ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish

PDF 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation fan nomi: ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi fan o`qituvchisi: rahmonov g’.r. dars mavzusi: savod o‘rgatishda mashq turlari dars rejasi tovush ustida ishlash. analiz mashqlari. 01 sintez mashqlari.02 tovushlar artikulyatsiyasi ustida ishlash. 03 diksiya ustida ishlash.04 tovush ustida ishlash harf ustida ishlash bilan, ayniqsa, kesma harflardan bo‘g‘in so‘z tuzish kabi sintez qilish usullarida birlashib ketadi; tovush va harf o‘rtasidagi munosabatni doimo aniqlab borish o‘qish malakalarini shakllantirish uchun ham, imloviy jihatdan savodli yozish asosini yaratish uchun ham foydalidir. tovush savod o‘rgatishning asosi bo‘lib xizmat qiladi. savod o‘rgatish davrida so‘z va bo‘g‘inlarni tovush tomonidan analiz va sintez qilish, tovush va ularning artikulyatsiyasini analiz qilish mashqlari o‘tkaziladi, diksiya (ravshan, burro gapirish) ustida ishlanadi, logopedik ishlar olib boriladi. analitik-sintetik tovush metodi (tovush-tarkib metodi) tamoyiliga muvofiq, o‘qish va yozuv birligi saqlanadi. i. analiz mashqlari 1. nutq (gap)dan so‘zni ajratish; so‘zni aniq talaffuz qilish; bo‘g‘inlarga bo‘lish va bo‘g‘inlarni aniq talaffuz qilish, …

2 / 15

tish: o‘qituvchi nokning rasmini ko‘rsatib, noo deydi, o‘quvchilar к tovushini qo‘shib aytadilar: nok. b) undosh tovushni yopiq bo‘g‘indan ajratish: usss-mon, o-limmm, a-minnn. e) bo‘g‘in hosil qilgan bir unlini ajratish: o-na, u- nim, o‘-tin, a-na, e-tik, i-pak; 3. so‘zdagi tovushlarni sanash va ularning nomini tartibi bilan aytish, sonini aniqlash, bo‘g‘inlarni sanash: olma — ol-ma; o-l-m -a — to‘rtta tovush, to‘rtta harf, ikki unli tovush, ikki undosh tovush, ikki bo‘g‘in .... bu usuldan o‘quv yilining ikkinchi yarmida va keyingi sinflarda ham fonetik tahlil sifatida foydalaniladi. 4. jarangli va jarangsiz undoshli so‘zlarni amaliy taqqoslash: dil-til, zira-sira kabi. savod o‘rgatishda analiz va sintez bir-biridan ajratilmaydi, chunki analiz o‘qish jarayonini egallash uchun zamin yaratadi, sintez esa ko‘proq o‘qish malakasini shakllantiradi. ii. sintez mashqlari 3. bola-lola-tola, boy-soy-loy, baxt-taxt, ona-ota, mosh-bosh kabi bir undosh harf bilan farqlanadigan yoki ona-ana, ukki- ikki, osh-ish kabi bir unli harf bilan farqlanadigan so‘zlarni o‘qish (bunday so‘zlarni o‘quvchilarning o‘zlari topib o‘qishlari mumkin). …

3 / 15

kalit, qo‘y - yo‘q. 8. tovushni yoki bo‘g‘inni tushirib qoldirib, yangi so‘z hosil qilish va o‘qish: anor-nor, gulnor-gul, yelkan-yelka, bog‘la- bola. 9. bo‘g‘in qo‘shib yangi so‘z hosil qilish va o‘qish: bog‘- bog‘bon, gul-gulzor, paxta-paxtakor. content b - 70% content c - 30% content d - 90% sintetik ishlarning bu usullari tovush ustida ishlashni harf ustida ishlash bilan birga qo‘shib olib borishni talab qiladi. bu ish usullari qiziqarli bo‘lib, darsda yarim o‘yin holatini vujudga keltirishga imkon yaratadi. umuman, savod o‘rgatish jarayonida analitik-sintetik ishlar tizimi bolaning faol fikrlashini ta’minlaydi. analitik-sintetik ishlar usuligina o‘quvchilarning bilish mustaqilligini ta’minlaydi, „muammoli” vaziyat yaratadi, bolalarda kuzatuvchanlikni, ziyraklikni o‘stiradi. tovush-harf tomonidan analiz va sintezni yengillashtiradigan foydali vositalar sifatida kesma harflar, kesma bo‘g‘inlar va harf terish taxtasi, shuningdek, abak (harakat qiladigan lentali ko‘rgazma), kadoskop, alifbo multimediyasi va shu kabi texnik vositalardan ham foydalaniladi; tovushlarning talaffuzi ustida ishlash uchun, shuningdek, yozib olingan ifodali nutqni (asosan, badiiy asarni) takroriy eshittirish uchun …

4 / 15

fuz qilish maqsadida nutq organlarini zarur holatga keltirish (sintez) muhim o‘rin tutadi. masalan, u tovushining analizida til tanglayga tomon baland ko‘tariladi, tanglay bilan til orasida torgina bo‘shliq qoladi, lablar bir-biriga yaqinlashib yumaloqlashadi, ovoz hosil bo‘ladi; r tovushining sintezida og‘iz ozroq ochiq, tishlar orasida bo‘shliq bo‘ladi, lablar ozgina kengroq tortilgan, til ozroq orqaga itarilgan va tanglay (tepa)ga tomon baland ko‘tarilgan holatda; ovoz eshitiladi, o‘tayotgan havo kuchi bilan tilning uchi titraydi. diksiya ustida ishlash yaxshi diksiya tovush hosil qiluvchi apparatning egiluvchanligiga bog‘liq, shuning uchun diksiyani o‘stirish mashqlari tovush hosil qiluvchi apparatning egiluvchanligini oshirishga qaratiladi. diksiya ustida ishlash o‘quvchilar nutqini tushunarli, sof, tiniq, jarangdor bo‘lishiga erishishdir. u savod o‘rgatish uchun ham, ifodali o‘qish, orfoepik va orfografik malakani, xushovozlik ko‘nikmasini o‘stirish uchun ham juda muhimdir. diksiya ustida ishlashda quyidagicha mashq turlaridan foydalanish mumkin: 01 02 03 04 3. ayrim undosh tovushlarni, ayniqsa, o‘quvchilar qiyinchilik bilan yoki noto‘g‘ri talaffuz qiladigan so‘zlarni qayta talaffuz qilish mashqi. …

5 / 15

uvchi so‘zni analiz qilish bilan uni leksik ma’noga ega bo‘lgan bir butunlik sifatida anglaydi, bu — sintezdir; so‘z sintez qilinganda uning tovush tarkibiga diqqat jalb etiladi, bu esa analizdir. xulosa qilganda, faqat analiz yoki faqatgina sintez bilan kifoyalanib bo‘lmaydi, ammo tafakkur faoliyatining u yoki bu turi yetakchi o‘rin tutadi. rahmat

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish"

powerpoint presentation fan nomi: ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi fan o`qituvchisi: rahmonov g’.r. dars mavzusi: savod o‘rgatishda mashq turlari dars rejasi tovush ustida ishlash. analiz mashqlari. 01 sintez mashqlari.02 tovushlar artikulyatsiyasi ustida ishlash. 03 diksiya ustida ishlash.04 tovush ustida ishlash harf ustida ishlash bilan, ayniqsa, kesma harflardan bo‘g‘in so‘z tuzish kabi sintez qilish usullarida birlashib ketadi; tovush va harf o‘rtasidagi munosabatni doimo aniqlab borish o‘qish malakalarini shakllantirish uchun ham, imloviy jihatdan savodli yozish asosini yaratish uchun ham foydalidir. tovush savod o‘rgatishning asosi bo‘lib xizmat qiladi. savod o‘rgatish davrida so‘z va bo‘g‘inlarni tovush tomonidan analiz va sintez qilish, tovush va ularning ...

This file contains 15 pages in PDF format (1.1 MB). To download "ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili – o‘qish savodxonligi … PDF 15 pages Free download Telegram