introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari

PPTX 17 pages 12.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti magistrlar bo’limi “umumiy biologiya va fiziologiya” kafedrasi 1-kurs biologiya yo’nalishi magistranti jamalova shaxnozaning o’simliklar introduksiyasi fanidan “introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari” mavzusidagi taqdimot ishi. mavzu: introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari reja: 1.introduksiya tushunchasi va uni o’rganish usullari. 2. reintroduksiya (qayta tiklash) tushunchasi. noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimlik turlarini reintroduksiya qilish. introduksiya tushunchasi va uni o’rganish usullari introduksiya atamasi lotincha "introductio" – kiritish, joriy qilish so’zidan kelib chiqqan. o’simliklar introduksiyasi - har qanday o’simlik turini tabiiy arealidan tashqarida, ular uchun yangi yashash joylariga ataylab yoki tasodifan ko’chirib o’tkazish va inson faoliyati natijasida mahalliy tabiiy ekotizimlarga yoki agrosenozlarga joriy qilishdir. o’simliklar reintroduksiyasi - har qanday o’simlik turini tabiiy arealidan turli omillar va insonlar faoliyati natijasida butunlay yo’qolishini yoki keskin qisqarishini oldini olishga qaratilgan jarayon bo’lib, tabiiy ekotizimlarga qayta kiritish, qayta joriy qilish demakdir. o’simliklarni introduksiya qilishda turli xil usullar qo’llaniladi: dastlabki introduksiya sinovlari uchun …

2 / 17

dir bo’lishi mumkin. s.ya.sokolov (1957) introduksiyaning barcha usullarini irsiy xususiyatlarining sezilarli o’zgarishi bilan bog’liq bo’lmagan (oddiy introduksiya) va irsiy xususiyatlarining o’zgarishi bilan bog’liq bo’lgan usullarga (murakkab introduksiya) ajratadi. o’simlik introduksiya usullari oddiy murakkab oddiy (bevosita) introduksiya - yangi o’simlik turlarini birinchi navbatda ularning xususiyatlarini o’zgartirmasdan introduksiya qilishdir. oddiy kirishni o’tkazishda ikkita usul mavjud: 1) dastlabki tajriba va uning natijalarini o’rganish; 2) introduksiya qilinadigan turni dastlabki o’rganish va keyin tajriba o’tkazish. oddiy bevosita introduksiya o’simlikni irsiyati sezilarli o’zgarishsiz bir mamlakatning ochiq yerlaridan boshqasining ochiq yerlariga ko’chirish, so’ngra quyidagi usullar bilan chidamli individlarni tanlash natijasida amalga oshiriladi: rivojlanish ritmini o’zgartirish (payvandustni chidamli payvandtagga payvand qilish, chilpish, sug’orish, maxsus o’g’itlar berish). o’simliklarning tabiatiga ko’ra yashash sharoitlarini o’zgartirish (daraxtchil o’simliklarda sudraluvchi shakl, sug’orish, yarovizatsiya, fotoperiodizm, qishda, bahorda yoki yozda himoyalash, yopiq gruntda ekish, plantatsiyalarni isitish). -ba'zi qishloq xo’jaligi usullaridan foydalanish: tuproq tarkibini o’zgartirish, qalamchalash, transheya (xandaq) kulturasi va boshqalar. -o’sish stimulyatorlari bilan ta'sir qilish …

3 / 17

sh orqali ham o’zgarishi mumkin. urug’lar, o’simtalar yoki ko’chatlarga kimyoviy va fizik mutagen omillar bilan yoki o’sish regulyatorlari, ultratovush va boshqalar ta'sirida o’simliklarning tabiatini o’zgartirish mumkin. urug’larni ultratovush yoki tovush bilan ishlov berish ba'zi hollarda ko’chatlarning sovuqqa chidamliligini oshirishga yordam beradi. shuningdek, ayrim introdutsentlar vatanida tabiiy sharoitda polikarp bo’lgan bo’lsa, madaniy sharoitda u monokarpga aylanadi va hokazo. qaraganda botanika bog’ida o’tkazilgan jung’or kovragini kuzatishlari shuni ko’rsatadiki, bu o’simlik (tabiiy sharoitda monokarpik) madaniy sharoitda esa polikarpikga aylanadi. vatanida ko’p yillik bo’lgan o’simlik introduksiya sharoitida esa bir yillik o’simlik yoki bo’lmasa daraxtsimon o’simlik madaniy holda esa butasimon hayotiy shaklga ega bo’lib qoladi va hakozo. introduksiya uslublarini (usullarini) ishlab chiqish. chet el florasiga mansub va yo‘qolib hamda kamayib ketayotgan mahalliy istiqbolli dorivor o‘simlik turlarini yangi sharoitlarga introduksiya qilish, ko‘paytirish va ularni madaniy holda etishtirish. o‘zbekiston florasiga mansub, yo‘qolib va kamayib borayotgan dorivor o‘simliklarni tabiiy sharoitlarga (reintroduksiya) qaytarish va tabiiy populyasiyani tiklash. introduksiya o’rganish …

4 / 17

tabiiy va antropogen)-introduksiya sharoitining tabiiy (iqlim, rel’ef, geologik, gidrogeologik, tuproq, tabiiy o‘simlik qoplamlari, shamol,hayvonot olami)omillari. introduksiyaga misol qilib oblepixa o’simligining qoraqalpog’istonda yetishtirilishini aytib o’tsak bo’ladi. hozirgi kunda ushbu turga 3 ta oblepixa turi kiritilgan. – jumurtsimon oblepixa-hippophae rhamnoides, – tol bargli oblepixa-hippophae salicifolia, – tibet oblepixasi-hippophae tibetana. yuqoridagi oblepixa turlaridan jumurtsimon oblepixa keng arialga ega bo’lib, yevropa kontinentida angilya, skandinaviya mamlakatlari, balgariya, germaniya, serbiya, polsha, rossiyaning kalilingrad viloyatida, osiyo kontinentida avg’onistonda, eronda, pokistonda, hindistonda tabiiy holda o’sadi. oblepixa o’simligi qoraqalpog’iston respublikasi hududida tabiiy holda uchramaydi.o’zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi qoraqalpog’iston bo’limining botanika bog’iga 1963-yilda toshkent botanika bog’idan uning novdasi olib kelinib intradukciya qilindi. keyinchalik, 1980-yilda qirg’izistonnan (tikanli shakli), 1981–1983 yillari oltoy o’lkasidan ko’chatlari olib kelinib ekila boshladi. 2.noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimlik turlarini reintroduksiya qilish. reintroduksiya (qayta tiklash) - oʻsimliklarni ular ilgari oʻsgan, lekin yoʻqolib ketgan yoki yoʻq boʻlib ketgan deb hisoblangan joylar va hududlarga qaytadan (tiklash) introduksiya …

5 / 17

dagi omillar katta ahamiyatga ega: 1. botanika bog’iga introduksiya qilingan turlarning qaytib keladigan joyini - uning yashash muhiti chegaralarida yoki ulardan uzoqda, yangilari yaratilgan yoki eski, lekin sun'iy populyatsiyalar tiklanadigan joyni aniqlash juda muhimdir. so’nggi populyatsiyalarda reintroduksiyaga yo’l qo’yilmaydi. 2. populyatsiyani reintroduksiya qilish uchun material yetishtirilgan joy muhim ahamiyatga ega. bu yerda materiallar saqlanib qolgan populyatsiyalardan olinadi va botanika bog’iga introduksiya qilingan bunday joy faqat ushbu hudud bo’lishi mumkin. ushbu material introduksiysa uchun eng muhim hisoblanadi. ushbu turdagi o’simliklar populyatsiyasidan, lekin boshqa geografik hududlardan olingan o’simliklarni reintroduksiya qilish uchun foydalanishga yo’l qo’yilmaydi. populyatsiyani tiklash uchun dastlabki material urug’lar yoki introduksiya qilingan o’simliklar tomonidan ko’paytirilib olinadi. reintroduksiya usuli avvallari ma‘lum bir hududda yashagan, ammo keyinchalik turli xil antropogen omillar bilan yo’q bo’lib ketgan turlarni tabiiy sharoitga qaytarish va tabiatni tiklashdan iborat. ko’pgina hollarda, antropogen omillar emas, balki tabiiy omil sabablariga ko’ra ham ayrim turlarni kamayishini ko’rsatmoqda. o’simliklarni qayta tiklash uchun xuddi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari"

berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti magistrlar bo’limi “umumiy biologiya va fiziologiya” kafedrasi 1-kurs biologiya yo’nalishi magistranti jamalova shaxnozaning o’simliklar introduksiyasi fanidan “introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari” mavzusidagi taqdimot ishi. mavzu: introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari reja: 1.introduksiya tushunchasi va uni o’rganish usullari. 2. reintroduksiya (qayta tiklash) tushunchasi. noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimlik turlarini reintroduksiya qilish. introduksiya tushunchasi va uni o’rganish usullari introduksiya atamasi lotincha "introductio" – kiritish, joriy qilish so’zidan kelib chiqqan. o’simliklar introduksiyasi - har qanday o’simlik turini tabiiy arealidan tashqarida, ular uchun yangi yashash joylariga...

This file contains 17 pages in PPTX format (12.3 MB). To download "introduksiya va reintroduksiya o’rganish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: introduksiya va reintroduksiya … PPTX 17 pages Free download Telegram