musulmon renesansiya davlat boshqaruvi

PPTX 36 pages 3.1 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: xalifalar hududlar boshqaruvi ma’muriyat tizimi mavzu: musulmon renesansida davlat boshqaruvi arab xalifaligi (632 — 1258) — arabiston yarim oroli, yaqin va oʻrta sharq, shimoliy afrika, ispaniya, markaziy osiyo va kavkazortini oʻz ichiga olgan saltanat. bu mamlakatlar asosan „xulafoi roshidin“ va umaviylar zamonida fath etildi. arablar bu mamlakatlarni 630-715 yillar orasida bosib olganlar. mug`ullarning islom sivilizatsiyasiga ta’siri. xulaguxon berkaxon hasan ibn as-sabbox nizom ul-mulkning (1018-1092) “siyosatnoma” asari bilan mashhur sulton qo‘riqchilarga elchini o‘ldirishni buyuradi. lekin qo‘riqchilar joylaridan siljishmaydi. shunda elchi ikki askarga sultonning bo‘g‘zidan olishni buyuradi. bir qo‘riqchi sultonning qo‘lidan mahkam tutadi, ikkinchisi esa sulton sanjarning bo‘g‘ziga hashshoshiylarning xanjarini tiraydi. elchi sanjarga yaqinlashib, shunday deydi: “hasan as-sabbox senga shuni aytib yubordi: eng ishongan odamlaring orasida ham bizning odamlar bor. o‘lishni istamasang, ortingga qaytib ket”. shundan so‘ng sulton sanjar yurishni bekor qiladi. …

2 / 36

maviylarning hasan ibn ali, abdulloh ibn az-zubayr, xorijiylar va boshqalar bilan kurashi baʼzi chegara hududlarini yana parchalanishiga imkon berdi. xalifa abd al-malik(685-705) va uning o'g'li valid i (705-715) ichki nizolar (693 yildan) tinchlangandan so'ng, arablar afg'onistonda, shimolida deyarli aql bovar qilmaydigan muvaffaqiyatlarga erishdilar. sharqda hindiston va movorounnahr (transoksiana) (751), markazda kavkaz va kichik osiyo, gʻarbda afrika (okeangacha), ispaniya va janubiy fransiya hududlari to`liq egallangan. faqat konstantinopol va kichik osiyodan (717-718) arablarni jasorat bilan daf qilgan imperator leo isaurian va bolgariya xoni tervelning energiyasi va charlz martell (717-741 yillarda pipinidlar oilasidan yashagan, tarixga kirgan). evropaning qutqaruvchisi), frantsiyadagi arablarning muvaffaqiyatiga chek qo'ygan (732). ular yevropani musulmonlar istilosidan qutqarganliklari umumiy qabul qilingan, ammo xalifalik poytaxtida ular bu yurishlar haqida haqiqatan ham bilishmagan arablar nega tez harbiy zafarlarga erishdi? 1. sharq tomon. mamlakat xosrov ii parvizning (590-628) isrofgarchilik va tovlamachilik, vizantiya (herakliy) bilan urushlar va anarxiya bilan charchagan holda zaiflashdi. vassallar mustaqil bo'lib, shohga …

3 / 36

otgan kichik osiyoni ular uzoq vaqt bosib olmagan va arablar konstantinopol devorlari ostida bir necha bor mag'lubiyatga uchragan. xalifalikning parchalanishi arab xalifaligining hokimiyat manbai asosan dindir. diniy, siyosiy va ma'muriy vakolatlar ajralmasdir. yerga egalik qilish davlat, jamoat yoki xususiy bo'lishi mumkin. biroq, yer tovar emas. butun aholi soliqlarga tobe edi. askarlar o'zlarining jangovar shayligini saqlab qolish uchun maosh oldilar, shuningdek, jangovar shaylikni kerakli darajada ta'minlash uchun aholidan ma'lum miqdorda soliq yig'ish huquqiga ega edilar. markaziy hokimiyat organlari arab xalifaligidagi xalifa oliy hokimiyatga ega edi. u arablarning va barcha allohga iymon keltirganlarning diniy rahbari edi. bundan tashqari, u barcha oliy lavozimlarni egallagan: u cherkov boshlig'i, oliy davlat boshlig'i, yerning oliy egasi, oliy qo'mondon va oliy sudya edi. barcha yuqori lavozimli amaldorlarni faqat xalifa tayinlagan. xalifaning bosh maslahatchisi sifatida xalifaning eng oliy amaldori vazir edi. vazirga katta dunyoviy va harbiy qudrat berilgan. vazir xalifa nomidan hukm yuritish, shuningdek, uning saroyini boshqarish huquqiga …

4 / 36

sh va mukofotlarni hisobga oladigan harbiy bo'lim. harbiy xizmat uchun. “divon al-xoraj” - moliya va soliq boʻlimi boʻlib, u barcha ichki ishlarni nazorat qiladi, davlat gʻaznasiga soliq va boshqa tushumlarni hisobga oladi, shuningdek, mamlakat boʻyicha turli statistik maʼlumotlarni toʻplaydi. divon al-barid — pochta, aloqani nazorat qiluvchi, davlat yuklarini yetkazib beruvchi, yoʻllarni taʼmirlovchi, karvonsaroylar va quduqlar quruvchi asosiy pochta boʻlimi. pochta bo'limi o'zining asosiy vazifalaridan tashqari maxfiy politsiya vazifasini ham bajargan. bu barcha yo'llar, yo'llardagi asosiy punktlar, yuk tashish va yozishmalar ushbu bo'limning nazorati ostida bo'lgan. mamlakat hududi kengayib, iqtisodiyoti sezilarli darajada murakkablashib borgach, mamlakat boshqaruv tuzilmasining murakkabligi muqarrar bo‘lib qoldi. arab xalifaligi davlat boshqaruvi: devon ad- dar (kengash) devon al- mashriq devon al- mag‘rib viii asr o‘rtalariga kelib movaraunnahr hududida siyosiy boshqaruv arab xalifaligi siyosiy tizimiga moslashtirilgan edi. viloyatlardagi hokimlar va boshqa hukmdorlarning qo‘li ostidagi ma’muriy-idora usuli o‘z shaklini saklab dolgan builshiga qaramay, hokimlarning xalifa noibiga itoat etishlari shart edi. …

5 / 36

ko'chalar, shariat qonun qoidalariga rioya qilishni nazorat qiluvchi devon 9) devoni vaqf - vaqflar bilan shug`ullanuvchi devon, 10) devoni qozi - adliya ishlari devoni. arablar iqtisodiy hayotni o‘z qo‘llaridan chiqarmaslik maqsadida bosib olingan hududlarda sosoniylar tartibidagi soliq tizimini joriy qildilar. bo‘lar asosan quyidagilar edi: qavonin yoki mukati’a - mayda viloyatlar va tumanlardan xazinaga tushib turgan yig‘in. maqrsima – hosilning ma’lum ulushi miqdorida to‘langan. uning hajmi sug‘orishga bog‘liq holda belgilangan. misoxa yer hajmiga qarab miqdori belgilanadigan soliq bo‘lib, o‘nda ekin ekilishi yoki ekilmasligiga e’tibor berilmagan. bu soliq tizimiga yer solig‘i - xiroj (hosilning o`ndan bir yoki o`ndan ikki kismi miqdorida), chorva, hunarmandchilik, savdo-sotiqdan zakot (qirqdan bir miqdorda) hamda islomni qabul qilmagan shaxslardan olinadigan - jizya solig‘i ham qushilgan. mahalliy hokimlar faoliyati xalifa tomonidan tayinlanadigan maxsus amirlar tomonidan katta nazorat ostiga olingan bo‘lib, bundan tashqari ular xalifaning xurosondagi noibiga itoat etishi shart bo‘lgan. temuriylar davrida esa vazir devoni — devoni oliy, moliya …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musulmon renesansiya davlat boshqaruvi"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: xalifalar hududlar boshqaruvi ma’muriyat tizimi mavzu: musulmon renesansida davlat boshqaruvi arab xalifaligi (632 — 1258) — arabiston yarim oroli, yaqin va oʻrta sharq, shimoliy afrika, ispaniya, markaziy osiyo va kavkazortini oʻz ichiga olgan saltanat. bu mamlakatlar asosan „xulafoi roshidin“ va umaviylar zamonida fath etildi. arablar bu mamlakatlarni 630-715 yillar orasida bosib olganlar. mug`ullarning islom sivilizatsiyasiga ta’siri. xulaguxon berkaxon hasan ibn as-sabbox nizom ul-mulkning (1018-1092) “siyosatnoma” asari bilan mashhur sulton qo‘riqchilarga elchini o‘ldirishni buyuradi. lekin qo‘riqchilar joy...

This file contains 36 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "musulmon renesansiya davlat boshqaruvi", click the Telegram button on the left.

Tags: musulmon renesansiya davlat bos… PPTX 36 pages Free download Telegram