dorivor o‘simliklarni yig‘ish, damlama va qaynatmalar tayyorlash

PDF 16 pages 376.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 376.9 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

1- mashg'ulot mavzu: dorivor o‘simliklarni yig‘ish, damlama va qaynatmalar tayyorlash dars maqsadi: talabalarning dorivor o‘simliklarni yig‘ib olish vaqtlari, sharoitlari va usullari to‘g‘risidagi ma’ruza darsida olgan bilimlarni mustahkamlash, laboratoriyay ko‘nikmalarni shakllantirish. talabalarda darsga bo‘lgan qiziqishni kuchaytirish va mas’uliyat hissini shaklantirish. dars vazifasi: dorivor o‘simliklarni yig‘ish, ulardan uy sharoitida damlama va qaynatmalar tayyorlashni o'rganish. dars jihozlari – dorivor mahsulotlar yig‘ish uchun gerbariy papka yoki qog‘oz paket, og‘zi yopiladigan idish, o‘lchov idishi, suv, doka, dorivor mahsulotlar. dars jarayonining mazmuni: tibbiyotda ma’lum kasallikni davolash hamda shu kasalliklarning oldini olish uchun ishlatiladigan o‘simliklar dorivor o‘simliklar deb ataladi. kasallikni davolash va uni oldini olish maqsadida dorivor o‘simliklardan dori turlari tayyorlanadi yoki ulardan dorivor preparatlar va sof holdagi dorivor moddalar olinadi. buning uchun shu o‘simliklarning kasalliklarni davolash xususiyatiga ega biologik faol moddalarga boy bo‘lgan qismlaridan, ya’ni ba’zi o‘simliklarni yerosti organlaridan (ildiz, ildizpoya, tugunak yoki piyoz), ba’zilarini esa yerustki organlaridan (barg, gul, meva, urug‘, po‘stloq yoki o‘t o‘simliklarning …

2 / 16

a va lotincha nomlarini, o‘simliklarning qaysi oilaga mansubligi hamda ba’zi o‘simliklarning asosiy nomlaridan tashqari, ikkinchi nomini (sinonimlarini) bilish. 2. dorivor mahsulot olinadigan o‘simlikni tasvirlash va uni boshqa o‘simliklardan ajrata olish. 3. o‘simlikning geografik tarqalishi (tarqalgan va o‘stiriladigan yerlari), o‘sadigan joyi va mahsulot tayyorlanadigan asosiy tumanlarini bilish. 4. dorivor mahsulotlarni yig‘ish va quritish usullarini bilish. 5. dorivor mahsulotlarni tasvirlashni va boshqa aralashmalardan ajratishni bilish. 6. dorivor mahsulotlarning mikroskopik va mikrokimyoviy tahlillarini bilish. 7. dorivor mahsulotning kimyoviy tarkibini, asosiy ta’sir etuvchi birikmalarning kimyoviy formulasini yoza olish. 8. o‘simlik mahsulotlarini tibbiyotda va boshqa sohalarda ishlatilishini, ulardan tayyorlanadigan dori turlarini va olinadigan dorivor moddalarni bilish. amaliy mashg‘ulotlarda talabalar: — dorivor o‘simliklarni (gerbariy bo‘yicha) va ularning dorivor mahsulotlarini tasvirlash hamda boshqa o‘simliklar va dorivor mahsulotlardan (tashqi ko‘rinishiga qarab) ajrata olishni; — yozgi amaliy ish vaqtida dorivor o‘simliklardan gerbariylar yig‘ish hamda ularning mahsulotini tayyorlash, quritish, idishlarga joylash va saqlash kabi ishlarni bajara olishlari zarur. kimyoviy tasnif …

3 / 16

k glikozidlari (steroid glikozidlar) bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar; d) tarkibida triterpen glikozidlari (triterpen saponinlar) hamda steroid saponinlar bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar. 7. tarkibida fenol hosilalari bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar: a) tarkibida oddiy fenollar, ularning hosilalari va glikozidlari (fenolglikozidlar) bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsu-lotlar; b) tarkibida lignanlar bo‘lgan dorivor o‘simlik va mahsu-lotlar; d) tarkibida antratsen hosilalari va ularning glikozidlari (antraglikozidlar) bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar; e) tarkibida flavonoidlar bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar; f) tarkibida kumarinlar va xromonlar bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar; g) tarkibida oshlovchi moddalar bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar. 8. tarkibida kam o‘rganilgan turli biologik faol moddalar bo‘lgan dorivor o‘simliklar va mahsulotlar. ishning borishi:dorivor o‘simliklar mahsulotini tahlil qilish, ularning chinligini aniqlash (identifikatsiya qilish)dan boshlanadi. tahlilga olingan mahsulotni o‘z nomiga xosligini, ya’ni omborga keltirilgan yalpiz bargini haqiqatan ham nomi o‘ziga mansubligini (haqiqatan yalpiz bargi ekanligini) aniqlash uni chinligini aniqlash (identifikatsiya qilish) deb yuritiladi. dorivor mahsulot chinligini …

4 / 16

h, yaxshi saqlash, tarkibida o‘zga, keraksiz aralashmalar bo‘lmasligi va boshqalarga bog‘liq. mog‘orlamagan, ombor zararkunandalaridan zararlanmagan, tarkibida o‘zga, keraksiz aralashmalar bo‘lmagan, undagi asosiy ta’sir etuvchi kimyoviy birikmalar miqdori kamaymagan hamda namligi oshmagan dorivor mahsulot yuqori sifatli hisoblanadi. dorivor o‘simlik mahsulotining sifati yuqoriligi tovarshunos tahlili yordamida aniqlanadi. makroskopik tahlil makroskopik tahlilda mahsulotning tashqi ko‘rinishi, katta-kichikligi, rangi, hidi va mazasi aniqlanadi. tekshirish vaqtida faqat lupadan foydalanish mumkin. mahsulotning tashqi ko‘rinishini tekshirishda uning shakli, ustki va pastki tomonlarining tuzilishi, ko‘ndalang sinishiga (tekis yoki zirapchali), sertolaligi va boshqalarga ahamiyat beriladi. tekshirish, odatda, quruq mahsulot bilan olib boriladi. burishgan barglarni va ba’zi gullarni namlab, so‘ngra tekislab ko‘rish mumkin. mahsulotning katta-kichikligi millimetrli chizg‘ich yordamida (mayda meva va urug‘lardan boshqa mahsulotlar) aniqlanadi. mahsulotning katta-kichikligi o‘zgaruvchan bo‘lganligi uchun, odatda, har bir mahsulot bir necha marta o‘lchanadi (eng kichik, eng katta, o‘rtacha bo‘laklar bilan), so‘ngra xulosa chiqariladi. mahsulotning rangini aniqlash tabiiy yorug‘lik yordamida quruq o‘simlik organida olib boriladi. mahsulot rangi …

5 / 16

azasini aniqlash uchun og‘ziga olib chaynalgan bo‘lakchani yoki uning qaynatmasini tezda tupirib tashlash, so‘ngra og‘izni chayish lozim. mikroskopik tahlil makroskopik tekshirish bilan dorivor mahsulot chinligini aniqlash (identifikatsiya qilish) mumkin bo‘lmagan hollarda (mahsulot mayda qilib qirqilgan yoki kukun holida bo‘lsa), ular mikroskop yordamida tekshiriladi. mikroskopik tekshirishda avvalo, mikroskopik preparat tayyorlanadi va unga yorituvchi suyuqlik tomiziladi, ustini qoplagich oynacha bilan yopib, so‘ngra mikroskop ostida ko‘riladi. yorituvchi suyuqlik sifatida suv, glitserin, xloralgidrat eritmasi hamda koh va naoh ning 3% li yoki 5% li eritmasini ishlatish mumkin. mikroskopik preparatlarni ko‘rish vaqtida ishqor eritmalarining kraxmal donachalari, yog‘lar va boshqa birikmalar bilan reaksiyaga kirishini unutmaslik lozim. mikroskopik preparat tayyorlash vaqtida preparatga havo kirib qoladi va u preparatni ko‘rishga xalaqit beradi (havo qora to‘garak shaklida ko‘rinadi). shuning uchun preparat tayyorlab bo‘lgandan so‘ng u ehtiyotlik bilan qizdiriladi (havoni chiqarib yuborish uchun), keyin mikroskop ostida ko‘riladi. barg va gullardan preparat tayyorlash uchun ularni ishqor eritmasida 1—2 minut qaynatiladi, suvda …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dorivor o‘simliklarni yig‘ish, damlama va qaynatmalar tayyorlash"

1- mashg'ulot mavzu: dorivor o‘simliklarni yig‘ish, damlama va qaynatmalar tayyorlash dars maqsadi: talabalarning dorivor o‘simliklarni yig‘ib olish vaqtlari, sharoitlari va usullari to‘g‘risidagi ma’ruza darsida olgan bilimlarni mustahkamlash, laboratoriyay ko‘nikmalarni shakllantirish. talabalarda darsga bo‘lgan qiziqishni kuchaytirish va mas’uliyat hissini shaklantirish. dars vazifasi: dorivor o‘simliklarni yig‘ish, ulardan uy sharoitida damlama va qaynatmalar tayyorlashni o'rganish. dars jihozlari – dorivor mahsulotlar yig‘ish uchun gerbariy papka yoki qog‘oz paket, og‘zi yopiladigan idish, o‘lchov idishi, suv, doka, dorivor mahsulotlar. dars jarayonining mazmuni: tibbiyotda ma’lum kasallikni davolash hamda shu kasalliklarning oldini olish uchun ishlatiladigan o‘simliklar dorivor o‘sim...

This file contains 16 pages in PDF format (376.9 KB). To download "dorivor o‘simliklarni yig‘ish, damlama va qaynatmalar tayyorlash", click the Telegram button on the left.

Tags: dorivor o‘simliklarni yig‘ish, … PDF 16 pages Free download Telegram