falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli

DOCX 228 pages 478.3 KB Free download

228 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 478.3 KB

File type DOCX

Pages 228

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 228

1-mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli – 2 soat 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari. 2. dunyoqarash. dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3. falsafa fanining funksiyalari. 4. falsafada milliylik va umuminsoniylik. darsning maqsadi:“falsafa” kursining mazmuni, uning predmeti, maqsad va vazifalari, falsafaning jamiyat ma‘naviy hayotidagi ahamiyati to‘g‘risida yaxlit qarashlarni shakllantirish. tayanch tushunchalar: falsafa, faylasuf, dunyoqarash, dunyoqarashning vazifalari, mifologik dunyoqarash, diniy dunyoqarash, falsafiy muammolar, falsafaning milliyligi, falsafaning umuminsoniyligi, tafakkurning o‘zgarishi, dunyoqarashning yangilanishi. 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari. biz yashab turgan dunyo nihoyatda murakkab. bu dunyo chuqur o‘zgarishlarni kechirayotgan dunyo. o‘zgarishlar esa inson va jamiyat hayotini barcha tomonlarini qamrab olmoqda. bu o‘zgarishlar inson va koinot, davlatlararo, millatlararo munosabatlarni, sinflar, turli ijtimoiy guruhlar orasidagi munosabatlarni o‘z ichiga qamrab oladi. hozirda biz shunday davrga yetib keldikki, unda jamiyat taqdiri, insoniyat taqdiri birinchi o‘ringa chiqmoqda. ijtimoiy hayot o‘zgarishlari, ilmiy-texnik taraqqiyotning jadal odimlari kishilar oldiga yangidan-yangi talablar qo‘ymoqda. bunday o‘zgarishlar …

2 / 228

andozalardan voz kechishga, yangicha fikrlashga o‘rganmoqdamiz. shu bilan birga, asta-sekin olam haqidagi qarashlar turli-tumanligini, fikrlar xilma-xilligini qidirmoqdamiz, yangicha tafakkur usullarini egallamoqdamiz. bularning hammasi birgalikda ko‘p jihatdan xolisona, oqilona dunyoqarashining shakllanish jarayonidir. insonning dunyoqarashining shakllanishi murakkab jarayon bo‘lib, unga juda ko‘p omillar: ijtimoiy hayot sharoitlari, amaliy faoliyati, jamiyatning ma’naviy hayoti, shu jumladan, fan madaniyat, turli-tuman qarashlar, ijtimoiy munosabatlar ta’sir ko‘rsatadi. falsafa umuminsoniy madaniyatning tarkibiy qismi, ijtimoy ong, inson dunyoqarashining shakllaridan biri bo‘lib hisoblanadi. u, falsafiy dunyoqarash ustida so‘z yuritish uchun dastavval, dunyoqarash nima?, qanday shakllanadi?, qanday ko‘rinishlarga ega? kabi savollarga javob topish lozim. falsafaning vujudga kelishi bilim kurtaklarining paydo bo‘lishi bilan nazariy tadqiqotga ehtiyojning shakllanishi ila tarixan bir davrga to‘g‘ri keladi. “falsafa” atamasining mohiyati va mazmuniga kelsak, bu atama qadimgi yunon tilidagi “filosofiya” so‘zidan olingan va “donishmandlikni sevish” (“filo”- sevaman, “sofiya”- donolik) degan ma’noni anglatadi. falsafa paydo bo‘lishi bilanoq insonlarni qiziqtiradigan turli tuman savollarga javob qidirishga harakat qilgan. xususan, bizni nima …

3 / 228

fikrlarni, qarashlarni yuzaga keltiradi. kishilarning olam haqidagi fikrlari dunyoqarash tushunchasida ifoda etiladi. dunyoqarash umumiy tarzda olib qaralganda kishilarning olam haqida yaxlitlashgan, umumlashgan bilimlarini ifodalaydi. dunyoqarash dunyoni anglash, inson tafakkurining eng muhim tomoni hisoblanadi. dunyoqarash deganda, birinchi navbatda kishilarning olam haqidagi umumlashgan bilimlari nazarda tutiladi. bu bilimlar kundalik hayot tajribalaridan kelib chiqqan bo‘lishi yoki kasbga, faoliyatga doir bo‘lishi, amaliy qiymatga ega yoki nazariy qiymatga ega bo‘lishi mumkin. shu bilan bir qatorda dunyoqarashda kishilarning olamga, tabiatga, jamiyatga, boshqa kishilarga munosabati o‘z ifodasini topadi. kishilarning munosabati mohiyatida ularning o‘z oldilariga qo‘ygan maqsadlari, orzu-umidlari, hayot, yashash, undagi, o‘zlarini o‘rni haqidagi tushunchalar yotadi. shundan kelib chiqqan holda dunyoqarash kishilarni yaxshilik, yomonlik, adolat, odamiylik haqidagi tasavvurlarini, qadriyatlarini o‘z ichiga oladi. shunday qilib dunyoqarash ayrim kishilar, ijtimoy guruhlarning olamga munosabatlarini ifodalovchi tushunchadir. falsafiy lug‘atda “dunyoqarash dunyoga (ya’ni tabiat, jamiyat, tafakkur) qarashlarning yaxlit sistemasi bo‘lib, bu qarashlar inson faoliyatiga muhim ta’sir ko‘rsatadi” deb ta’riflanadi. dunyoqarash kishilarda amaliy hayot …

4 / 228

2.diniy. 3.ilmiy-falsafiy dunyoqarash. mifologik dunyoqarash: a) ijtimoiy taraqqiyotning eng quyi bosqichlariga to‘g‘ri keladi. bu davrlarga xos bo‘lgan xususiyat ilm fanning hali taraqqiy etmaganligi oqibatida kishilarda olam haqida sodda tasavvurlarning paydo bo‘lishi; b) bu tasavvurlarda hayot bilan hayolning o‘zaro ajratilmaganligi; v) bu dunyoqarashda olamning umumlashgan holda sinkretik qarashlar tarzida ifoda etilishi. mifologiya yunoncha naql, rivoyat ma’nolarini ifodalaydi. mifologiya qadimgi jamiyatlarga xos bo‘lgan xalq og‘zaki ijodida, naqllar, afsonalar, rivoyatlarda voqelikning afsonaviy, hayoliy ifoda etilishidir. mifologiya tabiat kuchlari va ijtimoiy hodisalarni jonlashtirishga, hissiy afsonaviy obrazlar orqali tasvirlashga asoslanadi. m: qadimgi yunon afsonalarida zevs momaqaldiroq va yashin xudosi sifatida tasvirlangan, apollon zevsning o‘g‘li, kuch-qudrat xudosi bo‘lgan. mifologik dunyoqarash inson dunyoqarashining eng qadimiy shakli bo‘lib, unda inson va dunyo, fikr va his-tuyg‘u, bilim va hayol, moddiylik va ma’naviylik umumlashgan holda ifoda etilgan, unda hayol va hayot, tabiiylik va ilohiylik, bilim va e’tiqod yaxlit ifoda etilgan. mifologiya olamni anglashning dastlabki usuli edi va o‘z davrida kishilar …

5 / 228

oqarash olamni ilohiy kuchlarga bog‘lab tushuntirishdir: diniy dunyoqarash e’tiqod asosiga qurilgan dunyoqarashdir. diniy dunyoqarash ilohiylashtirish, diniy xulq va diniy urf-odatlar bilan chambarchas bog‘liq. diniy dunyoqarashni cheklangan, xato dunyoqarash tarzida emas, balki insoniyat ma’naviy madaniyatining muhim tarkibiy qismi sifatida qaralmog‘i lozim. shu ma’noda diniy dunyoqarash: a) kishilarning olamga o‘ziga xos munosabatini ifodalaydi; b) diniy dunyoqarash doirasida ajdodlarimiz bizga me’ros qilib qoldirgan umuminsoniy, axloqiy qadriyatlar mujassamlashgan; v) din, diniy dunyoqarash ijtimoiy hayotda, ijtimoiy-siyosiy munosabatlarda muhim o‘rin tutib kelgan; g) asrlar mobaynida diniy dunyoqarash kishilarni bahamjihatlikka, hamkorlikka, yaxshilikka xizmat qilishga undagan. yuqoridan kelib chiqqan holda, din, diniy dunyoqarash umuminsoniy madaniyatning tarkibiy qismi sifatida ham milliy, ham umuminsoniy qadriyat sifatida baholanmog‘i lozim. din, diniy dunyoqarash hozirgi davrda alohida ahamiyatga molik muammo hisoblanadi. hozirgi davrning o‘ziga xos xususiyati haqida i.karimovning “o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” asarida “xx asr ajoyib ilmiy kashfiyotlar asri, inson koinot sirlari qo‘yniga kirib borayotgan asr… …

Want to read more?

Download all 228 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli"

1-mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli – 2 soat 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari. 2. dunyoqarash. dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3. falsafa fanining funksiyalari. 4. falsafada milliylik va umuminsoniylik. darsning maqsadi:“falsafa” kursining mazmuni, uning predmeti, maqsad va vazifalari, falsafaning jamiyat ma‘naviy hayotidagi ahamiyati to‘g‘risida yaxlit qarashlarni shakllantirish. tayanch tushunchalar: falsafa, faylasuf, dunyoqarash, dunyoqarashning vazifalari, mifologik dunyoqarash, diniy dunyoqarash, falsafiy muammolar, falsafaning milliyligi, falsafaning umuminsoniyligi, tafakkurning o‘zgarishi, dunyoqarashning yangilanishi. 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari....

This file contains 228 pages in DOCX format (478.3 KB). To download "falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fanining predmeti, mazm… DOCX 228 pages Free download Telegram