ahmad lutfiy qozonchining “saodat asri qissalari”da frazeologik birliklarning qo‘llanilishi

DOC 43 pages 162.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 43
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ____________________________________________________________ ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ ahmad lutfiy qozonchining “saodat asri qissalari”da frazeologik birliklarning qo‘llanilishi mundarija kirish. i.bob. frazeologik birliklarning o‘rganish obyekti va taraqqiyot bosqichlari. 1.1 frazeologik birliklarning tilshunoslikda o‘rganilishi. 1.2 frazeologik birliklarning taraqqiyot bosqichlari. ii.bob. frazeologik birliklarning shakl va ma’no munosabati . 2.1 frazeologik birliklarning semantik tabiati. 2.2 frazeologik birliklarning leksik, semantik-grammatik xususiyatlari. 2.3 frazeologik sinonim, frazeologik antonim, frazeologik omonimlarning shakl va ma’no munosabati. umumiy xulosalar. foydalanilgan adabiyotlar. tadqiqot natijalarining ilmiy-amaliy ahamiyati. tadqiqotning ilmiy ahamiyati, olingan natijalar leksikologiya, frazeologiya, linvokulturologiya va tarjimashunoslik sohasidagi tadqiqotlarni boyitilayotganligi bilan aniqlanadi. nazariy xulosalar o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarni ilmiy o‘rganishga asos bo‘ladi. tadqiqot natijalaridan oliy ta’lim tizimida qiyosiy tilshunoslik, frazeologiya, leksikologiya, kognitiv tilshunoslik,madaniyatlar aro muloqot qilish, tarjimashunoslik bo‘yicha maxsus kurs va seminarlarda dissertatsiya ishlari, bitiruv malakaviy ishlar, kurs ishlari, soha …
2 / 43
ulturologik xususiyatlari. ishning maqsadi o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarini shakl va ma’no munosabatini ochib berish. kurs ishining tuzilishi. ushbu kurs ishi kirish, ikki bob, umumiy xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. i bob. frazeologik birliklarning o‘rganish obyekti va taraqqiyot bosqichlari. 1.1 frazeologik birliklarning tilshunoslikda o‘rganilishi. frazeologik iboralarning turli xil xususiyatlarining tashqi shakliga qarab tasnif qilish orqali ham aniqlash mumkin. bu tasnifda ko‘proq frazeologik iboralarning tarkibidagi so‘zlar soniga qarab e’tibor beriladi. tasnif natijasiga, iboralar tabiatiga ko‘ra nechta so‘zdan tashkil topganini aniqlash mumkin. ko‘pgina tilshunoslar frazeologik iboralar faqat ikki so‘zdan ortiq bo‘ladi degan fikrlarni aytadilar. ammo kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, frazeologik iboralar ikki, uch va undan ortiq so‘zlardan iborat bo‘ladi. ammo ayrim tilshunoslar bir so‘zdan iborat iboralar ham bor deb bildiradilar. jumladan, professor a.jafarovning fikricha, bir so‘zdan iborat iboralar idiomatik birikmaning eng yuqori taraqqiyot bosqichida hosil bo‘ladi. bu turdagi iboralar qo‘shma so‘z yoki yakka so‘z bilan ifodalanadi,ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri fikrni anglata olmasligi jihatdan qo‘shma so‘zlardan farq …
3 / 43
lar frazeologik qo‘shilmalar negizida vujudga keladi”degan fikrlari asoslidir. frazeologik birikmalar asosan so‘zlar birikmasidan iborat, boshqacha aytganda, frazeologizmlar tilning alohida birligi bo‘lib,tuzilishiga ko‘ra erkin bo‘g‘lanma yoki u gapga teng to‘liq yoki qisman semantik qayta shakllangan obrazli,turg‘un so‘z birikmalarini o‘z ichiga oladi“frazeologiya” atamasi yunoncha “fraza” (phrasis-ifoda,nutq o‘rami) so‘zidan olingan bo‘lsa-da, bu atama turlicha ma’nolarni ifodalashda xizmat qiladi.shu sababdan frazeologiya atamasi tilshunoslikda ikki ma’noda qo‘llaniladi: tildagi mavjud jami frazeologik birliklarning jami ma’nosida, hamda shunday birliklarning o‘rganuvchi soha ma’nosida. demak, frazeologiya iboralar haqidagi ilm demakdir. tilshunoslikning boshqa sohalari singari frazeologiya o‘zining shakllanish va taraqqiyot bosqichlariga ega. jahon tilshunosligida frazeologiya tez taraqqiy etayotgan tilshunoslik sohalaridan biriga aylandi.jumladan, birgina turkiyshunoslikda frazeologiyani sistemali ravishda o‘rganish o‘tgan asrning 40-50 yillaridan boshlandi. shu davrda turli tillardagi frazeologik birliklarni grammatik, leksik-semantik jihatdan o‘rganish sohasida muhim yutuqlar qo‘lga kiritildi. turkiy frazeologiyaning boshlovchilari, shubhasiz g.k.kenesboev va sh.u.raxmatullayevlardir. ularning o‘tgan xx asrning o‘rtalarida yuzaga kelgan tadqiqotlari turkiy frazeologiyasining shakllanishi va taraqqiyotida katta rol …
4 / 43
gi frazeologik birliklarning chog‘ishtirish tadqiqi” nomli doktorlik dissertatsiyasi,bir qancha monografiyalar, nomzodlik dissertatsiyalari,ilmiy maqolalar yaratildi[2.8]. rus tilshunosligida frazeologik birliklar bilan tadqiqotchilar xviii asrdan boshlab shug‘ullanmoqda. m.v.lomonosov rus adabiy tili lug‘ati rejasini tuzar ekan, bunda so‘zlar bilan bir qatorda “xalq (rossiya) maqollari”, “frazeslar” va “idiomatizmlar” o‘z ifodasini topishi lozimligini alohida ta’kidlagan edi. rus frazeologiyasi fani tarixi v.l.arxangelskiy, e.x.rot, v.n.teliya, l.n.royzenson, e.a.malinovskiyning ilmiy tadqiqotlarida keng izohlangan. frazeologiya nazariyasining ilk tadqiqotschisi sheytsar fransuz tilshunosi sharl ballidir.olim o‘zining ikki yirik asari “stilistika ocherki” (1905) va “fransuz stilisikasi” (1909) nomli asarlariga so‘z birlashmalari, ya’ni frazeologizmlarni tadqiq etuvchi maxsus boblar kiritilgan edi. u o‘zining ilmiy asarlarida frazeologik birliklarning ichki va tashqi belgilarini o‘zaro farqlagan edi. u ilmiy ta’limotida tildagi shunday birliklarning struktural xususiyatlari, tashqi belgilari, semantik tabiati esa uning ichki belgilari hisoblanishini ko‘rsatib beradi. umuman olganda, frazeologiya keyingi yillarda tez sur’atlar bilan taraqqiy etayotgan tilshunoslik sohalaridan biriga aylandi.bu sohada juda ko‘p mamalakatlar olimlarining e’tiborida bo‘ldi. frazeologik birliklarning …
5 / 43
larini yu.p.soloduo, r.i.popovich, ishlarida ko‘rish mumkin.baynalminal frazeologiya masalalarini v.v.akurchenko, e.m.soloduxoning ilmiy asarlarida asoslab berilgan. ularning ishlari asosan ingliz va rus tillarining qiyosiy tipologiyasiga qaratilgan. bunda frazeologik birikmalar ikki til misolida qiyosiy tahlil qilingan[3.16]. shuningdek, badiiy va publistik uslub frazeologiyasi masalalari ham tilshunoslikda keng o‘rganilgan. bu sohada v.n.vakurov, m.a.bakina, a.g.lomov, i.ya.lepeshov ishlarini misol tariqasida keltirish mumkin. ilmiy ishlardan tashqari tilshunslikda darslik va qo‘llanmalar ham yaratilgan, a.v.kunin, n.m.shanskiy, v.p.jukovlarning frazeologiyaga oid darslik va monografiyalari shular jumlasidandir. frazeologiya va frazeologiyaning shakklanish tarixini o‘rganish l.i.raoyzemson, m.m.kopilenko, y.x.rog, v.n.teliya, y.a.malinovskiy kabi yetuk olimlarning ishlari bag‘ishlanganligi ilm ahliga ma’lum. arman, boshqird, gruzin tilshunosligida ham frazeologiya masalalari keng o‘rganilgan p.s.bediryan, e.u.gevorkyan, z.g.uraksin, a.l.onlani, a.a.taxashivili kabi olimlarning ilmiy izlanishlari aynan frazeologiya ilmining taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq. shunday qilib frazeologiya tilshunoslikning alohida mustaqil sohasi sifatida shakllandi. 1.2 frazeologik birliklarning taraqqiyot bosqichlari. tilshunoslikda frazeologiya fanining rivojlanish tarixini uch davrga bo‘lib o‘rganish mumkin. 1. xviii asrning o‘rtalaridan xx asrning 30-yillarigacha bo‘lgan …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ahmad lutfiy qozonchining “saodat asri qissalari”da frazeologik birliklarning qo‘llanilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ____________________________________________________________ ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ ahmad lutfiy qozonchining “saodat asri qissalari”da frazeologik birliklarning qo‘llanilishi mundarija kirish. i.bob. frazeologik birliklarning o‘rganish obyekti va taraqqiyot bosqichlari. 1.1 frazeologik birliklarning tilshunoslikda o‘rganilishi. 1.2 frazeologik birliklarning taraqqiyot bosqichl...

This file contains 43 pages in DOC format (162.5 KB). To download "ahmad lutfiy qozonchining “saodat asri qissalari”da frazeologik birliklarning qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ahmad lutfiy qozonchining “saod… DOC 43 pages Free download Telegram