ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari

DOC 1 page 86.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

7-mavzu: ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi reja: 1. savod o‘rgatish metodikasida tilning o‘rni. 2. ona tili va o‘qish savodxonligi fanining rivojlanish tarixi. 3. savod orgatish jarayonining yondosh fanlar bilan aloqasi. tayanch tushunchalar: savod o‘rgatish, metodika, intonatsiya, pedagogika, savodxonlik, o‘qish tezligi ona tili o‘qitish metodikasi fani to‘rt bo‘limni o‘z ichiga oladi: 1. savod o‘rgatish metodikasi, ya’ni elementar o‘qish va yozishga o‘rgatish. bolalarga savod o‘rgatish pedagogikadagina emas, balki ijtimoiy hayotda ham juda jiddiy qo‘yilgan masalalardandir, chunki xalqning savodxonligi ozodlik uchun siyosiy onglilik uchun, madaniyat uchun kurash qurolidir. mustaqil o‘zbekiston respublikamizda har bir kishining savodxon bo‘lishiga alohida e’tibor berilmoqda. 2.o‘qish metodikasi. boshlang‘ich sinflarda o‘qish predmetining vazifasi birinchi navbatda bolalarni tez (me’yorida), to‘g‘ri, ongli va ifodali o‘qish malakalari bilan qurollantirish hisoblanadi. 3.grammatika va imlo metodikasi. bu bo‘lim elementar yozuvga va husnixatga o‘rgatish, ya’ni grammatik tushunchalarni, boshlang‘ich imlo malakasini shakllantirishni o‘z ichiga oladi. 4. o‘quvchilar …

2 / 1

. ona tili o‘qitish metodikasi tarixidan o‘zbek xalqi juda qadim zamonlardayoq ilm-fanga katta e’tibor bilan qaragan va uni rivojlantirishga harakat qilgan. ibn sino, beruniy, al-xorazmiy, amir temur, ulug‘bek va boshqa ko‘plab allomalar ilm-fanni dunyoga tanitganlar. ilm-ma’rifatga beqiyos hurmat bilan qaragan xalqimiz qanday qiyinchilik va to‘siqlar bo‘lmasin o‘z farzandlarining savodli bo‘lishini orzu qilganlar. farzandlarini yoshligidanoq maktabga o‘qishga berganlar. maktabdor domlalar o‘z usullari va tajribalariga asoslanib bolalarga saboq berganlar. demak, o‘zbekistonda o‘qitishning o‘ziga xos usullari mavjud bo‘lgan va ular rivojlanib borgan. bu jarayon silliq kechgani yo‘q. ba’zi xato va kamchiliklarga ham yo‘l qo‘yilgan. chunonchi, 20-yillarda maktabni rivojlantirishda juda jiddiy xatolarga yo‘l qo‘yildi. kompleks dasturlarda ona tilini o‘rganish tizimi buzildi: grammatik, orfografik ko‘nikmalarga yetarli ahamiyat berilmadi. savod o‘rgatishda yahlit so‘z metodi tilning fonetik xususiyatlariga mos kelmadi, analitik-sintetik ishlarni ta’minlamadi, puxta, to‘g‘ri yozuv masalalari uchun zamin yaratilmadi. keyinchalik 1931-yil 5-sentabr “boshlang‘ich va markaziy maktab haqidagi, 25- avgust 1932-yil “boshlang‘ich va markaziy maktab o‘quv dasturlari …

3 / 1

xologik xarakterdagi ilmiy tekshirishlarning natijalari ona tili o‘qitish metodikasini takomillashtirish va yangi metodika yaratishga imkon berdi. o‘zbek tilshunosligi sohasidagi muvaffaqiyatlar ham tilni o‘zlashtirish jarayoniga va metodikaning rivojlanishiga jiddiy yordam berdi. xuddi shuningdek, bu fanning rivojlanishiga o‘qituvchilarning ommaviy ish tajribalarini o‘rganish, umumlashtirish katta ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. o‘sha davrdagi jurnallarda o‘nlab metodik maqolalar bosilib chiqarildi. 1955-yildan boshlab pedagogika institutlari qoshida boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilari tayyorlaydigan fakultetlar ochila boshlandi. bu ham ona tili va o‘qish fanini o‘qitish metodikasining o‘sishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, ya’ni boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining umumiy va maxsus tayyorgarlik darajasi o‘sadi. institut qoshidagi kafedralarda ishlovchi ilmiy xodimlar metodik masalalarni chuqur, ilmiy asosda hal qilishga yordam beradilar. mustaqillikning dastlabki yillaridayoq ona tili o‘qitishga katta ahamiyat berila boshladi. bunda 1989-yil 21-oktabrda “o‘zbek tiliga davlat maqomi berilishi” alohida ta’lim sohasidagi bu o‘zgarishlar ona tili o‘qitish metodikasida ham bir qator imkoniyatlarni yuzaga keltirdi. bu yangiliklardan ko‘plari ommaviy maktablarda amalga oshirilmoqda, ba’zilari hozirgacha sinovdan o‘tkazilmoqda. sinov davrida, birinchidan, …

4 / 1

shirishlar olib borilmoqda. shunday qilib, fan sifatida ona tili o‘qitish metodikasining o‘z predmeti, vazifasi, nazariy va ilmiy sohasi bo‘lib, bir qator fanlar markaziysida uning ma'lum otlari bor. bu fan ham boshqa fanlar kabi rivojlanib, taraqqiy etib bormoqda. til fikrni shakllantirish va bayon qilish, taassurot, his, kechinmalarni ifodalashda muhim o‘rin tutadi. til jamiyat a’zolarining bir-biri bilan o‘zaro aloqasi uchun xizmat qiladigan vositadir. bu vosita qanchalik takomillashsa, fikr shunchalik aniq, ta’sirchan ifodalanadi. maktabda ona tilini chuqur o‘rganish zarurati tilning mana shu asosiy vazifalaridan kelab chiqadi. ona tili - nutq o‘qish va yozish sohasidagi ko‘nikma va malakalar o‘quvchilar o‘quv mehnatining zaruriy sharti va vositasi hisoblanadi. bola o‘qish ko‘nikmalarini egallash bilan, birinchi navbatda o‘z ona tilini o‘rganishi zarur. chunki ona tili bilimdonlikning, aql-idrokning kalitidir. ona tili boshqa fanlarni vositasi hamdir, jamiyat tarixi ham, tabiiy fanlar ham ona tili yordamida o‘rganiladi, demak, ona tili bolaning umumiy kamol topishida ham, bilim va mehnatga havasini uyg‘otishda ham …

5 / 1

biy elementlarni egallash. 4. grammatika, fonetika, leksikadan nazariy materiallarni o‘rganish, til haqida tushunchalarini shakllantirish. 5. o‘quvchilarni o‘qish va grammatika darslari orqali badiiy, ilmiy-ommabop va boshqa adabiyotlar namunasi bilan tanishtirish, ularda badiiy asarni idrok etish ko‘nikmasini hosil qilish. bu vazifalarning hammasini boshlang‘ich sinflarda ona tili predmeti hal etadi va boshlang‘ich sinflar ona tili dasturida aks etadi. boshlang‘ich sinflarning o‘qish darslari o‘z mohiyati, maqsad va vazifalariga ko‘ra ta’lim tizimida alohida o‘rin tutadi. negaki uning zaminida savodxonlik va axloqiy-ta’limiy tarbiya asoslari turadi. shuning uchun ham boshqa predmetlar ta’limini o‘qish ta’limisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. o‘quvchi matnni to‘g‘ri, tez, tushunib o‘qish, mazmunini o‘zlashtirish bilan ilk bor o‘qish darslarida yuzlashadi. o‘qish darslari orqali o‘quvchilaming davlat ta’lim standarti (dts) talablari bo‘yicha o‘zlashtirishlari ko‘zda tutilgan o‘quv-biluv ko‘nikma-malakalari hamda bilimlarni egallashlariga yo‘l ochiladi. aynan o‘qish ta’limida insonning, avvalo, o‘zligini, qolaversa olamni anglashga bo‘lgan intilishlariga turtki beriladi. shu maqsadda “o‘qish kitobi” darsliklariga ona tabiat, atrofimizni o‘rab turgan olam, vatanimiz tarixi …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari"

7-mavzu: ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi reja: 1. savod o‘rgatish metodikasida tilning o‘rni. 2. ona tili va o‘qish savodxonligi fanining rivojlanish tarixi. 3. savod orgatish jarayonining yondosh fanlar bilan aloqasi. tayanch tushunchalar: savod o‘rgatish, metodika, intonatsiya, pedagogika, savodxonlik, o‘qish tezligi ona tili o‘qitish metodikasi fani to‘rt bo‘limni o‘z ichiga oladi: 1. savod o‘rgatish metodikasi, ya’ni elementar o‘qish va yozishga o‘rgatish. bolalarga savod o‘rgatish pedagogikadagina emas, balki ijtimoiy hayotda ham juda jiddiy qo‘yilgan masalalardandir, chunki xalqning savodxonligi ozodlik uchun siyosiy onglilik uchun, madaniyat uchun kurash qurolidir. mustaqil o‘zbekiston respubli...

This file contains 1 page in DOC format (86.5 KB). To download "ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili va o‘qish savodxonligi… DOC 1 page Free download Telegram