falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli

DOC 8 стр. 183,5 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 183,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

1-mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2. dunyoqarash tushunchasi, uning tuzilishi va tarixiy shakllari. 3. falsafaning jamiyatdagi roli. 4.falsafiy dunyoqarashning tamoyillari va funksiyalari. tayanch so‘z va iboralar: milliy va umuminsoniy qadriyat, falsafa, donolik, falsafiy ta’limotlar, dunyoqarash, dunyoqarash funksiyasi, falsafiy dunyoqarash vazifalari, nazariya, bilish, bilim, qadimgi sharq xalqlarining tarixi va madaniyati, ilk madaniy yodgorliklar, vedalar,daosizm ta’limoti, konfutsiylik, «avesto», zardushtiylik diniy-falsafiy ta’limoti, o‘rta asr islom falsafasi, so‘fizm falsafasi, milet falsafiy maktabi, olamning asosi, substansiya, eleat falsafiy maktabi, tabiiy-ilmiy, ijtimoiy-siyosiy qarashlar, ob’ektiv va sub’ektiv omillar, appologetika, patristika, sxolastika, nominalizm, realizm, ekzistensial falsafa, neopozitivizm, strukturalizm, germenevtika, ssientizm va antissientizm. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. falsafa insoniyat tarixidagi eng qadimgi ilmlaridan biridir. falsafiy mulohaza yuritish, fikrlash, inson tabiatiga hos demak fan ham uning o‘ziga kabi qadimiydir. har qanday noma’lum so‘z mazmunini uning etimologiyasidan, ya’ni u qachon, qanday va nima uchun yuzaga kelganini aniqlashdan boshlash o‘rinli bo‘ladi. «falsafa» tushunchasi …

2 / 8

hug‘illanishidan qat’iy nazar filosofiya deb atalgan. dastlabki falsafiy ta’limotlar qadimgi hindiston, xitoy, eron va turon, misrda paydo bo‘lib, qadimgi gresiya – yunonistonda o‘zining mumtoz shakliga erishgan.falsafa ijtimoiy, tabiiy fanlar kabi mustaqil fan sifatida o‘z ob’ekt va predmetiga ega. falsafaning predmetini «olam-odam» tizimi tashkil etadi. nisbatan qarama-qarshi “ob’ekt va sub’ekt” tushunchalarida ifodalangan olam va inson dunyosi ayni vaqtda o‘zaro uzviy aloqadagi dunyolar hamdir. umuman, falsafa fani predmetining tarkibiga moddiy olam va uning mavjudligiga xos qonuniyatlar kirmaydi, balki, uning insonga aloqador bo‘lgan eng umumiy jihatlarigina kiradi, xolos. moddiy olam to‘g‘risidagi qarash, g‘oya va nazariyalar aniq fanlar tomonidan o‘rganiladi. inson tomonidan haqiqat, go‘zallik, yaxshilik, adolat nuqtai-nazari orqali yaratilgan olamning universal suvrati falsafiy dunyoqarashni shakllantirish uchun xizmat qiladi. falsafiy bilimlarning mazmun va mohiyati hodisalarning eng muhim sabablarini bilish, ulardan to‘g‘ri xulosa chiqarib, kundalik amaliy faoliyatni sog‘lom fikr asosida yuritishga qaratilgan bo‘ladi. kundalik bilimlarda, “donolik” deb nom olgan bebaho fazilat takomillashib boraveradi. tabiatga oid sohalarda …

3 / 8

h demakdir bu falsafaning predmeti va uning o‘zgaruvchan xarakteri bilan bog‘liq. chunki, olam va odam, ularning ibtido va intihosi, hayoti va o‘zaro munosabatlari, inson tafakkuri, tabiat va jamiyat taraqqiyotining umumiy qonuniyatlari umumbashariy fan sifatida falsafaning azaliy bahs mavzulari va asosiy muammolaridir. shuningdek, muayyan davrda tug‘ilib, hal etiladigan o‘tkinchi muammolar abadiyatga dahldor bo‘lmasa-da, o‘z davri talab va ehtiyojlaridan kelib chiqqani uchun muhim ahamiyat kasb etadi. dunyoqarash tushunchasi, uning tuzilishi va tarixiy shakllari. dunyoda hayot, o‘lim, tug‘ilish, oxirat to‘g‘risida o‘ylab, mulohaza yuritib ko‘rmaydigan birorta ham inson bo‘lmasa kerak. falsafa, biz yashab turgan hayot ma’nosini tushunishga yordam beradi hamda o‘z ruhimizni bardam-baquvvat tutib, uni mustahkamlashga ko‘maklashadi. isoniyat yaratilgandan boshlab insonning ancha rivojlangan dunyoqarashi shakllangani haqida va umuman to‘plangan bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, vujudga kelgan qadriyatlar, o‘zi va o‘zini qurshagan dunyo haqidagi tasavvurlar majmui sifatidagi odamlar dunyoqarashi to‘g‘risida ishonch bilan so‘z yuritish mumkin. dunyoqarash deb – insonning o‘zini qurshagan borliqqa va o‘z-o‘ziga nisbatan yondashuvlar tizimi, …

4 / 8

, sof individual sezgilar orqali aks ettiradi. masalan, bemor odamga haddan tashqari yorug‘ bo‘lib tuyulishi mumkin bo‘lgan nur, sog‘lom odam uchun normal bo‘ladi; daltonik ranglar gammasini, ko‘rish qobiliyati normal bo‘lgan odamga qaraganda butunlay boshqacha idrok etadi. bundan dunyoni sezishning har xil, xususan optimistik, pessimistik, fojeaviy tiplari kelib chiqadi. dunyoni idrok etish – bu atrof borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilishdir. dunyoni idrok etish to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘lishi, ya’ni borliqqa mos kelmasligi mumkin. bu holda borliq noto‘g‘ri tasavvur qilinadi yoki illyuziyalar, suv parilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o‘xshash fantaziyalar paydo bo‘ladi. dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqea va jarayonlarning o‘zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy-bilish faoliyatidir. dunyoni sezish va qisman (elementar shakllarda) dunyoni idrok etish nafaqat insonga, balki hayvonlarga ham xos bo‘lsa, dunyoni tushunish esa faqat odamlarga xos xususiyatdir. dunyoqarashning quydagicha hususiyatlarni o‘z ichiga oladi: dunyoqarashda bilish,qadriyatlarga munosabatvaxulq-atvorni belgilash funksiyalarimujassamlashadi. dunyoqarashning bilish funksiyasi insonda …

5 / 8

bki shakllari mif va din, falsafa va fan bo‘lib, bu hol insoniyat tadrijiy rivojlanishining umumiy mantiqi bilan mushtarakdir. ko‘nikmalar, tajriba va oddiy bilimlar to‘planishiga qarab, nafaqat ularni avloddan avlodga o‘tkazish muammosi yuzaga kelgan, balki ibtidoiy odamlarning dunyoqarashi ham murakkablashib borgan. bu dunyoqarash rivojlanishining muayyan bosqichida, to‘plangan bilimlarning «yuqori bosqichiga» yetilgach, boshqa har qanday murakkab tizimda bo‘lganidek, dunyoqarashda ham o‘zini o‘zi tashkil etish qonunlari amal qila boshlagan. mifologik dunyoqarash. «mif» tushunchasi yunoncha mythos so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, afsona, rivoyat degan ma’noni anglatadi. mif –turli xalqlarning dunyoning kelib chiqishi, tabiat hodisalari, fantastik mavjudotlar, xudolar va qahramonlarning ishlari haqidagi tasavvurini ifodalovchi muayyan tarzda tizimga solingan dunyoqarashdir. mifda bilimlar, diniy e’tiqodlar, ma’naviy madaniyatning turli elementlari, san’at, ijtimoiy hayot kurtaklari birlashgan bo‘lib, shu tariqa ibtidoiy odamlar dunyoqarashi muayyan darajada tartibga kelgan, ularning dunyo haqidagi qarashlari esa qisman tizimga solingan. mazkur tizimga solishning muhim shakllari epos, ertaklar, afsonalar, rivoyatlar bo‘lib, miflar avvalo ular orqali ifodalanadi. shu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli"

1-mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2. dunyoqarash tushunchasi, uning tuzilishi va tarixiy shakllari. 3. falsafaning jamiyatdagi roli. 4.falsafiy dunyoqarashning tamoyillari va funksiyalari. tayanch so‘z va iboralar: milliy va umuminsoniy qadriyat, falsafa, donolik, falsafiy ta’limotlar, dunyoqarash, dunyoqarash funksiyasi, falsafiy dunyoqarash vazifalari, nazariya, bilish, bilim, qadimgi sharq xalqlarining tarixi va madaniyati, ilk madaniy yodgorliklar, vedalar,daosizm ta’limoti, konfutsiylik, «avesto», zardushtiylik diniy-falsafiy ta’limoti, o‘rta asr islom falsafasi, so‘fizm falsafasi, milet falsafiy maktabi, olamning asosi, substansiya, eleat falsafiy maktabi, tabiiy-ilmiy, ijtimoiy-siyosiy qarashlar, ob’ektiv...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOC (183,5 КБ). Чтобы скачать "falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafa fanining predmeti, mazm… DOC 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram