o'rta osiyoda xvii-xix asrlarda ta'lim-tarbiya

PPTX 10 pages 78.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.8 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

11-mavzu: xvii asrdan xix asrning i-yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 11.1. 1. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. 11.1. 2. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. 11.1. 3. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. 11-mavzu: xvii asrdan xix asrning i-yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 11.1. 1. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. 11.1. 2. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. 11.1. 3. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. xvii-xix asrlarda o’rta osiyoda bir nechta turdagi talim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloillxona, otinoyilar maktablari) mavjud edi. ayniqsa qo’qon, toshkent, buxoro kabi shaharlarda ularning soni tez ko’paygan. maktablar boshlang’ich talim muassasasi hisoblanib, unda bolalarga yozish va o’qish o’rgatlgan, din haqida dastlabki malumotlar berilgan. madrasalar yuqori turuvchi o’quv muassasasi hisoblangan, qorixona va daloillxona («daloill al-xayrot») quyi diniy xizmatchilarni tayyorlagan. xix asrdagi qo’qon xonlari arxivlarida beklar va xonlar saroylarida sag’ir (etim)lar …

2 / 10

tepasida katta laylak uyasi saqlangan. mazkur ma’lumotlar rossiya imperiyasiga 20 asrning boshida rus fotografi sergey mixaylovich prokudin-gorskiy (1863-1944 yy.) tomonidan taqdim etgan hisobotida aks etgan, fotograf suratga olishda maxsus effektlarldan foydalangan. mazkur suratlarning ayrimlari tahminan 1905 yilda olingan, biroq bu suratlarning aksariyati 1909-15 yillarda podsho nikolay ii ning qo’llab quvvatlashi va transport vazirligi ko’magi imperiyaning barcha o’lkalariga uyushtirilgan sayoxatning uzaytirilgan davrida suratga olingan. 1911 yilda u o’rta osiyoga (o’sha turkistonga) qayta sayohat qilgan, buxoroning tarixiy yodgorliklarini suratlga olgan. maktablardagi talim tzimi bir qancha bosqichli va puxta tashkil etlgani bo’ls savod o’rganish ko’p vaqtni olar edi. chunonchi, faqatgina alifboni o’rganishga 3-4 oydan bir yilgacha, bazida undan ham ko’p vaqt sarflanar edi. o’quvchilar dastlabki o’qish ko’nikmalarini egallaganlaridan so’ng «haftyak»ni (fors. “qur’onning etidan bir qismi”) o’qishni boshlaganlar o’quvchilar «haftyak»ni tugatganlaridan so’ng «chor-kitob» (to’rt kitob)ni o’qishga kirishganlar. «chor-kitob» fors-tojik tlida yozilgan bo’lib, uning birinchi qismida diniy marosimlar (tahorat olish, namoz o’qish, ro’za tutsh va …

3 / 10

lar sheriy usulda bayon qilingan. maktabni tamomlagan o’quvchilar talimni davom ettrish uchun madrasalarga kirganlar. madrasa odatda ikki bo’limdan, yani: quyi (ibādat al-’islām) va yuqori (masola) bo’limlardan iborat bo’lgan. lekin barcha madrasalarda ham bo’limlar shunday nomlanmaganini qayd etsh lozim. masalan, buxoro madrasalarida quyi bo’lim «mushkulāt» deb yuritlgan. birinchi bo’limda talabalar din ahkomlarini o’rganganlar. ikkinchi bo’limda esa – qur’oni karimga muvofiq holda bayon etlgan islomning asosiy qonunlari o’qitlgan. bundan tashqari, arab tlshunosligi, mantq, tarix, sher yozish ilmi, metafizika va boshqa fanlar ham o’qitlgan. madrasalarda barcha mashg’ulotlar arab tilida olib borilgan. madrasa talabalarini shartli ravishda uchta kursga bo’lish mumkin. birinchi, yani boshlang’ich kurs adnā (quyi), ikkinchi kurs – avsat (o’rta) va uchinchi kurs – a‘lo (yuqori) deb nomlangan. biroq, kurslarning nomlari hamma madrasalarda ham bir xil bo’lmagan. shu o’rinda bunday kurslarga ajratsh faqat yirik madrasalarda mavjud bo’lgani, talabalar soni 20 kishiga etmagan kichik madrasalarda esa talabalarning barchasi faqat bitta mudarrisga mashg’ulotga qatnaganlarini qayd …

4 / 10

arda maktabdorlarning, imomlarning xotnlari maktabdorlik qilgan. qizlar maktabi haqida k.e.bendrikov “turkistonda xalq maorifi tarixidan ocherklar” asarida quyidagilarni yozadi: “qizlar ishqiy maktublarga berilmasinlar deb, qizlar maktabida yozuvga o’rgatilmagan”. professor u.dolimovning fikricha, bu so’zlar haqiqatdan ancha yiroq. o’zbek xalqi – o’tmishda eng ko’p shoiralar etshtrgan xalq, agar yozuvga o’rgatlmaganida edi, podshohlar saroyiga mansub bo’lgan gulbadanbegim, zebunisobegim, nodirabegimlarni qo’ya bering, xix asrning o’zida uvaysiy, mahzuna, dilshodi barno, muazzamxon, muattarxon, anbar otin, qamarniso, nozimaxon kabi o’nlab mashhur shoiralar qayerdan etishib chiqqan?! o’rta osiyoda faoliyat yuritgan qizlar maktabining yirik namoyondalaridan biri – jahon otin uvaysiydir. o’zining butun faoliyat davomida xalqimiz orzu-umidlarini ro’yobga chiqarishga harakat qilgan jahon otn xalqimizning oqila qizlarini tarbiyalash, go’zal hayotga erishishning birdan-bir yo’li deb o’ylab, o’zining butun umrini yosh qizlarga talim-tarbiya berishga bag’ishladi. o’z maktabida qizlarga boshlang’ich ta’lim berar ekan, jahon otin ularning zehnini o’stirishga katta ahamiyat beradi. otin o’z shogirdlariga savod o’rgatibgina qolmay, ular orasidan iqtidorli qizlarni tanlab sharq sheriyat bilan …

5 / 10

isai, 11.1.2 maka va madrassa tim zr 13. qilarmaktabi va unda tim mazmun

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rta osiyoda xvii-xix asrlarda ta'lim-tarbiya"

11-mavzu: xvii asrdan xix asrning i-yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 11.1. 1. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. 11.1. 2. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. 11.1. 3. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. 11-mavzu: xvii asrdan xix asrning i-yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 11.1. 1. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. 11.1. 2. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. 11.1. 3. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. xvii-xix asrlarda o’rta osiyoda bir nechta turdagi talim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloillxona, otinoyilar maktablari) mavjud edi. ayniqsa qo’qon, toshkent, buxoro kabi shaharlarda ularning soni tez...

This file contains 10 pages in PPTX format (78.8 KB). To download "o'rta osiyoda xvii-xix asrlarda ta'lim-tarbiya", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rta osiyoda xvii-xix asrlarda… PPTX 10 pages Free download Telegram