish reakstiyalari, radioaktiv parchalanish misol bo’la oladi. umuman olganda monomolekular reakstiyalarning tezligi vkc ga teng bo’ladi, bu yerda sreakstiyaga kirishuvchi moddaning konstentrastiyasi bo’lib uni vaqt mobaynida kamayishini hisobga olsak tenglamadan o’ng tomonlarini tenglashtirsak bundan hosil qilinadi. integrallasak hosil bo’ladi; bu erda a- integrallash doymisi, t0 bo’lganda a-lnco; bu erda so- olingan moddaning dastlabki konstentrastiyasi bo’lib, s esa t vaqtagi konstentrastiyadir. a ning qiymatini o’rniga qo’ysak: yoki kelib chiqadi. reaksiyaga kirishuvchi moddaning miqdorini ularning konstentrastiyasi bilan emas, balki olingan mollar soni bilan ifodalasak, bir qancha o’zgartirishlardan so’ng quyidagi tenglamani hosil qilish mumkin: bu erda a- dastlabki moddaning mollar soni; x-t vaqt ichida reaksiyaga kirishgan qismi yuqoridagidan xa(1-e-kt) bimolekular reaksiyalarni sxematik ravishda quyidagicha ifodalash mumkin: ab reaksiya mahsuloti reaksiya uchun a …

4 / 28

irilgan va bir bosqichda boradigan reaksiyalarkam uchraydi. ko’pincha reaksiyalar oldinma-ketin yoki yonma-yon boradi. bunday reaksiyalarga murakkab reakstiyalar deyiladi. murakkab reaksiyalardagi oddiy reaksiyalar yonma-yon borayotgan bo’lsa, bu murakkab reaksiyalarning umumiy tezligi oddiy reaksiyalar tezliklarining algebraik yig’indisiga, agar ketma-ket borayotgan bo’lsa, eng sekin borayotgan reaksiya tezligiga teng. ba’zi murakkab reaksiyalarni ko’ramiz. qaytar reaksiyalar. bu xil reaksiyalarni umumiy tarzda quyidagicha ifodalash mumkin bunday reaksiyalarning umumiy tezligi bu erda k1 – to’=ri reaksiyaning tezlik konstantasi, k2 – teskari reaksiyaning tezlik konstantasi. reaksiya uchun dastlab v hajmda a moddadan a mol va v moddadan v mol olingan deb faraz qilaylik: t vaqt o’tgandan keyin amoddaning x moli reaksiyaga kirishsin. bu vaqtda a moddadan (a-x) mol qoladi va v moddaning miqdori (vx) molga teng bo’ladi. demak a moddaning reaksiyaga kirishgan tezligi (v hajmda) yoki agar k1a-k2bk1k2yka-bk1 deb belgilasak ( bu erda kk1k2) bo’ladi. integrallansa dxdt(k1k2)(y-x) k1k21t ln yy-x reaksiya muvozanat holatga kelganida bu erda k-muvozanat kostantasi …

5 / 28

ni soddalashtirsak yoki bu tenglamaning ildizlari m1,m2a(k ) k-1 demak bu tenglamani integrallansa muvozanat holatda bu tenglamalardan k1 va k2 ni qiymatlarini topish mumkin. paralel (yonma –yon) boradigan reaksiyalar. ko’pincha moddalar bir vaqtning o’zida ikki va undan ortiq yo’nalishda reaksiyaga kirishadi. masalan benzol nitrat kislotasi bilan reaksiyaga kirishganda bir vaqtning o’zida o-, m-, p- dinitrobenzollar hosil bo’ladi. sxematik ravishda bu toifa reaksiyalarni quyidagicha ifodalash mumkin; a moddaning reakstiyaga kirishish umumiy tezligi ikki yo’nalish bo’yicha tezliklar yig’indisiga teng bu erda s1-a modda konstentrastiyasi. bu tenglamani integrallasak (s10 dan s1 va 0 dan t gacha) quyidagini hosil qilamiz. s10-a moddaning dastlabki konstentrastiyasi s1- a moddaning t vaqtidagi konstentrastiyasi v va d moddalarning hosil bo’lish tezliklari mos ravishda bu erda s va s lar vva d moddalarning konstentrasiyalari yuqoridagi tenglamadagi s ni qiymatini qo’ysak ni hosil qilamiz bu tenglamalarni 0 dan s (yoki mos ravishda 0dan s gacha)va 0 dan tgacha integrallasak (reakstiya …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy kinetika"

kimyoviy kinetika. reaksiya tezligi reaksiyalarni kinetik sinflanishi. kimyoviy kinetika. reaksiya tezligi reaksiyalarni kinetik sinflanishi. reja: 1.kimyoviy reaksiyalar tezligi. formal kinetika. 2.kimyoviy reaksiyalar kinetik klassifikasiyasi. 3.oddiy reaksiyalar. 4.murakkab reaksiyalar. kimyoviy reakstiyalar tezligi. formal kinetika. kimyoviy kinetika – kimyoviy jarayonlarni vaqtda borish qonuniyatlari, ularning mexanizmlari (bosqichlari) haqidagi ta’limotdir. kimyoviy reakstiyalarning tezligi, reakstiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konstentrastiyasiga, haroratga, katalizatorning ishtirok etish-etmasligiga va boshqa bir qancha omillarga bog’liqdir. kimyoviy kinetikani o’zgarmas temperaturada reakstiya tezligi bilan reakstiyalarning konstentrastiyasi orasidagi bog’lanis...

This file contains 28 pages in PPTX format (213.6 KB). To download "kimyoviy kinetika", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy kinetika PPTX 28 pages Free download Telegram