bilish nazariyasi: asosiy muammolari va yo‘nalishlari

PPT 46 pages 5.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 46
10-мавзу: онг ва руҳият. билиш, унинг шакллари ва услублари. 7-мавзу: билиш назарияси: асосий муаммолари ва йўналишлари. режа: билиш воқеликни инсон онгида инъикос этиш жараёни. билишнинг объекти ва субъекти. билиш жараёнининг диалектик хусусияти. ҳиссий ва мантиқий билиш. ҳақиқат тушунчаси. илмий билиш ва унинг ўзига хос хусусиятлари. онг ва рухият. онг ва тил. ижтимоий онг ва унинг тузилиши. ижтимоий онгнинг нисбий мустақиллиги. билиш нима? моддий оламнинг инсон онгида инъикос этиш жараёнидир, аниқроғи, билиш оддий механик ҳолдаги акс этиш бўлмай, балки объектив оламдаги нарса-ходисаларнинг инсон миясида умумлаштирилган, абстрактлашган ҳолдаги, илмий тушунчалар шаклида акс этишдир. дунёнинг моддийлигини ва унинг ривожланиш қонунларининг инсон онгида инъикос этишни эътироф қилиш илмий фалсафа билиш назариясининг асосидир. фалсафанинг билиш назарияси асосан қуйидагиларга асосланади: объектив олам бизнинг сезги ва тасаввурларимизга боғлиқ бўлмаган ҳолда ундан ташқари мавжуд, объектив олам – инсон сезги ва тасаввурлари манбаи; инсон дунё ва унинг ривожланиш қонуниятларини билиш мумкин. инсон сезги, тасаввур ва тушунчаларида ўзига боғлиқ бўлмаган …
2 / 46
ган инъикос жараёнидир. онгнинг моҳиятини очиб бериш унга ҳар томонлама, яъни онтологик, гносеологик ижтимоий жиҳатдан ёндошмоғимиз лозим. ирода- инсоннинг ўз хатти-харакатларини онгли равишда тартибга солиш ва қўзланган мақсадни амалга оширишда учрайдиган жами тўсиқлар (қўрқинч, журатсизлик, шубха)ларни енгишга бўлган қобилиятдир. ирода амалий фаолият жараёнида шаклланади хамда инсоннинг хамма ташқи олам предметларини, хам ўз шахсий имкониятларини билишга асосланади. иродани шакллантириш ва мустахкамлашда кишиларнинг амалий фаолияти, мехнат катта ўрин тутади. тафаккур алоҳида тарзда тузилган материя-миянинг олий махсули, объектив оламнинг тушунчалари, мухокамалари, назариялари ва хоказолардаги инъикосининг фаол жараёнидир. бошқача айтганда, тафаккур объектив оламнинг инсон миясида мавхумлашган, умумлашган, тил билан ифодаланадиган акс эттиришдир. инсон онгининг тараққиётида нутқ, тил ғоят мухим ахамиятга эгадир. тилнинг пайдо бўлиши бевосита мехнат билан узвий равишда боғлиқ. одамнинг ўзини хам, тилини хам, ижтимоий мехнат яратади. тил тафаккур билан чамбарчас боғлиқдир. инсон нутқи бўлмса, тил воситалари бўлмаса, фикрлаш ҳам бўлмайди. нутқ фикрлаш қуролидир тафаккур бўлмаса нутқ, тилнинг хам бўлиши мумкин эмас. тил …
3 / 46
ат хокимиятига, сиёсий ташкилотларга, уларнинг жамият хаётидаги ролига, бошка давлатлар ва миллатлар билан муносабатлар ва шу кабиларга карашларнинг системалаштирилган назарий ифодасидир. ҳуқуқий онг ижтимоий онгнинг бошка шакллари сингари кишилар ижтимоий борлигини узига хос кўринишларда акс эттиради. хуқуқ ва хукукий онгни жамиятнинг иктисодий ахволи белгилайди. хукукий онг давлат томонидан белгилаган хукукий нормалар ва муносабатларга, қонунларга, суд, прокротура масалалари ва хоказаларга булган карашларнинг системалаштирилган назарий ифодасидир. эсттетик онг ижтимоий онг шакларидан яна бири, воқеликни бадиий образларда акс эттиради. санъат-дунёни бадиий ўзлаштиришнинг мухим усулларидан хисобланиб, моддий дунёни билиш ва бадиий ўзлаштиришда кишиларга кўмаклашади, хамда бадиий тарбиянинг қудратли воситаси бўлиб хизмат килади. ахлоқий онг ижтимоий онг шаклларидан бири сифатида кишиларнинг жамиятдаги хатти-харакатлари, юриш-туришлари, яшаш нормалари, принциплари, коидалари, шунингдек, уларнинг узаро бир-бирларига ҳамда ижтимоий бирлашмаларига бўлган, муносабатларини ифодалайди. экстрополяция жамият тараққиёти конунларини олдиндан кўра билишнинг муайян шароитда рўй берадиган қонуниятларни ҳозирги давр ва келажакка мослаш, тарихий аналогия (ўтмиш ҳодисаларига қараб хулоса чиқариш), ижтимоий ҳодисаларни компьютер …
4 / 46
шёси энергия манбалари ва озиқ-овқат билан таъминлаш коинотни ва жаҳон океани манбаларини ўзлаштириш билан боғлиқ бўлган муаммолар киради. умумбашарий муамммолар инсониятнинг ҳозирги даври учун эмас, балки келажакдаги ҳаётий манфаатлари учун ҳам жуда муҳим аҳамиятга эга. умумбашарий муаммоларни мазмуни ва хусусиятига кўра учта гурухга ажратиш мумкин: биринчи гурухга: жаҳон термоядро урушини олдини олиш ер юзидаги халқлар ижтимоий тараққиёти учун тинчликни сақлаш ривожланаётган мамлакатлардаги мавжуд камчиликларни тугатиш янги халқаро иқтисодий тартибни ўрнатиш каби муаммолар киради. иккинчи гурухга: атроф-муҳитни фалокатли ифлосланишдан сақлаб қолиш инсониятни ёқилғи хом-ашё, озиқ-овқат билан таъминлаш жаҳон океани манбаларини коинотни ўзлаштириш сингари умумбашарий муаммоларни ташкил этади. учинчиси гурухга: илмий техника инқилоби салбий оқибатларини олдини олиш соғлиқни сақлаш саводсизликка қарши курашиш сингари муҳим ҳаётий муаммолардан иборат. инсон тақдирининг бутун инсоният истиқболи билан муштарак эканлиги халқимиз онгига сингиб кетган. шунинг учун ҳам, улар минтақамиздаги қўшни мамлакатлар билан бир қаторда жаҳон халқлари билан ҳам яхши қўшничилик ва ўзаро ҳурмат иззатда бўлишга доимо интилиб …
5 / 46
ar payda bolg’an, tazadan aral qum (пустыньясы) dep aralip onin’ maydani 5,0 milliondi quraydi. waqit waqti menen ol jerde qumli ha’m duzli boranlar ko’teriledi, bir neshe ju’z kilometrlerge million tonna duz, shan’ ha’m qumlardi ushirip tarqatpaqta. жаз-2009жыл мантиқ фанининг ўрганиш объекти тафаккурдир. у тафаккур шакллари, қонунлари - ва усуллари тўғрисида баҳс юритади мантиқ диалектик мантиқ математик мантиқ формал мантиқ «мантиқ» арабча сўз бўлиб, «сўз, фикр» маъноларини англатади. юнонча logika сўзига мувофиқ келади мантиқ илмининг ривожланиш босқичлари қадимги дунёда мантиқий қарашлар ривожи (мил ав iii-i минг йилликлар) ўрта асрларда мантиқ илми тараққиёти (милодий аср бошларидан xv асргача) янги давр ғарбий европасида мантиқий илмлар ривожи (xv-xix асрлар) ҳозирги кунда мантиқ илми тараққиёти мантиқ қонунларининг фикрлаш жараёнидаги ўрни фалсафада қонун тушунчаси нарса ва ҳодисаларнинг муҳим, зарурий, умумий, нисбий барқарор муносабатларини ифодалайди.формал иантиқ илмида эса қонун тушунчаси фикрлаш элементлари ўртасидаги ички, муҳим, зарурий алоқадорликни ифодалайди. қонунлар амал қилиш доирасига кўра амал қилиш кўламига кўра …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilish nazariyasi: asosiy muammolari va yo‘nalishlari"

10-мавзу: онг ва руҳият. билиш, унинг шакллари ва услублари. 7-мавзу: билиш назарияси: асосий муаммолари ва йўналишлари. режа: билиш воқеликни инсон онгида инъикос этиш жараёни. билишнинг объекти ва субъекти. билиш жараёнининг диалектик хусусияти. ҳиссий ва мантиқий билиш. ҳақиқат тушунчаси. илмий билиш ва унинг ўзига хос хусусиятлари. онг ва рухият. онг ва тил. ижтимоий онг ва унинг тузилиши. ижтимоий онгнинг нисбий мустақиллиги. билиш нима? моддий оламнинг инсон онгида инъикос этиш жараёнидир, аниқроғи, билиш оддий механик ҳолдаги акс этиш бўлмай, балки объектив оламдаги нарса-ходисаларнинг инсон миясида умумлаштирилган, абстрактлашган ҳолдаги, илмий тушунчалар шаклида акс этишдир. дунёнинг моддийлигини ва унинг ривожланиш қонунларининг инсон онгида инъикос этишни эътироф қилиш илмий фал...

This file contains 46 pages in PPT format (5.9 MB). To download "bilish nazariyasi: asosiy muammolari va yo‘nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish nazariyasi: asosiy muamm… PPT 46 pages Free download Telegram