maqol va matallar

DOC 8 pages 56.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

maqol va matallarda tafakkur ifodasi, ularda milliy xususiyatlar erkinroq namoyon bo‘ladi. matallarni o‘zi yaratilgan tilda bilish sizni begona til muhitida adashmasligingizda ulkan ahamiyat kasb etadi, o‘zaro tushunish va ishonch darvozasini ochadi, til bilish sohasidagi obro‘–e’tiborni oshiradi. ma’lumki, insoniyat asrlar davomida boy ma’naviy xazina yaratgan va kelajak avlodlarga meros qilib qoldirgan. maqol va matallar ham ana shunday bebaho xazinalardir. xalq yaratgan bunday durdonalar yillar osha avaylanib, ajdodlardan-avlodlarga o‘tib kelgan va sayqal topgan. maqollar kundalik turmushda, kishilarning o‘zaro munosabatlarida yaratiladi va davr o‘tishi bilan xalq xazinasiga aylanadi. u hayotning barcha jabhalarini o‘z ichiga oladi. maqollar ham, matallar ham o‘ziga xos xalq ijodida ko‘zga ko‘rinadi. ibratli so‘zlar maqol darajasiga ko‘tarilishi uchun hayot qozonida qaynab, maromiga yetishi, umumxalq tomonidan tan olinishi va qo‘llaniladigan hikmatga aylanishi kerak. maqol arabcha so‘z bo‘lib, aytilgan, qo‘llanilgan, ishlatilgan demakdir. og‘zaki va yozma nutqda maqol ishlatish fikr tiniqligi, nutq ravonligi va ta’sirchanligi uchun xizmat qiladi. maqollar xalq og‘zaki ijodida alohida …

2 / 8

maqol uchun fikrining mantiqiy izchilligi, ayniqsa, xosdir. ko‘pincha, maqollar badiiy jihatdan kamolot darajasida bo‘lib, fikr, voqeni ko‘rsatish, bir – biriga qarama – qarshi qo‘yish bilan ugt, pand – nasihat tarzida bayon qilinadi. maqollar odatda to‘g‘ri va ko‘chma ma’nolarda ishlatiladi. bu xususiyat ularning tematik rang – barangligi, qo‘llanish miqyosi va foydalanish imkoniyatlarini yanada kengaytiradi. xullas, ushbu qismga yakun yasagan holda quyidagilarni aytish mumkin. bu qismda masalaning o‘rganilishi tarixi, qaysi olimlar bu mavzuda ilmiy ish qilganliklari, maqollar va matallar qanday kelib chiqqanligi haqida fikr yuritdik. 1.2 tadqiqotda ishlatiluvchi asosiy tushuncha va atamalar ma’lumki, ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchilarning asosiy vazifasi – ilmiy tadqiqotga tegishli barcha tushunchalar va atamalar tizimini imkon qadar tushunib yetish va shu asosda o‘z tadqiqotining tuzumi tashkil etib, tadqiqot mavzusining mazmun va mohiyatini boshqalarga aniq va tushunarli qilib, yetkazib berishdan iborat. har bir tadqiqotchi o‘z ishini bayon qilishdan oldin tadqiqoti mavzusiga oid tushuncha va atamalarni o‘rganib, ular yordamida tadqiqot materialini …

3 / 8

ma’nosida) deyiladi. frazeologizmlar tilning leksikasiga kirishi sababli frazeologiyaga tilshunoslikning leksikologiya sohasiga kiruvchi bir bo‘lim sifatida qaraladi. frazeologiya termini dunyo filologiyasida xvii asrning ikkinchi yarmning boshlarida ingliz adabiyotshunos olim va tarjimoni neandr tomonidan birinchi marta qo‘llangan. tilshunoslikda, phraseologie terminini birinchi bo‘lib sharl balli ishlatadi va u frazeologiyani stilistikaga qo‘shib o‘rganadi. frazeologiyani lingvistik fan sifatida tan olish fikrini ilgari surgan kishi buyuk rus tilshunosi professor e.d. polivanovdir. e.d. polivanov o‘zining bir qator ilmiy ishlarida frazeologiya masalalariga to‘xtab, leksika so‘zlarining individual leksik ma’nosini, morfologiya -so‘zlarning formal ma’nosini, sintaksis-birikmalarning formal ma’nolarini o‘rganadi, degan fikrni ilgari suradi. v.v. vinogradov ham frazeologiyani lingvistik fan sifatida oldinga surgan olimdir. u o‘zining frazeologiya bo‘yicha qilgan ilmiy ishlarida rus tilining frazeologik birikmalari to‘g‘risidagi ta’limotini umumlashtirdi va ularni semantik guruhlarga bo‘lib chiqdi. ba’zi bir olimlar asosan frazeologizmlarni so‘zlarning ekvivalenti hisoblaganliklari va leksikologiyani, tilning lug‘at tarkibini o‘rganadigan lingvistik fan sifatida qaraganliklari sababli frazeologik birikmalarni tilning lug‘at tarkibiga qo‘shib, frazeologiyani esa leksikologiya …

4 / 8

n, ishlatiladigan) turg'un birikmalar so‘zlarning ekvivalenti deb tushuniladi" – deb yozadi. bularidan tashqari frazeologik birikmalarni so‘zlarga haddan tashqari yaqinlashtirish, frazeologik birikmalarda asossiz ravishda leksik ma’noni farqlash (ajratmoq, ajratib ko‘rsatmoq) yoki morfemik birikmalarni frazeologizm qatoriga qo‘shish kabi hodisalar ba’zi bir ilmiy ishlarda yaqqol ko‘rinib turadi. biz ikkinchi fikrga qo‘shiluvchi olimlarning frazeologiyaga bo‘lgan munosabatlarini atroflicha izohlab o‘tirmasdan, shuni aytishimiz mumkinki, frazeologiyaning hajmini keng ma’noda tushunuvchilar, iboralardan tashqari, maqol, matal, aforizm va hikmatli so‘zlarni ham haqiqiy frazeologizmlar qatoriga qo‘shadilar va frazeologik birikmalarni so‘zlarning ekvivalenti deb qarovchi olimlarga asosan qarshi chiqadilar. m. sodiqova ham frazeologiyani keng ma’noda tushunadi va o‘zining “ruscha – o‘zbekcha frazeologik lug‘at”iga maqol va matallarni kiritadi. maqollarni, metaforalarni, hikmatli so‘zlar va metaforik birikmalarni, xususan frazeologik birikma tarkibiga kiritgan ya.d. pinvasov ham frazeologiyani keng ma’noda tushunuvchilar qatoriga qo‘shiladi!? shuningdek, q. musayev ham o‘zining dissertatsion ishida ikkinchi fikrni to‘la qo‘llab-quvvatlaydi. frazeologik birlik deb, so‘zlarning barcha tur, turg'un birlashmalarini emas, balki shulardan bir qismini …

5 / 8

lish kerak. frazeologizmlarga obrazlilik va ekspressivlik xos bo‘lganligi sababli obrazli frazeologik iboralarga tarjimon alohida e’tibor berishi lozim. yuqorida qayd qilingan tushuncha va atamalar mazkur tadqiqotning tizimini tashkil qilib, butun tadqiqot davomida ko‘plab misollar yordamida bizning ularga munosabatimizni ifoda etib borishi ko‘zda tutilgani uchun ularni bu bo‘limda maxsus izohlab o‘tirishni maqsadga nomuvofiq deb bildik. maqol va matallar tarjimasini tadqiq etish dastavval ularni alohida tillar — ingliz va o‘zbek tillari stilistikasi doirasidagi tavsif va talqinini o‘rganishni taqazo etgani uchun ishimizning keyingi bobi aynan shu masalalarga bag‘ishlanadi. ii bob. ingliz va o‘zbek maqollarining tavsifi va tasnifi 2.1 ingliz tili stilistikasida maqol va matallarning tavsifi va tasnifi tilshunoslik fanining eng muhim bir bo‘limlaridan biri bo‘lib, stilistika hisoblanadi. “stilistika” so‘zi lotincha stylos (uchi o‘tkir qilingan tayoqcha) so‘zidan yasalgan. nutq stillari va stilistik vositalar haqidagi fan “stilistika” so‘zi esa fransuzcha “stylistique” so‘zidan olingan. demak, stilistika filologiya, adabiyotshunoslik va tilshunoslikni o‘zaro bog‘lovchi oraliq fan bo‘lib, u fikrni …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maqol va matallar"

maqol va matallarda tafakkur ifodasi, ularda milliy xususiyatlar erkinroq namoyon bo‘ladi. matallarni o‘zi yaratilgan tilda bilish sizni begona til muhitida adashmasligingizda ulkan ahamiyat kasb etadi, o‘zaro tushunish va ishonch darvozasini ochadi, til bilish sohasidagi obro‘–e’tiborni oshiradi. ma’lumki, insoniyat asrlar davomida boy ma’naviy xazina yaratgan va kelajak avlodlarga meros qilib qoldirgan. maqol va matallar ham ana shunday bebaho xazinalardir. xalq yaratgan bunday durdonalar yillar osha avaylanib, ajdodlardan-avlodlarga o‘tib kelgan va sayqal topgan. maqollar kundalik turmushda, kishilarning o‘zaro munosabatlarida yaratiladi va davr o‘tishi bilan xalq xazinasiga aylanadi. u hayotning barcha jabhalarini o‘z ichiga oladi. maqollar ham, matallar ham o‘ziga xos xalq ijodida ko‘...

This file contains 8 pages in DOC format (56.5 KB). To download "maqol va matallar", click the Telegram button on the left.

Tags: maqol va matallar DOC 8 pages Free download Telegram