dorivor o‘simliklarni xomashyosini tayyorlash asoslari

DOCX 17 pages 40.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.5 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

dorivor o‘simliklarni xomashyosini tayyorlash asoslari dorivor o‘simlik mahsulotini sifati ko‘p holarda ularni yig‘ib olish muddatiga rioya qilgan holda tayyorlash, yig‘ishni to‘g‘ri uyushtirish va quritish tartibiga bog‘liq. dorivor o‘simlikni tayyorlashda uning biologik faolligidan kelib chiqqan holda, yani dorivor o‘simlik mahsulotini tarkibida asosiy biofaol moddasi maksimal ko‘p to‘planish vaqtini, yovvoyi holda o‘sish sharoiti va holatini inobatga olish lozim. tayyorlovchilar mahsulotni yig‘ish va quritish qo‘llanmasiga, shuningdek dorivor o‘simlikni muxofaza qilish va to’g‘ri foydalanish choralariga asoslanishlari kerak. tayyorlash jarayoni quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi: · mahsulotni yig‘ish; · birlamchi ishlov berish; · quritish, standart xolatiga keltirish; · joylash, qadoqdash, transport vositalarida jo‘natish; · saqlash. tayyorlashning umumiy qoidalari dorivor o‘simlik mahsuloti tayyorlash asosan tayyorlovchilarni maxsus tayyorgarligidan so‘ng, shartnoma tuzilib, tayyorlash huquqini beruvchi guvoxnoma olingandan keyin olib boriladi. agar kamyob, muxofaza qilinayotgan turi bo‘lsa u xolda qisman yoki chegaralangan miqdorda tayyorlash xuquqini beruvchi litsenziya talab qilinadi. mahsulotni tayyorlash shunday vegetatsiya (o‘simlikni o‘sish) davrida amalga oshiriladiki, bunda …

2 / 17

ayrim morfologik guruxlar uchun yig‘ishning umumiy qoida va usullari mavjud (2-jadval). 2-jadval dorivor o’simliklarni tayorlash muddati o’simlik tayorlanadigan qismi tayorlov muddati bahorgi adonis yer ustki qismi may-avgust qora mingdevona barglari iyun-sentyabr oq qayin barglari, kurtaklari mart-may kichik bo’rigul yer ustki qismi aprel-may oddiy zirk barglari, ildizi may-iyun samarqand bo’znochi gullari iyul-avgust do’lana turlari gullari, barglari may-iyun, avgust-sentyabr dorivor valeriana ildizi va ildizpoyasi avgust-oktyabr achchiq toron yer ustki qismi iyul-sentyabr shaftolibargli toron yer ustki qismi iyul-sentyabr qush toron yer ustki qismi iyul-sentyabr katta andiz ildizpoyasi bilan ildizi avgust -noyabr dorivor qashqarbeda yer ustki qismi iyun-iyul oddiy eman po’stlog’i aprel-may oddiy bangidevona barglari iyun-avgust maydagulli tog’rayhon yer ustki qismi iyul-avgust dalachoy turlari yer ustki qismi iyun-avgust dorivor tirnoqgul gullari iyul-sentyabr chin kashtan gullari, urugi may, oktyabr-noyabr ikki uyli gazanda yer ustki qismi may-iyul oddiy makkajo’xori onalik ustunchasi bilan og’izchasi avgust-sentyabr may marvaridguli yer ustki qismi, barglari, gullari may-iyun tik o’suvchi g’ozpanja ildizpoyasi …

3 / 17

vgust namatak turlari mevasi iyul-avgust otquloq ildizi sentyabr masalan, kurtaklar odatda qish oxiri yoki erta bahorda o‘simlik tanasida suyuqlik yura boshlagan vaqtda yig‘iladi. qarag‘ay kurtaklari 3 mm kattalikda "koronka" ko‘rinishida yosh novdalardan, qayin kurtaklari - ulardan supurgi tayyorlayotganda; quritilganda kurtaklari yulib yoki qoqib olinadi. kurtaklarni o‘rmon xo‘jaligi bilan kelishuvisiz, aholi yashaydigan joylar yaqinida, shuningdek xiyobon va dam olish xududlarida tayyorlash yo‘l qo‘yilmaydi. po‘stloqlar erta bahorda, o‘simlik tanasida suyuqlik yura boshlagandan, toki barglari to‘liq yozilguncha, yog‘ochlik qismidan oson ajraladigan davrda tayyorlanadi. po‘stloq tayyorlash odatda o‘rmon kesish vaqtida o‘tkaziladi. bunda yosh novda va poyalari arralanib, lishayniklardan tozalanganidan so‘ng bir-biridan 30 sm masofadagi ikki yeridan o‘tkir pichoq bilan ko‘ndalangiga, keyin uzunasiga kesiladi va po‘stloq ajratib olinadi. barglar to‘liq shakillangan vaqtda, odatda g‘unchalash va gullash davrida tayyorlanadi. boshqa tayyorlash muddatlari ham mavjud. masalan, uchbarg (oddiy tillabosh) bargi gullab bo‘lganidan so‘ng, barg to‘liq shakillanganda yig‘iladi, aks holda ular quritish vaqtida qorayib qolishi mumkin; ko‘ka bargi …

4 / 17

terish mumkin emas, o‘simlik nobud bo‘lmasligi uchun ma’lum qismini qoldirish kerak. gullar odatda (alohida gullar yoki gul to‘plamlari) gullashdan oldin yoki qiyg‘os gullaganda yig‘iladi. qo‘l bilan yulib (tirnoqgul) olinadi, qaychi, o‘roq, sekatorlar (do‘lana, lipa) yoki xaltachali maxsus xokondozga o‘xshash taroq yordamida (moychechak), plantatsiyalarda maxsus teruv mashinalarida tayyorlanadi. ayrim mahsulot turlariga gul bandi ko‘rsatilgan (masalan, dorivor moychechak uchun - 3 sm gacha) bo‘ladi. g‘unchalar (yapon saforasi) o‘simlik gullashidan oldin, ular ancha yiriklashganda va to‘pgulning birinchi g‘unchalari ochila boshlagan vaqtida to‘pgul-ro‘vak qirqib olinadi. o‘simlikning yer ustki qismi (o‘t) odatda o‘simlik gullaganida, ayrim turlari gullashidan oldin (uch bo‘lakli qoraqiz, ermon), qolganlarida gullaganidan meva to‘kilgunga qadar (adonis), ba’zilarida gullashdan meva hosil qilish vaqtigacha (er bag‘irlagan temirtikan) tayyorlanadi. o‘simlikning yer ustki qismi qaychi, pichoq, o‘roqlar yordamida, yovvoyi holda ko‘p o‘sadigan joylarda avvaldan begona o‘simliklardan tozalanib o‘rib olinadi. ayrim o‘simliklarni barcha yer ustki qismi yerdan 5-10 sm balandlikda (may marvaridguli, bahorgi adonis) kurtagiga zarar yetkazmasdan, yoki …

5 / 17

mi o‘rib olinadi, quritiladi va qoqiladi (dorixona ukropi, zig‘ir). xo‘l mevalar ehtiyotlik bilan bandsiz meva yaxlitligiga zarar yetkazmagan xolda qo‘l yordamida teriladi. yer ostki organlar (ildiz, ildizpoya, tugunak, piyozbosh) odatda kech kuzda, kamdan-kam bahorda, vegetatsiya davri boshlangunga qadar tayyorlanadi. ular belkurak, panshaxa, ketmon, plantatsiyalarda-traktor bilan kavlab olinadi. sudralib o‘suvchi ildizpoyalar (igir, nufar) ayrim hollarda qo‘l bilan yoki ilmoqli moslamalar yordamida yulib olinadi. mahsulot yig‘ib olnganidan so‘ng ortiqcha poya, ildiz oldi barglaridan, ildiz va ildizpoyaning zararlangan, chirigan qismidan, tuproqdan tozalanadi. bunda ildizlar sovuq suvda, to‘kilgan savatlarga siyrak qilib solib yuvib olinadi. shilliq modda va saponin saqlovchi mahsulotlar ta’sir etuvchi moddalari suvda yaxshi erishi sababli, suvda tez-tez yuvib olinadi. ayrim mahsulot turlarida probka qavati olib tashlanadi (qizilmiya, igir, gulxayri). yirik yer ostki organlar mayda bo‘laklarga bo‘linadi (birlamchi ishlov beriladi). o‘simliklarni zaxirasini saqlab qolish maqsadida uchdan bir qismidan ko‘p bo‘lmagan miqdorda kavlab olish ruxsat etilmaydi. mahsulot tayyorlangan joyda, zaxirasi tiklanishi uchun, xosil bo‘lgan …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dorivor o‘simliklarni xomashyosini tayyorlash asoslari"

dorivor o‘simliklarni xomashyosini tayyorlash asoslari dorivor o‘simlik mahsulotini sifati ko‘p holarda ularni yig‘ib olish muddatiga rioya qilgan holda tayyorlash, yig‘ishni to‘g‘ri uyushtirish va quritish tartibiga bog‘liq. dorivor o‘simlikni tayyorlashda uning biologik faolligidan kelib chiqqan holda, yani dorivor o‘simlik mahsulotini tarkibida asosiy biofaol moddasi maksimal ko‘p to‘planish vaqtini, yovvoyi holda o‘sish sharoiti va holatini inobatga olish lozim. tayyorlovchilar mahsulotni yig‘ish va quritish qo‘llanmasiga, shuningdek dorivor o‘simlikni muxofaza qilish va to’g‘ri foydalanish choralariga asoslanishlari kerak. tayyorlash jarayoni quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi: · mahsulotni yig‘ish; · birlamchi ishlov berish; · quritish, standart xolatiga keltirish; · joylash, qad...

This file contains 17 pages in DOCX format (40.5 KB). To download "dorivor o‘simliklarni xomashyosini tayyorlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: dorivor o‘simliklarni xomashyos… DOCX 17 pages Free download Telegram