mustaqil o‘zbekiston: rivojlanish yo‘nalishlari va muammolari

PPT 49 pages 2.3 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPT

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

kirish. mustaqil o'zbekiston: rivojlanish yo'nalishlari va muammolari. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari mavzu: kirish. mustaqil o‘zbekiston: rivojlanish yo‘nalishlari va muammolari. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari. antik davrda ilmiy tafakkurning paydo bo‘lishi reja: 1. kirish. fan tushunchasi. 2. fanning strukturasi. fanning tasnifi. fanning ijtimoiy roli va uning rivojlanish istiqbollari. hozirgi zamon fanining o‘ziga xos xususiyatlari. 3. fan etikasi va olimlik mas’uliyati. fanning metodi. 4. insonlarning ilk jamiyati va ilmiy bilimlar manbasi. 5. qadimgi mesopotamiya va qadimgi misrda fan. 6. qadimgi hindiston va qadimgi xitoyda fan. fan tushunchasi. fan - bu ob'ektiv voqelikni bilish va o'zgartirishga qaratilgan inson faoliyatining tarixan rivojlangan shakli, ma'naviy ishlab chiqarish, maqsadli tanlangan va tizimlashtirilgan faktlar, mantiqiy tasdiqlangan gipotezalar, umumlashtiruvchi nazariyalar, fundamental va aniq qonunlar, shuningdek tadqiqot usullaridir. fanning predmeti nafaqat insondan tashqaridagi dunyo, materiyaning turli xil harakat va shakllari, balki ularning ongda aks etishi, ya'ni insonning o'zidan iboratdir. fanning ob'ekti - bu voqelik, …

2 / 49

nuniyati; ettinchidan, fanlarning jadal rivojlanishi qonuniyati; sakkizinchidan, ilmiy inqiloblarning muqarrarligi qonuniyati; to'qqizinchidan, fan va ishlab chiqarish o'rtasidagi aloqaning kengayishi qonuniyati. fanshunoslik fanlarning o'sishi 1873 yilda shveytsariyalik botanik “fan tarixi va va ikki asr olimlari” asarida fanning rivojiga ta'sir ko'rsatgan omillarga to'talib o'tgan. “fan tarixi” fan sifatida ijtimoiy fanlardan 1892 yilda ajralib chiqqan. frantsiyada birinchi bo'lib “fan tarixi” kafedrasi tashkil etilgan. fan tarixini kompleks o'rganish 20 asr boshlarida ilmiy-texnik rivojlanish jarayoni bilan boshlandi. fanlarni ma'lum tadqiqot printsiplari asosida o'zaro bog'liqligini aniqlashtirishning 3 ta bosqichi qadimgi va ilk o'rta asrlarda falsafiy bilim rivoji 15-18 asrlarda ilmiy bilimlarning tarmoqlari va differentsiyasi 19-20 asrlar ilm-fan integratsiyalashuvi fanning rivojlanishida tashqi va ichki omillar ta'siri: tashqi omillar: davlatning ta'siri, iqtisodiy va milliy xususiyatlar, olimlarning dunyoqarashi va boshqalar; ichki omillar: fanlarning rivojlanish dinamikasi. fanning funktsiyalari quyidagilardan iborat: • kognitiv. yangi bilimlarni izlash va ishlab chiqarish. • dunyoqarash. bu funktsiya odamlarda dunyoning ilmiy tasavvurini shakllantirish uchun javobgardir. • …

3 / 49

xos xususiyatlari. fan etikasi va olimlik mas'uliyati. mustaqil o'zbekistonda fanning rivojlanishi va taraqqiѐti kabi masalalarni o'rgatishdan iborat. fanni o'qitishning vazifalari – fandagi yangi nazariyalarni tahlil etish, fanning asosiy yo'nalishlarini tahlil va tadqiq etish malakasini hosil qilish, davlat va jamiyat taraqqiѐtining rivojlanish omillarini tahlil qilishda “fan va texnika tarixi” fanining o'rnini tushuntirishdan iborat. fan nima? fan - yuqori malakali mutaxassislar tayѐrlovchi va ulardan foydalanuvchi, ilg'or pedagogik va axborot texnologiyalarini ishlab chiqaruvchi sohadir. «fan» - tadqiqot faoliyati sohasi bo'lib, tabiat, jamiyat va tafakkur haqidagi yangi bilimlar hosil qilishga qaratilgandir. fan - ijtimoiy mehnat taqsimotining natijasidir. ilm-fan - bu insoniyat madaniyatidagi eng qadimgi komponentlardandir. bu ko'p qirrali boy inson bilimlari dunѐsi bo'lib, insonga yashashga va dunѐning barcha ma'naviy va moddiy boyliklaridan foydalanishga imkon beradi. fan tushunchasi –fan ko'p tarmoqli tabiiy va gumanitar fanlarga bo'lib o'rganiladi. har ikkala tarmoq o'zaro uzviy holda ilmiy – texnika inqilobi jaraѐnida ishtirok etadi. fan – dunѐ haqidagi ob'ektiv …

4 / 49

r asosida hayotiylikni voqea va hodisalarni tushuntirib berish, oldindan aytib berishga qaratilgan. o'zbekistonda fan va uning rivojlanishi fanshunoslik fanlarning o'sishi 1873 yilda shveytsariyalik botanik “fan tarixi va va ikki asr olimlari” asarida fanning rivojiga ta'sir ko'rsatgan omillarga to'talib o'tgan. “fan tarixi” fan sifatida ijtimoiy fanlardan 1892 yilda ajralib chiqqan. frantsiyada birinchi bo'lib “fan tarixi” kafedrasi tashkil etilgan. fan tarixini kompleks o'rganish 20 asr boshlarida ilmiy-texnik rivojlanish jarayoni bilan boshlandi. fanlarni ma'lum tadqiqot printsiplari asosida o'zaro bog'liqligini aniqlashtirishning 3 ta bosqichi qadimgi va ilk o'rta asrlarda falsafiy bilim rivoji 15-18 asrlarda ilmiy bilimlarning tarmoqlari va differentsiyasi 19-20 asrlar ilm-fan integratsiyalashuvi fan tarixining empirik bazasini utmishdagi ilmiy matnlar, kitoblar, jurnal maqolalari, olimlarning o'zaro yozgan xatlari, nashr qilinmagan qo'lyozmalar tashkil qiladi. eksternalist, avstriyalik olim e.tsilzel (1891 — 1944) inson tafakkuri bir chiziqli emas, balki turli yunalishlarda taraqqiy etgan bo'lib, fanning paydo bo'lishi uning bir irmog'idir, deb e'tirof qiladi. "fanning sotsiologik ildizlari" asarida fan …

5 / 49

rta asr turmush tarzi, tafakkuriga xos bo'lgan an'anaviylik (traditsionalizm) hamda avtoritetlarga ko'r-ko'rona e'tiqodni parchaladi. jamiyatda shakllanayotgan individualizm yangicha ilmiy tafakkur rivojiga asos bo'ldi. zero, turli avtoritetlardan xoli bo'lgach, olimlar faqat o'zlariga ishonib, fan taraqqiyotiga dasturulamal bo'lib xizmat kiluvchi tanqidiy tafakkurni rivojlantiradi. 4. feodal jamiyati an'anaviylik va ko'nikma bilan boshqarilgan bo'lsa, kapitalizmda boshqaruv hamda xo'jalikni yurgizish ratsional qoidalar asosida olib borilgan. o'z navbatida, iqtisodiy ratsionallik esa ko'plab ratsional ilmiy metodlarning rivojlanishiga olib kelgan. ilgari mavjud bo'lmagan qator metodlarning paydo bo'lishi kapitalizm iqtisodiga xos bo'lgan hisob — kitob ruhi bilan chambarchas bog'liq edi. hozirgi davrda fanning tarixiyligini asoslovchi uchta model (ularning har biri turli davrlarda paydo bo'lgan bo'lsa -da) mavjud: — fan tarixi kumulyativ, ketma - ket progressiv jarayon natijasi; — fan tarixi ilmiy inqilob natijasi; — fan tarixi individual, xususiy vaziyatlar majmui (keys — stadis); kumulyativ model — fandagi har bir yangi qadam faqat oldingi yutuqlarga tayanilgan holda bo'lishi mumkin; — …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqil o‘zbekiston: rivojlanish yo‘nalishlari va muammolari"

kirish. mustaqil o'zbekiston: rivojlanish yo'nalishlari va muammolari. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari mavzu: kirish. mustaqil o‘zbekiston: rivojlanish yo‘nalishlari va muammolari. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari. antik davrda ilmiy tafakkurning paydo bo‘lishi reja: 1. kirish. fan tushunchasi. 2. fanning strukturasi. fanning tasnifi. fanning ijtimoiy roli va uning rivojlanish istiqbollari. hozirgi zamon fanining o‘ziga xos xususiyatlari. 3. fan etikasi va olimlik mas’uliyati. fanning metodi. 4. insonlarning ilk jamiyati va ilmiy bilimlar manbasi. 5. qadimgi mesopotamiya va qadimgi misrda fan. 6. qadimgi hindiston va qadimgi xitoyda fan. fan tushunchasi. fan - bu ob'ektiv voqelikni bilish va o'zgartirishga qaratilgan inson faoliyatining ta...

This file contains 49 pages in PPT format (2.3 MB). To download "mustaqil o‘zbekiston: rivojlanish yo‘nalishlari va muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqil o‘zbekiston: rivojlani… PPT 49 pages Free download Telegram